India China Tension : भारतासाठी धोक्याची घंटा! चीनचे Spy Ship बंगलाच्या उपसागरात; नौदल हाय अलर्टवर

China Spy Ship Bay of Bengal : भारताच्या सागरी सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे. चीनच्या हेरगिरी जहाजाने बंगालच्या उपसागरात एन्ट्रीन घेतली आहे. यामुळे भारतीय नौदलाला हाय अलर्ट देण्यात आला आहे.

• चीनच्या हेरगिरी जहाजाची बंगलाच्या उपसागरात एन्ट्री!
• भारताच्या सागरी सुरक्षेला धोका?
• नौदल हाय अलर्टवर

China Spy Ship Shi Yan 6 Bay of Bengal : नवी दिल्ली/बीजिंग : चीनचे ‘Shi Yan 6’ हे एक हेरगिरी जहाज नुकतेच बंगालच्या उपसागरात दाखल झाले आहे. यापूर्वी, हे हेरगिरी जहाज मालदीवमध्ये थांबले होते. तिथे आपल्या रसद आणि साहित्याची पूर्तता केल्यानंतर ते पुन्हा एकदा आपल्या मोहिमेवर निघाले आहे. हे चिनी हेरगिरी जहाज अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या अगदी जवळच्या परिसरात कार्यरत आहे. हे चिनी हेरगिरी जहाज भारताच्या महत्त्वाकांक्षी ‘ग्रेट निकोबार प्रकल्पा’साठी धोका निर्माण करू शकते, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

चीनदेखील अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या जवळ एक कालवा बांधण्याची योजनाही आखत असल्याचे वृत्त आहे. हा कालवा दक्षिण चीन समुद्र आणि अंदमान समुद्र यांना जोडणारा असेल. या सर्व घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय नौदल अलर्टवर आहे. भारतासाठी बंगालच्या उपसागराचे प्रचंड धोरणात्मक, आर्थिक आणि भौगोलिक महत्त्व आहे; आग्नेय आशियाशी संपर्क साधण्यासाठी तो एक मुख्य प्रवेशद्वार म्हणून कार्य करतो.

भारताच्या ‘ॲक्ट ईस्ट पॉलिसी’ अंतर्गत हा प्रदेश भारताला म्यानमार आणि थायलंड, इंडोनेशियासारख्या राष्ट्रांशी जोडतो; तसेच हिंदी महासागराद्वारे होणाऱ्या जागतिक व्यापारासाठी तो एक अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग ठरतो. बंगालचा उपसागर एका संरक्षक ढाल म्हणून कार्य करतो आणि भारताच्या पूर्व सीमेवरील सुरक्षेला बळकटी देतो. हा उपसागर ‘मलाक्का सामुद्रधुनी’चे प्रवेशद्वार म्हणून काम करतो, जी भारताच्या सागरी व्यापारासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची जीवनवाहिनी आहे.

‘ग्रेट निकोबार प्रकल्प’ म्हणजे काय ?

• भारत सध्या अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहाच्या अगदी दक्षिणेकडील टोकावर स्थित असलेल्या बेटावर ‘ग्रेट निकोबार प्रकल्प’ विकसित करत आहे.
• या प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च ७५,००० ते ८१,००० कोटीच्या दरम्यान आहे. ग्रेट निकोबारला एक प्रमुख ‘सागरी केंद्र म्हणून विकसितकेले जाणार आहे.
• या प्रकल्पामध्ये एका विशाल आंतरराष्ट्रीय कटेनर ट्रान्सशिपमेंट टर्मिनल, ‘ग्रीनफील्ड’ विमानतळ, एक नागरी वसाहत आणि एका वीज प्रकल्पाची उभारणी केली.

‘शी यान ६’ जहाजाविषयी

• Shi Yan 6 हे चीनचे एक आधुनिक वैज्ञानिक संशोधन जहाज आहे. याची लांबी ९०.६ मीटर आणि रुंदी १७मीटर आहे.
• २०२० मध्ये बांधण्यात आलेले हे जहाज सागरी, भूगर्भीय आणि पर्यावरणीय सर्वेक्षणे करते.
• शी यान ६’ कडे हिंदी महासागर क्षेत्रात भारताच्या लम्करी क्षमतांवर पाळत ठेवणारे एक हेरगिरी जहाज म्हणूनच पाहते.
• हे जहाज हिंदी महासागराची खोली, समुद्राच्या तळाची रचना आणि सागरी प्रवाहांची माहिती गोळा करण्यास सक्षम आहे.
• ही माहिती त्यानंतर चिनी पाणबुड्यांकडून वापरली जाते.

भारतासाठी बंगालचा उपसागर महत्त्वाचा का आहे?

बंगालचा उपसागर भारत आणि आग्नेय आशियाला जोडणार मुख्य सागरी मार्ग आहे. हा हिंद महासागरातील व्यापार, उर्जा सुरक्षा, सागरी सुरक्षा आणि चीनला रोखण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतो. हा महासागरा भारतासाठी धोरणात्मक, आर्थिक आणि भौगिलिकदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जातो.