
फोटो सौजन्य सोशल मीडिया
हंगेरीमध्ये २०२५ च्या उत्तरार्धापासून पाण्याची कमतरता जाणवू लागली. २०२६ च्या उन्हाळ्यात परिस्थिती आणखी बिकट झाली. जूनमध्ये उष्णतेची लाट आली, तर जुलै आणि ऑगस्टमध्येही तापमान जास्त राहिले. त्याचवेळी अपेक्षित पाऊस न झाल्याने जमिनीतील ओलावा झपाट्याने कमी झाला.
हंगेरीच्या हवामान विभागाच्या आकडेवारीनुसार, २०२६ च्या उन्हाळ्यात देशभरात सरासरी केवळ ७४.१ मिलिमीटर पाऊस झाला. हे १९९१ ते २०२० या कालावधीतील सरासरी पर्जन्यमानाच्या तुलनेत ३६ टक्के इतकेच होते. उन्हाळ्यातील सरासरी तापमानही सामान्य पातळीपेक्षा २.५९ अंश सेल्सिअसने अधिक नोंदवण्यात आले. कमी पाऊस आणि वाढते तापमान यांचा एकत्रित परिणाम दुष्काळाची तीव्रता वाढण्यात झाला.
Russia-Ukraine : युक्रेनचा रशियाच्या मोठ्या तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर ड्रोन हल्ला
दुष्काळाचा सर्वाधिक फटका हंगेरीच्या कृषी क्षेत्राला बसत आहे. पिकांना आवश्यक असलेले पाणी उपलब्ध नसल्याने जमिनीतील ओलावा कमी झाला असून, पिकांच्या वाढीवर आणि उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर परिणाम झाला आहे. विशेषतः मका उत्पादनासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या हंगेरीमध्ये शेतकऱ्यांसमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
मका पिकाला पुरेसे पाणी मिळत नसल्याने उत्पादनात घट होण्याची शक्यता वाढली आहे. काही शेतकरी कमी पाण्यात तग धरू शकणाऱ्या सूर्यफुलासारख्या पिकांकडे वळत आहेत. मात्र, सिंचनाची व्यवस्था असूनही पाण्याची उपलब्धता कमी असल्याने सर्व शेतकऱ्यांना दिलासा मिळत नाही. युरोपातील शेतीवर हवामान बदलाचा वाढता प्रभाव या संकटातून स्पष्ट होत आहे. पिकांचे नुकसान वाढल्यास शेतकऱ्यांचे उत्पन्न घटण्याबरोबरच अन्नधान्याच्या बाजारपेठेवरही परिणाम होऊ शकतो.
हंगेरीमधील दुष्काळाचा परिणाम डॅन्यूब नदीच्या पाणीपातळीवरही झाला आहे. युरोपातील महत्त्वाच्या नद्यांपैकी एक असलेल्या या नदीतील पाणी कमी झाल्याने जलवाहतूक आणि औद्योगिक कामकाजासमोर अडचणी निर्माण झाल्या आहेत. नदीच्या पाण्यावर अवलंबून असलेल्या पाक्स अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या कामकाजावरही पाणीटंचाईचा परिणाम झाला आहे. या प्रकल्पासाठी अणुभट्ट्यांना थंड ठेवण्यासाठी नदीचे पाणी वापरले जाते.
दुष्काळावर मात करण्यासाठी हंगेरीमध्ये पाणी साठवण्याच्या पर्यायी उपायांवर भर दिला जात आहे. काही भागांत स्वयंसेवक लहान बंधारे आणि पाणी अडवणाऱ्या संरचना उभारत आहेत. पावसाचे पाणी जमिनीत मुरावे, भूजलाची पातळी सुधारावी आणि पाणथळ क्षेत्रांचे पुनरुज्जीवन व्हावे, यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, अशा उपाययोजनांचा परिणाम दिसण्यासाठी वेळ लागणार आहे. वाढते तापमान आणि अनियमित पाऊस यामुळे भविष्यातही अशा संकटांचा धोका कायम राहू शकतो.