रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Mujtaba Khamenei : मुज्तबा खामेनींच्या 'त्या' ५ निर्णयांमुळे, अमेरिकेने युद्धात टेकले गुडघे आणि होर्मुझमधून माघार घेतली (फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Mujtaba Khamenei Iran Supreme Leader 2026 : २८ फेब्रुवारी २०२६… हा तो दिवस होता जेव्हा इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी (Ayatollah Ali Khamenei) यांची हत्या झाली आणि संपूर्ण जगाला वाटले की आता इराणचा अंत निश्चित आहे. अमेरिका आणि इस्रायलने तर तेहरानमध्ये आपली नवीन कठपुतळी राजवट स्थापन करण्याच्या हालचालीही सुरू केल्या होत्या. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (US President Donald Trump) यांनी आत्मविश्वासाने सांगितले होते की, “मी इराणसाठी नवा नेता निवडला आहे.” पण युद्धाच्या ३४ व्या दिवशी इराणने असा काही ‘पलटवार’ केला की, ट्रम्प यांच्या सर्व गणितांचा चक्काचूर झाला. या चमत्कारामागे होते इराणचे नवे सर्वोच्च नेते मुज्तबा खामेनी (Mojtaba Khamenei). वडिलांच्या निधनानंतर अवघ्या १० दिवसांत सूत्रे हाती घेणाऱ्या मुज्तबा यांनी अशा काही ५ रणनीती आखल्या, ज्यांनी अमेरिकेसारख्या महासत्तेला गुडघे टेकवायला भाग पाडले.
मुज्तबा खामेनी यांनी सत्तेवर येताच अवघ्या सहा दिवसांत होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) पूर्णपणे बंद करण्याचा ऐतिहासिक आणि अत्यंत धाडसी निर्णय घेतला. जून २०२५ मधील युद्धातही इराणने हे पाऊल उचलले नव्हते. पण मुज्तबा यांनी ओळखले की, अमेरिकेची आर्थिक नाडी इंधनावर अवलंबून आहे. होर्मुझ बंद होताच जागतिक बाजारपेठेत तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या. परिणामी, ट्रम्प यांना जाहीर करावे लागले की, “अमेरिकेचा होर्मुझशी संबंध नाही आणि आम्ही तिथे प्रवेश करणार नाही.” ही अमेरिकेची सर्वात मोठी कूटनीतिक हार मानली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Strategy : असे थांबले युद्ध! अमेरिका-इराण युद्धाच्या अर्धवट समाप्तीमागे दडली आहेत ‘ही’ अब्जावधींचे 5 गुपिते, वाचा सविस्तर
आधुनिक युद्धात तंत्रज्ञान हा सर्वात मोठा शत्रू असतो. मुज्तबा यांना ठाऊक होते की, जर त्यांनी व्हिडिओ संदेश जारी केला, तर इस्रायली आणि अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणा त्यांचे लोकेशन शोधून काढून त्यांचा ‘खात्मा’ करू शकतात. वडिलांच्या हत्येतून धडा घेत मुज्तबा यांनी स्वतःला पडद्याआड ठेवले. त्यांनी केवळ लेखी आदेशाद्वारे इराणवर नियंत्रण मिळवले. यामुळे शत्रू गोंधळला असून मुज्तबा नेमके कुठे आहेत, हे अद्याप अमेरिकेला कळू शकलेले नाही.
मुज्तबा यांनी इराणच्या लष्करी रचनेत क्रांतिकारी बदल केला. त्यांनी सैन्याला वेगवेगळ्या लहान तुकड्यांमध्ये विभागले आणि प्रत्येक तुकडीला ‘स्वतंत्र निर्णय’ घेण्याचे अधिकार दिले. आता एखादा हल्ला करण्यासाठी तेहरानच्या आदेशाची वाट पाहण्याची गरज उरली नाही. यामुळे अमेरिकन सैन्याला एका विशिष्ट मुख्यालयावर हल्ला करून इराणला झुकवणे अशक्य झाले आहे. या ‘गुरिल्ला वॉरफेअर’मुळे युद्ध लांबले असून अमेरिकेची डोकेदुखी वाढली आहे.
युद्धाच्या सुरुवातीला ब्रिटनने अमेरिकेला साथ देण्यासाठी हिंदी महासागरातील ‘चागोस’ बेटांवरील आपले तळ उघडून दिले होते. पण मुज्तबा यांच्या इराणने लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांनी थेट या तळावर हल्ला केला. ब्रिटनला हे स्पष्ट झाले की, जर त्यांनी अमेरिकेला साथ दिली, तर लंडनवरही इराणी क्षेपणास्त्रे पडू शकतात. या एका हल्ल्याने ब्रिटनला युद्धातून माघार घेण्यास भाग पाडले, ज्यामुळे अमेरिकेचा एक मोठा मित्र राष्ट्र कमी झाला.
इराणने आपली दळणवळण प्रणाली इतकी सुव्यवस्थित केली की अमेरिकन आणि इस्रायली ‘प्रोपोगंडा’ (प्रचार) इराणमध्ये टिकू शकला नाही. सर्व दूतावास आणि अधिकृत माध्यमे २४ तास सक्रिय ठेवून मुज्तबा यांनी जगाला इराणची बाजू प्रभावीपणे मांडली. यामुळे इराणमध्ये अंतर्गत बंडाळी घडवून आणण्याचे ट्रम्प यांचे स्वप्न भंगले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Border Tension: ‘ड्रोन तर वाचलं, पण तुमचं काय?’ पाकिस्तानच्या नापाक कृत्यांनंतर भारतीय लष्कराचा संतापजनक इशारा
युद्धाच्या ३४ व्या दिवशी डोनाल्ड ट्रम्प यांचा आवाज बदललेला दिसला. सत्तेत बदल करण्याच्या वल्गना करणारे ट्रम्प आता इराणला ‘पाषाणयुगात’ पाठवण्याच्या धमक्या देऊ लागले आहेत. कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर गॅविन न्यूसम यांनी ट्रम्प यांच्यावर टीका करताना म्हटले आहे की, “ट्रम्प आता युद्धात अडकले आहेत आणि बाहेर पडण्याचा कोणताही मार्ग त्यांच्याकडे उरलेला नाही.”
Ans: अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या हत्येनंतर त्यांचे पुत्र मुज्तबा खामेनी यांनी इराणचे सर्वोच्च नेते म्हणून पदभार स्वीकारला.
Ans: मुज्तबा यांनी सत्तेवर आल्यावर केवळ सहा दिवसांत होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केली, ज्यामुळे अमेरिकेला तिथून माघार घ्यावी लागली.
Ans: इराणने ब्रिटनच्या चागोस बेटावरील तळावर क्षेपणास्त्र हल्ला केल्याने आणि ब्रिटनवर थेट हल्ल्याची धमकी दिल्याने ब्रिटनने युद्धातून माघार घेतली.
