आठ महिन्यांनंतर इस्रोची मोठी झेप! ‘नॉटी बॉय’चे दमदार कमबॅक; आकाशातून भारताचा पहारा होणार आणखी मजबूत

तब्बल ८ महिन्यांच्या दीर्घ विरामानंतर, इस्रोच्या या ऐतिहासिक पुनरागमन मोहिमेत २,३६७ किलोग्राम वजनाचा उपग्रह पहाटे २:५५ वाजता दुसऱ्या प्रक्षेपण तळावरून अवकाशात झेपावला. ईओएस ०५, ज्याला जीआयएसएटी-१ए असेही ओळखले जाते.

• ३० मिनिटांत भारताचे चित्र: EOS-०५ दर ३० मिनिटांनी संपूर्ण भारतीय भूभागाची छायाचित्रे घेण्याची क्षमता ठेवतो.
• ७०० मिमीची आधुनिक दुर्बीण: उपग्रहातील अत्याधुनिक दुर्बिणीमुळे सामरिक भागांचे अवघ्या ५ मिनिटांत निरीक्षण करता येणार आहे.
• शेतीपासून सुरक्षेपर्यंत फायदा: पूर, चक्रीवादळे, वणवे यांच्यावर देखरेख ठेवण्यासोबतच पिकांचे आरोग्य आणि जमिनीतील ओलाव्याचे मूल्यांकन करता येणार आहे.

श्रीहरिकोटा: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (इस्रो) सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून जीएसएलव्ही-एफ१७रॉकेटद्वारे अत्याधुनिक ईओएस ०५ उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण करून पुन्हा एकदा अवकाशात आपला झेंडा रोवला आहे. तब्बल ८ महिन्यांच्या दीर्घ विरामानंतर, इस्रोच्या या ऐतिहासिक पुनरागमन मोहिमेत २,३६७ किलोग्राम वजनाचा उपग्रह पहाटे २:५५ वाजता दुसऱ्या प्रक्षेपण तळावरून अवकाशात झेपावला. ‘नॉटी बॉय’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जीएसएलव्ही रॉकेटच्या या १९व्या उड्डाणामुळे भारत आता अवकाशातून शत्रूच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यास, तसेच नैसर्गिक आपत्तींवर अचूकपणे लक्ष ठेवण्यास पूर्णपणे सक्षम झाला आहे.  (फोटो सौजन्य – AI Created) 

अरेरे, नंबर चुकला अन् रिचार्जचा खेळ बिघडला! पैसे परत मिळणार कसे? Jio, Airtel, Vi यूजर्ससाठी लागू आहेत ‘हे’ नियम

• ३० मिनिटांच्या कालावधीत संपूर्ण भारतीय भूभागाची छायाचित्रे घेता येणार
• ७०० मिलीमीटरची आधुनिक दुर्बिण बसवण्यात आली आहे

आपत्ती व्यवस्थापनापासून ते कृषीपर्यंत

• आपत्ती व्यवस्थापन: पूर, चक्रीवादळे आणि वणवेयांसारख्या घटनांवर रिअल टाइम देखरेख ठेवणे शक्य होईल.
• कृषी: पिकांचे आरोग्य, जमिनीतील ओलावा आणि वनस्पतींच्या आरोग्याचे अचूक मूल्यांकन करणे शक्य होईल.

ईओएस-०५ विशेष का आहे?

ईओएस ०५, ज्याला जीआयएसएटी-१ए असेही ओळखले जाते, हा भूस्थिर कक्षेत स्थापित केलेला भारताचा पहिला इमेजिंग उपग्रह आहे. पृथ्वीपासून सुमारे ३६,००० किलोमीटर उंचीवर स्थापित असलेला हा उपग्रह संपूर्ण भारतीय उपखंडावर सतत देखरेख ठेवेल. सर्वसाधारणपणे वापरले जाणारे रिमोट सेन्सिंग उपग्रह कमी उंचीवर फिरतात आणि अनेक दिवसांतून एकदाच एकाच ठिकाणाची छायाचित्रे घेतात. याउलट, ईओएस ०५ दर ३० मिनिटांनी संपूर्ण भारतीय भूभागाची छायाचित्रे घेऊ शकेल. सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या भागांसाठी हा कालावधी केवळ ५ मिनिटांपर्यंत कमी केला जाऊ शकतो. यामध्ये एक आधुनिक ७००-मिलीमीटर दुर्बिण बसवलेली आहे, जी नियर-इन्फ्रारेड डेटा गोळा करेल.

भारतीय मनोरंजनाला ग्लोबल प्लॅटफॉर्म! JioHotstar ची यूके, कॅनडा आणि सिंगापूरमध्ये एंट्री; प्रेक्षकांना मिळणार नवा अनुभव

२०२१च्या अपयशातून यशाकडे पुनरागमन

तांत्रिक गुंतागुंत आणि अडचणीमुळे ‘नॉटी बॉय’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जीएसएलव्ही रॉकेटचे हे प्रक्षेपण इसोसाठी एक मोठा विजय आहे. २०२१ मधील जीएसएलवी-एफ१० मोहिमेदरम्यान, क्रायोजेनिक स्टेजमधील बिघाडामुळे जीआयएसएटी-१ उपग्रह कक्षेत पोहोचू शकला नाही. ईओएस-०५ चे यशस्वी प्रक्षेपण ही क्षमता पुन्हा मिळवण्याचा इसोचा एक जोरदार प्रयत्न आहे. ५१.७ मीटर उंची आणि ४२०.५ टन वजनासह, या तीन-टप्प्यांच्या रॉकेटने उपग्रहाला सब-जिओसिंक्रोनस ट्रान्सफर ऑर्बिटमध्ये स्थापित केले.

(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)