Iran-US War: नाटोच्या शेकडो सैनिकांनी रातोरात सोडला इराक; थांबवले ‘Advisory Mission’, पाहा काय आहे कारण?

प्रभावी संस्था आणि सैन्यदले विकसित व सशक्त करण्याच्या मार्गांवर इराकी अधिकाऱ्यांना सल्ला देण्यासाठी २०१८ मध्ये नाटो सल्लागार मोहिमेची स्थापना करण्यात आली. ही मोहीम प्रामुख्याने बगदाद परिसरात कार्यरत होती.

• नाटोची माघार
• इराणचे हल्ले ठरले निमित्त
• मुख्यालय बदलले

NATO Withdrawal Iraq March 2026 : मध्य-पूर्वेतील (US-Israel Iran War) रणांगण आता एका अशा वळणावर आले आहे, जिथे जगातील सर्वात मोठी लष्करी संघटना ‘नाटो’ला (NATO) माघार घ्यावी लागली आहे. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील संघर्ष इतका टोकाला पोहोचला आहे की, नाटोने इराकमधील आपली महत्त्वाची सुरक्षा सल्लागार मोहीम थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. शेकडो अनुभवी सैनिकांना आणि लष्करी अधिकाऱ्यांना तातडीने विमानात बसवून युरोपमध्ये सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे.

नेमकं काय घडलं? जनरल अलेक्सिस ग्रिन्सेविच यांचा खुलासा

नाटोचे सर्वोच्च कमांडर, जनरल अलेक्सिस ग्रिन्सेविच यांनी या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे. शुक्रवारी नाटोच्या शेवटच्या तुकडीने इराकची भूमी सोडली. उत्तर इराकमध्ये असलेल्या ब्रिटन, फ्रान्स आणि इटलीच्या लष्करी तळांवर इराणने अलीकडेच हल्ल्यांची मालिका सुरू केली होती. इराणच्या या आक्रमक पवित्र्यामुळे नाटोच्या सल्लागार तुकडीवर हल्ले होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली होती. बगदादमध्ये अमेरिकन दूतावासाजवळ असलेल्या नाटोच्या मुख्यालयाला इराण समर्थित गटांकडून वारंवार लक्ष्य केले जात होते, ज्यामुळे ही माघार अनिवार्य ठरली.

काय आहे हे नाटो सल्लागार अभियान (NATO Advisory Mission)?

२०१८ मध्ये या अभियानाची स्थापना करण्यात आली होती. याचा मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे होता:

• इराकी सैन्याचे सक्षमीकरण: इराकी लष्करी अधिकाऱ्यांना आधुनिक युद्धतंत्र आणि संरक्षणात्मक धोरणांचा सल्ला देणे.
• संस्थात्मक बांधणी: इराकच्या संरक्षण मंत्रालयाला आणि लष्करी संस्थांना अधिक प्रभावी आणि स्वावलंबी बनवणे.
• दहशतवाद विरोधी लढा: ‘आयसिस’ (ISIS) सारख्या दहशतवादी संघटनांचा पुन्हा उदय होऊ नये यासाठी इराकी सैन्याला प्रशिक्षित करणे. हे अभियान पूर्वी प्रामुख्याने बगदाद परिसरात कार्यरत होते, मात्र आता ते इटलीतील नेपल्स येथील नाटोच्या मुख्यालयातून रिमोट पद्धतीने (Remote Operations) कार्यरत राहील.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : LPG Supply: होर्मुझच्या मृत्यूघंटेतून भारतीय जहाजांचा थरारक प्रवास; भारताचे आणखी दोन ‘गॅस टँकर’ रणांगणात उतरणार

तात्पुरती माघार की कायमचा निरोप?

मिळालेल्या माहितीनुसार, ही माघार सध्या ‘तात्पुरती’ असल्याचे नाटो अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. एका वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, “आम्ही सध्याच्या अनिश्चित परिस्थितीमुळे चिंतेत आहोत. आमच्या सैनिकांचा जीव धोक्यात घालून हे अभियान सुरू ठेवणे सध्या अशक्य आहे.” बगदादमध्ये एका लहान तुकडीचा अपवाद वगळता संपूर्ण नाटो मोहीम मागे घेण्यात आली आहे.

जागतिक सुरक्षेवर होणारे परिणाम

नाटोच्या या निर्णयामुळे मध्य-पूर्वेतील शक्ती संतुलन बदलण्याची शक्यता आहे.

१. इराणचा प्रभाव वाढणार: नाटोच्या माघारीमुळे इराकमध्ये इराणचा आणि इराण समर्थित मिलिशिया गटांचा प्रभाव वाढू शकतो.

२. सुरक्षा पोकळी: इराकी सैन्याला मिळणारा थेट सल्ला बंद झाल्यामुळे तिथे पुन्हा एकदा दहशतवादी कारवायांना वेग येण्याची भीती आहे.

३. युद्धाचे ढग: अमेरिका आणि इराणमधील थेट संघर्ष आता अटळ असल्याचे मानले जात आहे, कारण नाटोने आपले कर्मचारी मागे घेणे म्हणजे मोठ्या युद्धाची ही पूर्वतयारी असू शकते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Diego Garcia : महासागरातील अमेरिकेच्या सर्वात ‘सुपर बेस’वर इराणच्या ‘SM-3’चा हल्ला; संरक्षण यंत्रणेचे काढले धिंडवडे

 नाटोचा ‘प्लॅन बी’

नाटोने जरी इराकमधून माघार घेतली असली, तरी त्यांनी आपले मिशन पूर्णपणे बंद केलेले नाही. नेपल्समधून ते इराकी लष्कराशी संवाद सुरू ठेवतील. मात्र, प्रत्यक्ष रणांगणावरून सैनिकांना मागे घेणे हा इराणसाठी नैतिक विजय मानला जात आहे. आता जगाचे लक्ष अमेरिकेच्या पुढील पावलाकडे लागले आहे.