
Musadik Masood Malik India Visit SCO Civilizational Dialogue Forum Delhi
आंतरराष्ट्रीय राजकारणात पाकिस्तानची दुटप्पी भूमिका पुन्हा एकदा जगासमोर आली आहे. भारताची राजधानी नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आलेल्या शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशनच्या (SCO Forum) पहिल्या ‘सिव्हिलायझेशनल डायलॉग फोरम’मध्ये सहभागी होण्यासाठी पाकिस्तानचे संघीय मंत्री मुसादिक मसूद मलिक भारतात दाखल झाले आहेत. मात्र, भारतीय भूमीवर पाऊल ठेवताच जेव्हा त्यांना भारतातील सीमापार दहशतवादाबद्दल आणि त्यातील पाकिस्तानच्या भूमिकेबद्दल थेट प्रश्न विचारण्यात आले, तेव्हा त्यांनी अत्यंत चलाखीने या मुद्द्याला बगल दिली. दहशतवादासारख्या गंभीर विषयावर थेट भाष्य करणे टाळत त्यांनी या मंचावर केवळ बहुपक्षीय आणि सांस्कृतिक मुद्द्यांवर चर्चा व्हावी, असा नवा सूर आळवला आहे.
मुसादिक मसूद मलिक यांचा हा दौरा राजनैतिक वर्तुळात अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मानला जात आहे. मे २०२५ मधील लष्करी तणाव आणि पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर दोन्ही देशांमधील संबंध कमालीचे ताणले गेले होते. अशा पार्श्वभूमीवर, सुमारे तीन वर्षांच्या प्रदीर्घ अंतरानंतर एखादा पाकिस्तानी मंत्री भारताच्या दौऱ्यावर आला आहे. त्यामुळे त्यांच्या प्रत्येक विधानाकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून होते, परंतु त्यांनी पुन्हा एकदा दहशतवादाच्या मुख्य मुद्द्यावर मौन बाळगणेच पसंत केले.
नवी दिल्लीत आल्यानंतर वृत्तसंस्था ‘आयएएनएस’ला (IANS) दिलेल्या विशेष मुलाखतीदरम्यान मुसादिक मसूद मलिक यांना भारतातील सीमापार दहशतवादाच्या समस्येवर प्रश्न विचारण्यात आला. यावर थेट उत्तर देण्याचे टाळत मलिक म्हणाले की, “सध्याचा हा मंच प्रामुख्याने बहुपक्षीय संवादासाठी तयार करण्यात आला आहे आणि या मंचाने अशाच विषयांवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.” त्यांच्या या विधानातून त्यांनी भारत आणि पाकिस्तानमधील दहशतवादासारख्या द्विपक्षीय वादावर बोलणे जाणीवपूर्वक टाळल्याचे स्पष्ट दिसून आले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Indonesia : इंडोनेशियात भरधाव ट्रेनने मिनीबसला उडवले; चालक जिवंत जळाला, पण कसे वाचले 264 प्रवाशांचे प्राण? पहा VIRAL VIDEO
आपली बाजू सावरताना ते पुढे म्हणाले की, सध्याच्या घडीला चर्चेचा मुख्य भर हा अनेक देशांशी संबंधित असलेल्या सामायिक मुद्द्यांवर असायला हवा. भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील द्विपक्षीय मुद्द्यांवर चर्चा करण्यासाठी भविष्यात नंतर वेळ दिला जाऊ शकतो, असेही त्यांनी नमूद केले. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय मंचावर पाकिस्तानची दहशतवाद समर्थक प्रतिमा झाकण्यासाठी आणि दहशतवादाच्या प्रश्नापासून पळ काढण्यासाठी पाकिस्तानी मंत्र्याने खेळलेली ही एक सुनियोजित राजनैतिक खेळी आहे.
दहशतवादावर मौन बाळगणाऱ्या मुसादिक मलिक यांनी एससीओ सिव्हिलायझेशनल डायलॉग फोरमचे मात्र तोंडभरून कौतुक केले. सध्याची प्रादेशिक आणि जागतिक परिस्थिती अत्यंत वेगाने बदलत असल्याचे सांगत ते म्हणाले की, अशा अस्थिर काळात विविध देशांतील आणि भिन्न संस्कृतींमधील प्रतिनिधींनी एकत्र येणे अत्यंत गरजेचे आहे. अशा उपक्रमांमुळे सदस्य देशांना एकमेकांचे दृष्टिकोन समजून घेण्याची आणि सामायिक आव्हानांवर एकत्रितपणे मार्ग काढण्याची संधी मिळते.
