Nobel Peace Prize : ट्रम्प यांना यंदाही नोबेल शांतता पुरस्कार का मिळणार नाही? जाणून घ्या 5 मोठी कारणे

Nobel Peace Prize: इस्रायल, कंबोडिया आणि पाकिस्तानसारख्या देशांनी ट्रम्प यांना नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी नामांकित केले आहे, परंतु या वर्षी नोबेल जिंकण्याची ट्रम्प यांची शक्यता अजूनही कमी आहे. याचे कारण येथे दिले आहे.

• नोबेल पुरस्काराची शर्यत
• अडचणीचे मुख्य कारण
• इतर आघाडीचे दावेदार

जागतिक स्तरावर सर्वात प्रतिष्ठित मानल्या जाणाऱ्या ‘नोबेल शांतता पुरस्कारा’ची (Nobel Peace Prize) घोषणा ९ ऑक्टोबर रोजी होणार असून, संपूर्ण जगाचे लक्ष या निर्णयाकडे लागले आहे. यंदा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना इस्रायल, कंबोडिया आणि पाकिस्तानसारख्या देशांनी अधिकृतपणे नामांकित केले असले, तरी त्यांना हा पुरस्कार मिळण्याची शक्यता अत्यंत धूसर आहे. जागतिक घडामोडी आणि नामांकित विश्लेषकांच्या मते, ट्रम्प यांच्या काही आंतरराष्ट्रीय धोरणांमुळे नोबेल समिती त्यांच्या नावाला पसंती देण्याच्या मनस्थितीत नाही.

ट्रम्प यांच्या मार्गातील सर्वात मोठी अडचण म्हणजे अमेरिकेची इराणसोबतची लष्करी चकमक आणि युद्धजन्य परिस्थिती, ज्याचा थेट परिणाम आंतरराष्ट्रीय शांततेवर आणि लाखो नागरिकांच्या जीवनावर झाला आहे. याशिवाय, अमेरिकेने आंतरराष्ट्रीय न्यायालयावर (ICJ) निर्बंध लादणे आणि त्यांचा निधी गोठवण्याचा घेतलेला निर्णय यामुळे नोबेल समितीमध्ये तीव्र नाराजी असल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे. आंतरराष्ट्रीय न्यायालयासारख्या महत्त्वाच्या संस्थेला कमकुवत करण्याचे प्रयत्न ट्रम्प यांच्या शांतता पुरस्काराच्या दाव्यावर पाणी फेरत आहेत.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Space War : शत्रूचे उपग्रह होणार ठप्प! ब्रिटनने स्थापन केले ‘No. 3 Space Effects Squadron; भारतावरही होणार परिणाम

२०२५ चा इतिहास आणि नोबेल समितीची नामुष्की

२०२५ च्या नोबेल शांतता पुरस्कारादरम्यानही नाट्यमय घडामोडी घडल्या होत्या. ट्रम्प यांना तो पुरस्कार मिळेल अशी शेवटच्या क्षणापर्यंत मोठी शक्यता वर्तवली जात होती. मात्र, नोबेल समितीने व्हेनेझुएलाच्या लोकशाहीवादी नेत्या मारिया कोरिना माचाडो यांना पुरस्कार प्रदान केला. या ऐतिहासिक क्षणाचा एक वेगळाच टर्निंग पॉईंट तेव्हा आला, जेव्हा माचाडो यांनी हा पुरस्कार स्वीकारल्यानंतर थेट ट्रम्प यांच्याकडे सुपूर्द केला. या प्रसंगामुळे नोबेल समितीला जागतिक स्तरावर काही प्रमाणात नामुष्की पत्करावी लागली होती.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Flydubai Hijack: ‘धार्मिक कट्टरपंथी, इराणवरील हल्ल्याच्या वेळी झाला होता फ्लायदुबईमध्ये सामील…’; कोण आहे तो ओमानचा पायलट?

या पार्श्वभूमीवर, ओस्लो शांतता संशोधन संस्थेचे (PRIO) कार्यवाहक संचालक हाकॉन गेर्लो यांच्या मते, नोबेल समिती या वेळी अत्यंत सावधगिरीने पावले उचलत आहे. ट्रम्प यांच्या संभाव्य राजकीय दबावाला न जुमानता स्वाभिमानाने आणि शांततेचा खरा संदेश देणाऱ्या योग्य उमेदवाराची निवड करण्याचे मोठे आव्हान समितीसमोर आहे. जर ट्रम्प यांना या वर्षीही पुरस्कार मिळाला नाही, तर ते पुरस्कार विजेत्यावर किंवा समितीवर राजकीय टीका करू शकतात, असा अंदाजही तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे.

पुरस्काराच्या शर्यतीत कोण पुढे आहे?

जागतिक पातळीवरील विश्लेषकांच्या मते, या वर्षीचा नोबेल शांतता पुरस्कार ट्रम्प यांच्या धोरणांचा विरोध करणाऱ्या किंवा मानवाधिकार आणि जागतिक कायद्यांचे रक्षण करणाऱ्या संस्थेला दिला जाऊ शकतो. शर्यतीत सर्वात आघाडीवर आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ), संयुक्त राष्ट्रांचे विशेष प्रतिनिधी आणि पोप लिओ यांचे नाव घेतले जात आहे. स्टॉकहोम आंतरराष्ट्रीय शांतता संशोधन संस्थेच्या तज्ज्ञांनुसार, जागतिक शांतता, लोकशाही आणि मानवी हक्कांचे महत्त्व अबाधित आहे असा ठाम संदेश देण्यासाठी नोबेल समिती या वर्षी ठोस निर्णय घेण्याच्या तयारीत आहे. एकंदरीत, ९ ऑक्टोबर रोजी जाहीर होणारा नोबेल शांतता पुरस्कार कोणालाही मिळो, त्या निर्णयाचे केंद्रस्थान मात्र अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हेच राहतील यात शंका नाही.