फक्त इराणच नाहीतर जगातील अनेक देशांना बसतोय युद्धाचा फटका; तेल, गॅस पुरवठ्यावर होणार मोठा परिणाम

जागतिक अर्थव्यवस्था तेल, वायू, सागरी व्यापार आणि पुरवठा साखळींद्वारे एकमेकांशी जोडलेली आहे. जर युद्ध सुरूच राहिले तर त्याचा थेट परिणाम ऊर्जा बाजारपेठ, शिपिंग मार्ग, महागाई आणि औद्योगिक उत्पादनावर होईल.

वॉशिंग्टन : इराण-इस्त्रायल आणि अमेरिका यांच्यात सध्या युद्ध सुरु आहे. तीन देशांचे अब्जावधींचे नुकसान झाले आहे आणि इराणने त्यांचे सर्वोच्च नेतेही गमावले आहेत. या युद्धात 2000 हून अधिक लोकांचे प्राण गेले आहेत. या युद्धाचा परिणाम केवळ इराण, इस्रायल आणि अमेरिकेपुरता मर्यादित नाही. जगभरातील अनेक देशांवर या युद्धाचा परिणाम होताना दिसत आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्था तेल, वायू, सागरी व्यापार आणि पुरवठा साखळींद्वारे एकमेकांशी जोडलेली आहे. जर युद्ध सुरूच राहिले तर त्याचा थेट परिणाम ऊर्जा बाजारपेठ, शिपिंग मार्ग, महागाई आणि औद्योगिक उत्पादनावर होईल. विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीसारखे मार्ग जगातील सागरी तेल व्यापाराच्या जवळजवळ एक तृतीयांश व्यापार करतात. भारतासह अनेक देश तेल आणि वायूच्या कमतरतेचा सामना करत आहेत. ही परिस्थिती जवळजवळ 40 प्रमुख देशांमध्ये, युद्धात सहभागी नसलेल्या देशांमध्येही आर्थिक संकट वाढवू शकते. अमेरिका ही जगातील सर्वांत मोठी अर्थव्यवस्था आहे.

अमेरिका जरी तेल उत्पादक देश असला तरी, जागतिक तेलाच्या किमती वाढल्याने अमेरिकेच्या बाजारपेठेत महागाई वाढते. मध्य पूर्वेतील युद्धामुळ तेलाच्या किमती झपाट्याने वाढू शकतात, ज्यामुळे पेट्रोल, डिझेल आणि औद्योगिक उत्पादन महाग होऊ शकते. शिवाय, अमेरिकेच्या लष्करी आणि राजनैतिक सहभागामुळे आर्थिक दबाव देखील वाढू शकतो.

चीनवरही होतोय युद्धाचा परिणाम

चीन हा जगातील सर्वांत मोठा ऊर्जा आयातदार आहे आणि मध्य पूर्वेतून सर्वाधिक तेल खरेदी करतो. जर होर्मुझची सामुद्रधुनी किंवा इतर सागरी मार्ग अवरोधित केले गेले तर चीनच्या उद्योग, वाहतूक आणि उत्पादन क्षेत्रांवर परिणाम होऊ शकतो. यामुळे जागतिक पुरवठा साखळी देखील विस्कळीत होईल.

हेदेखील वाचा : Middle East War : युद्धामुळे जगाचा श्वास कोंडणार? होर्मुज खाडी बंद झाल्यास ‘हे’ मार्ग असतील शेवटचा आधार

रशिया-युक्रेन युद्धादरम्यान तेल सोडले गेले

२०२२ मध्ये रशिया-युक्रेन युद्धादरम्यान १८२ दशलक्ष बॅरल तेल सोडण्यात आले होते. आता, इराण युद्धादरम्यान, त्यापेक्षा दुप्पट पेक्षा जास्त रक्कम बाजारात सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. ३२ आयईए सदस्यांकडे सार्वजनिक आपत्कालीन साठा म्हणून १.२ अब्ज बॅरलपेक्षा जास्त तेल आहे. याव्यतिरिक्त, ते सरकारी आदेशांनुसार अंदाजे ६०० दशलक्ष बॅरलचा उद्योग साठा राखतात.