Third Temple : तिसरे मंदिर म्हणजे काय?अल-अक्साच्या जागेवरच ते का उभारण्याची मागणी होते?

Third Temple : तिसरे मंदिर ही प्राचीन ज्यू मंदिराच्या पुनर्बांधणीची धार्मिक कल्पना आहे. काही धार्मिक-राष्ट्रवादी गट ते टेम्पल माउंटवर उभारण्याची मागणी करतात; मात्र त्याच परिसरात अल-अक्सा मशीद आणि डोम ऑफ द रॉक असल्याने हा विषय अत्यंत संवेदनशील आहे.

• पहिले आणि दुसरे मंदिर कुठे होते?
• काही गटांना मंदिर पुन्हा का हवे आहे?
• अल-अक्सामुळे हा मुद्दा इतका स्फोटक का?

Third Temple : जेरुसलेममधील टेम्पल माउंट म्हणजेच हरम अल-शरीफ हे जगातील सर्वात संवेदनशील धार्मिक स्थळांपैकी एक आहे. ज्यू परंपरेनुसार याच परिसरात प्राचीन ज्यू मंदिरांची उभारणी झाली होती. दुसरे मंदिर इ.स. ७० मध्ये रोमनांनी नष्ट केल्यानंतर भविष्यात पुन्हा मंदिर उभारण्याची कल्पना काही धार्मिक ज्यू गटांमध्ये जिवंत राहिली. यालाच ‘तिसरे मंदिर’ (Third Temple) म्हटले जाते.

पहिले आणि दुसरे मंदिर कुठे होते?

ज्यू धार्मिक परंपरेनुसार पहिले मंदिर राजा सोलोमनच्या काळाशी जोडले जाते. ते नष्ट झाल्यानंतर दुसरे मंदिर उभारण्यात आले. हे दुसरे मंदिरही इ.स. ७० मध्ये रोमन साम्राज्याने उद्ध्वस्त केले. त्यामुळे टेम्पल माउंट हा ज्यू धर्मातील अत्यंत पवित्र परिसर मानला जातो.

मात्र आज याच ठिकाणी मुस्लिम धर्माची महत्त्वाची पवित्र स्थळे आहेत. अल-अक्सा मशीद आणि डोम ऑफ द रॉक याच परिसरात आहेत. त्यामुळे मंदिराच्या पुनर्बांधणीचा प्रश्न थेट धार्मिक आणि राजकीय संवेदनशीलतेशी जोडला जातो.

Pakistan Crisis : इम्रान खान तुरुंगात,आता बहिणीलाही अटक; २७ सप्टेंबरच्या मोर्च्याआधी खळबळ!

काही गटांना मंदिर पुन्हा का हवे आहे?

काही धार्मिक-राष्ट्रवादी ज्यू गट प्राचीन मंदिर पुन्हा उभारणे हे धार्मिक ध्येय मानतात. त्यांच्या मते, प्राचीन ज्यू मंदिर ज्या पवित्र परिसरात होते, त्याच ठिकाणी मंदिराचे पुनर्निर्माण व्हावे. काही कट्टर कार्यकर्त्यांनी विद्यमान इस्लामी वास्तू हटवून मंदिर उभारण्याची कल्पनाही मांडली आहे.

मात्र सर्व झायोनिस्ट किंवा सर्व इस्रायली या विचाराचे समर्थक आहेत असे नाही. झायोनिझममध्येही धार्मिक, धर्मनिरपेक्ष आणि राजकीय असे विविध प्रवाह आहेत. तिसऱ्या मंदिराची मागणी प्रामुख्याने काही धार्मिक-राष्ट्रवादी गटांशी संबंधित आहे.

Ed Sheeran : गाण्यांचा बादशहा बोलला अन् सभागृह शांत झालं! गाझाच्या परिस्थितीवर एड शीरनचा थेट वार!

अल-अक्सामुळे हा मुद्दा इतका स्फोटक का?

अल-अक्सा मशीद मुस्लिमांसाठी अत्यंत पवित्र स्थळ आहे. त्यामुळे तिथे विद्यमान व्यवस्था बदलण्याची किंवा इस्लामी वास्तूंना हटवण्याची कोणतीही कल्पना मोठ्या धार्मिक आणि राजकीय संघर्षाला कारणीभूत ठरू शकते.

याच कारणामुळे टेम्पल माउंटवरील ‘स्टेटस क्वो’ अत्यंत संवेदनशील मानला जातो. ज्यू आणि मुस्लिम धार्मिक हक्क, प्रार्थना, प्रवेश आणि परिसरावरील नियंत्रण याबाबतचा कोणताही बदल तणाव वाढवू शकतो. त्यामुळे ‘तिसरे मंदिर’ हा केवळ धार्मिक विषय नसून जेरुसलेमच्या भवितव्याशी जोडलेला मोठा संघर्षाचा मुद्दा बनला आहे.