India Russia : पुतिन भेटीपूर्वीच मोठी बातमी! भारत-रशिया संरक्षण संबंधांना नवे पंख; RELOS करारामुळे वाढणार भारताची ताकद

Russia India Deal : या वर्षी फेब्रुवारीमध्ये, मॉस्कोमधील भारतीय राजदूतांनी दोन्ही धोरणात्मक भागीदारांमधील लष्करी सहकार्य वाढविण्यासाठी परस्पर लॉजिस्टिक्स एक्सचेंज करारावर स्वाक्षरी केली.

1. पुतिन यांच्या दिल्ली दौर्‍यापूर्वी रशियन संसदेने भारत-रशिया RELOS लष्करी कराराला मंजुरी देण्याची घोषणा.
2. या करारामुळे दोन्ही देशांच्या नौदल व लष्करी सहकार्यात मोठी वाढ; लॉजिस्टिक्स, ऑपरेशन्स, सराव सुकर.
3. ४-५ डिसेंबरला होणाऱ्या २३व्या भारत-रशिया शिखर परिषदेत द्विपक्षीय धोरणात्मक भागीदारीला नवा बळ.

RELOS agreement India Russia : रशिया आणि भारत (Russia India Relations) यांच्यातील धोरणात्मक सहकार्याची परंपरा ऐतिहासिक आहे. आता या संबंधांना आणखी बळकटी मिळण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले गेले आहे. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन (Vladimir Putin) यांच्या आगामी दिल्ली दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर रशियन संसदेने भारतासोबतच्या RELOS – Reciprocal Exchange of Logistics Agreement या अतिशय महत्वपूर्ण लष्करी कराराला मंजुरी देण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे संरक्षण सहकार्याचा नवा अध्याय सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

फेब्रुवारी २०२५ मध्ये मॉस्कोमध्ये भारताच्या राजदूतांनी आणि रशियन नेतृत्वाने संयुक्तपणे या करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या. या करारात दोन्ही देशांच्या लष्करी दलांना एकमेकांच्या तळांचा व सुविधांचा वापर करण्याची परवानगी दिली आहे. यात नौदल जहाजे, युद्धनौका, विमानवाहू सुसज्ज नौका तसेच लढाऊ विमानांसाठी आवश्यक लॉजिस्टिक सपोर्टचा समावेश आहे. या करारामुळे इंडो-पॅसिफिक आणि आर्क्टिक सारख्या संवेदनशील सामरिक प्रदेशांमध्ये भारत-रशिया लष्करी भागीदारी अधिक प्रभावी होणार आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : CM beaten Video: मुख्यमंत्र्यांना रस्त्याच्या मधोमध केली बेदम मारहाण; पाकिस्तानमधील ‘या’ VIDEOमुळे मोठा राजकीय गोंधळ

पुतिन ४–५ डिसेंबर रोजी दोन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर येणार असून, २३वी भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषद हा या दौर्‍याचा केंद्रबिंदू असेल. ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांची भेट घेणार असून, द्विपक्षीय सहकार्याच्या अनेक नवीन संधींचा आढावा घेण्यात येईल. या भूमिकेत भारत-रशिया संबंधांना नव्या धोरणात्मक दिशा मिळण्याची अपेक्षा तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

RELOS कराराचा प्राथमिक उद्देश म्हणजे लष्करी ऑपरेशन्स, संयुक्त सराव आणि आपत्ती व्यवस्थापनातील समन्वय अधिक सुलभ करणे. या करारामुळे भारतीय नौदलाच्या जहाजांना रशियन पोर्ट, तांत्रिक सुविधा, दुरुस्ती केंद्रे आणि इंधन पुरवठा स्टेशन्सचा वापर करता येईल. त्याचप्रमाणे रशियन नौदलालाही भारतीय बंदरांमधील सुविधा व दुरुस्ती सेवांचा लाभ मिळणार आहे. हे दोन्ही देशांसाठी मोठे धोरणात्मक फायदे निर्माण करणार आहे.

इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील वाढती भू-राजकीय स्पर्धा, व्यापार मार्गांचे सुरक्षा धोके आणि समुद्री सुरक्षा ही भविष्यातील मोठी आव्हाने आहेत. या पार्श्वभूमीवर भारत-रशिया नौदल सहकार्य ही दोन्ही देशांसाठी ‘विन-विन’ परिस्थिती आहे. भारतीय युद्धनौका जेव्हा आर्क्टिक किंवा फार नॉर्थ प्रदेशात मिशन्समध्ये भाग घेतील, तेव्हा रशियाच्या मोठ्या लॉजिस्टिक तळांचा त्यांना थेट फायदा होईल.

See more

🇷🇺Russia submits 🇮🇳India military pact for State Duma ratification The pact allows sending troops, warships & aircrafts to each other’s territory for joint exercises, training, humanitarian aid & more Source: Duma database pic.twitter.com/rcuFN08Sbf — Lisa Singh (@YakushinaLisa) November 28, 2025

credit : social media and Twitter

भारत आणि रशिया यांच्यातील संबंध नेहमीच परस्पर विश्वासावर आधारित राहिले आहेत. कठीण प्रसंगी दोन्ही देशांनी एकमेकांना दिलेला पाठिंबा जगाला अनेकवेळा दिसला आहे. त्यामुळे पुतिन यांचा आगामी भारत दौरा फक्त राजनैतिक औपचारिकता नसून भविष्यातील लष्करी, आर्थिक आणि तांत्रिक सहकार्याची पायाभरणी आहे. RELOS कराराला संसदीय मान्यता मिळणार असल्याने ही भेट अधिक महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Donald Trump: अमेरिकेत ‘Autopen’ वाद चांगलाच रंगला; ट्रम्प बायडेन वादावादीत 92% कागदपत्रे रद्द, कर्मचाऱ्यांचे हाल

या निर्णयामुळे दोन दशकांहून अधिक काळ टिकलेल्या ‘विशेष आणि विशेषाधिकारप्राप्त धोरणात्मक भागीदारी’ (Special & Privileged Strategic Partnership) ला अभूतपूर्व गती मिळेल, असा विश्वास भारत-रशिया तज्ञांनी व्यक्त केला आहे. संरक्षण क्षेत्र, ऊर्जा सहकार्य, अवकाश संशोधन, आण्विक तंत्रज्ञान आणि व्यापार यामध्येही आगामी महिन्यांत मोठी प्रगती होण्याची शक्यता आहे.