Strait of Hormuz : होर्मुझमधील 3 तेलवाहू जहाजांमध्ये प्रचंड स्फोट; इराणचे थेट भाष्य, ‘आमच्या मार्गात आलात तर…’

Strait of Hormuz : होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये तीन तेलवाहू जहाजांवर झालेल्या प्रचंड स्फोटांमुळे तणाव वाढला असून, इराणने सागरी सुरुंगांचा हवाला देत अमेरिकेला कडक इशारा दिला आहे.

• होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत ३ टॅंकर्समध्ये स्फोट
• नेव्हिगेशन यंत्रणा बंद करून प्रवास
• इराणचा अमेरिकेला कडक इशारा

मध्यपूर्वेत अमेरिका आणि इराणमधील तणाव आता एका नव्या आणि अत्यंत धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. जगातील सर्वात महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय सागरी वाहतूक मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत (Strait of Hormuz) एकापाठोपाठ तीन विशाल तेलवाहू जहाजांमध्ये (Oil Tankers) भीषण स्फोट झाले आहेत. स्फोटानंतर जहाजांमधून आकाशात काळ्या धुराचे मोठे लोट उठताना दिसत आहेत. या घटनेमुळे संपूर्ण जागतिक इंधन बाजारात आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. या स्फोटांनंतर इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) अमेरिकेला थेट आणि अत्यंत कडक शब्दांत इशारा दिला आहे.

 होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत नक्की काय घडले? इराणचा दावा

इराणची अधिकृत वृत्तसंस्था ‘सेपाह न्यूज’ (Sepah News) ने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, ही घटना दुपारी २ वाजेच्या सुमारास घडली. इराणने ठरवून दिलेल्या नियमांचे उल्लंघन करून दोन तेलवाहू जहाजे प्रतिबंधित सागरी क्षेत्रातून जाण्याचा प्रयत्न करत होती. विशेष म्हणजे, पकडले जाऊ नये म्हणून या जहाजांनी आपली नेव्हिगेशन सिस्टीम आणि ट्रॅकिंग आयडेंटिफिकेशन सिस्टीम (AIS) पूर्णपणे बंद केली होती.

सागरी सुरुंग आणि अमेरिकन लढाऊ विमानांची मदत

इराणच्या नौदलाने दिलेल्या माहितीनुसार, पहिले ‘सुपरटॅंकर’ जहाज प्रतिबंधित मार्गावरून जात असताना समुद्रात पेरलेल्या सागरी सुरुंगाला (Naval Mine) आदळले आणि त्यात मोठा स्फोट झाला.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : National Metal Day : गिटारचे सूर, दमदार बीट्स अन् हेवी मेटलचा थरार; जाणून घ्या 11/11/11 या तारखेचा ‘असा’ रंजक इतिहास

त्याच वेळी, दुसरे तेलवाहू जहाज अमेरिकन लष्कराच्या लढाऊ विमानांच्या संरक्षणाखाली आणि छत्रछायेखाली छुपेपणाने हा मार्ग ओलांडण्याचा प्रयत्न करत होते. मात्र, या जहाजातही अचानक भीषण स्फोट झाला आणि त्याला आग लागली.

 रात्री ८:३० वाजता तिसऱ्या टॅंकरचा स्फोट आणि IRGC चा कडक इशारा

या दोन घटनांनंतर परिस्थिती शांत होत नाही तोच, इराणच्या नौदलाने रात्री ८:३० च्या सुमारास आणखी एका निवेदनाद्वारे तिसऱ्या तेलवाहू जहाजात स्फोट झाल्याची पुष्टी केली. हे तिसरे जहाजदेखील इराणने घोषित केलेल्या बिगर-अधिकृत आणि धोकादायक सागरी मार्गावरून प्रवास करत असताना सागरी सुरुंगाच्या तावडीत सापडले.

स्फोटाच्या या मालिकेनंतर इराणच्या आयआरजीसीने (IRGC) आंतरराष्ट्रीय समुदायाला आणि विशेषतः अमेरिकन सैन्याला स्पष्ट शब्दांत बजावले आहे. इराणने म्हटले आहे की, “होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अनधिकृत मार्ग अत्यंत धोकादायक आहेत. जर अमेरिकन सैन्याच्या जोरावर कोणतीही जहाजे इराणच्या नियमांचे उल्लंघन करून आमच्या मार्गात येण्याचा प्रयत्न करतील, तर त्यांना अशाच गंभीर आणि विनाशकारी परिणामांना सामोरे जावे लागेल.”

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Origami Day: कसा झाला कागद दुमडण्याच्या सुंदर जपानी कलेचा उगम? वाचा यामागील रंजक इतिहास

 २८ फेब्रुवारीचा हल्ला आणि वाढता जागतिक तणाव

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगभरातील एकूण खनिज तेलाच्या वाहतुकीचा सुमारे २० टक्के वाटा सांभाळणारा अत्यंत संवेदनशील मार्ग आहे. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या संयुक्त लष्करी हल्ल्यांनंतर इराणने या सागरी मार्गावरील आपली सुरक्षा आणि देखरेख प्रचंड कडक केली आहे.

इराणने तेव्हापासूनच स्पष्ट केले आहे की, अमेरिका, इस्रायल किंवा त्यांच्या मित्रराष्ट्रांशी संबंधित कोणत्याही व्यापारी अथवा तेलवाहू जहाजांना या मार्गावरून जाण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. फक्त इराणने नियुक्त केलेल्या उत्तर भागातील सागरी मार्गांवरूनच सुरक्षित वाहतूक शक्य आहे. दक्षिण भागातील रस्ते सुरुंग पेरून बंद करण्यात आले आहेत. अमेरिकेने जहाजांना सुरक्षा देण्याचा प्रयत्न केला तरी इराण आपली सागरी सार्वभौमत्व कायम ठेवण्यावर ठाम आहे. या नव्या स्फोटांमुळे जागतिक स्तरावर खनिज तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ होण्याची आणि युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.