यावेळी मलिक यांनी भारत, पाकिस्तान, रशिया, चीन आणि मध्य आशियाई देशांमधील ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संबंधांनाही उजाळा दिला. या संपूर्ण प्रदेशातील संस्कृतींचे नाते शतकानुशतके जुने आहे. प्राचीन पुरातत्वीय स्थळांवर सापडलेले पुरावे देखील या प्रदेशातील विविध संस्कृतींमधील परस्परसंबंधांची आणि देवाणघेवाणीची साक्ष देतात, असे मत त्यांनी व्यक्त केले. विविध संस्कृतींमध्ये संवादाला प्रोत्साहन देणे ही आजच्या काळाची सर्वात मोठी गरज असल्याचे सांगत त्यांनी या उपक्रमाबद्दल एससीओचे आभारही मानले.
There is relatively little discussion in Delhi about the SCO Civilisational Dialogue; much of the attention has shifted to Pakistani minister Dr Musadik Malik’s visit with his wife and reports of possible shopping plans. According to my information, India will extend him the same hospitality and protocol as other SCO delegates. In keeping with “Atithi Devo Bhava”, every effort will be made to ensure a comfortable stay, informed sources. Any last-minute request to visit a particular market would need to be assessed for security and logistical arrangements, but could still be considered informed sources. — Ravinder Singh Robin (@rsrobin1) November 20, 2026
credit – social media and Twitter
राजनैतिक दृष्टिकोनातून पाहिल्यास मुसादिक मसूद मलिक यांचा हा भारत दौरा अनेक अर्थांनी लक्षवेधी आहे. यापूर्वी मे २०२३ मध्ये गोवा येथे पार पडलेल्या एससीओ परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत पाकिस्तानचे तत्कालीन परराष्ट्र मंत्री बिलावल भुट्टो झरदारी सहभागी झाले होते. त्यानंतर गेल्या तीन वर्षांत पाकिस्तान सरकारमधील एकाही मंत्र्याने भारताला भेट दिली नव्हती.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Peru Earthquake: तीन देश हादरले! पेरूमध्ये 6.7 तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप; इक्वेडोर आणि कोलंबियापर्यंत जाणवले धक्के, VIDEO VIRAL
गेल्या वर्षीच्या लष्करी संघर्षानंतर आणि भारताने सिंधू जल करार स्थगित केल्यानंतर दोन्ही देशांतील संवाद जवळपास ठप्प झाला होता. भारताने २८ ऑक्टोबर रोजी प्रस्थापित परंपरेनुसार पाकिस्तानसह सर्व एससीओ सदस्य देशांना या परिषदेचे निमंत्रण पाठवले होते. त्यानंतर १४ नोव्हेंबर रोजी पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने अधिकृत घोषणा करत नवी दिल्लीतील या संमेलनात हवामान बदल आणि पर्यावरण समन्वय मंत्री मुसादिक मसूद मलिक हे पाकिस्तानचे प्रतिनिधित्व करतील, यावर शिक्कामोर्तब केले.
नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक ‘पुराणा किला’ (Old Fort) येथे २० ते २२ नोव्हेंबर दरम्यान या पहिल्या ‘एससीओ सिव्हिलायझेशनल डायलॉग फोरम’चे आयोजन करण्यात आले आहे. भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, एससीओ सदस्य देशांचा समृद्ध आणि सामायिक सांस्कृतिक वारसा जगासमोर आणणे, तसेच विविध देशांतील नागरिकांमधील परस्पर संपर्क अधिक दृढ करणे, हा या तीन दिवसीय कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी संध्याकाळी या भव्य कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले. गेल्या वर्षी चीनमधील तियानजिन येथे झालेल्या एससीओ शिखर परिषदेत पंतप्रधान मोदींनी अशा प्रकारच्या सांस्कृतिक संवादाच्या मंचाची संकल्पना मांडली होती. या फोरममध्ये एससीओच्या १० सदस्य देशांव्यतिरिक्त संवाद भागीदार (Dialogue Partners) आणि निरीक्षक देशांचे प्रतिनिधीही मोठ्या संख्येने सहभागी झाले आहेत. विविध देशांमध्ये सांस्कृतिक सहकार्य, परस्पर सामंजस्य आणि शांततापूर्ण प्रादेशिक संवाद वाढवण्यासाठी हा मंच महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
Ans: पाकिस्तानचे संघीय हवामान बदल आणि पर्यावरण समन्वय मंत्री मुसादिक मसूद मलिक हे नवी दिल्लीतील पहिल्या एससीओ सिव्हिलायझेशनल डायलॉग फोरममध्ये सहभागी होण्यासाठी भारतात आले आहेत.
Ans: मुसादिक मलिक यांच्यापूर्वी मे २०२३ मध्ये गोवा येथे झालेल्या एससीओ परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीसाठी पाकिस्तानचे तत्कालीन परराष्ट्र मंत्री बिलावल भुट्टो झरदारी भारतात आले होते.
Ans: हा तीन दिवसीय मंच २० ते २२ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक पुराणा किला (Purana Qila) येथे आयोजित करण्यात आला आहे.