‘बाईकचे साडी गार्ड’! साडी, ओढणी आणि लाँग स्कर्ट बाईकच्या चाकात अडकण्यापासूनचे रक्षाकवच! दुचाकीच्या या देसी जुगाडाचा इतिहास!

भारतातील महिलांच्या साडी आणि ओढणीसारख्या पेहरावामुळे होणारे अपघात रोखण्यासाठी कायद्यानुसार दुचाकींना 'साडी गार्ड' लावणे बंधनकारक करण्यात आले, ज्यामुळे जागतिक ब्रँड्सनाही आपल्या रचनेत बदल करावा लागला.

दिसताना केवळ एक लोखंडी जाळी किंवा सांगाडा वाटणारा ‘साडी गार्ड’ हा प्रत्यक्षात भारतीय दुचाकी संस्कृतीचा एक अतिशय अनोखा आणि अभिमानास्पद भाग आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर अनेक ब्रँड्स जेव्हा भारतात आले, तेव्हा त्यांना भारताच्या या ‘देसी जुगाडा’समोर नमावे लागले. भारतीय महिलांच्या पेहरावाचे रक्षण करणाऱ्या या अनोख्या रक्षाकवचाचा इतिहास आणि महत्त्व समजून घेण्यासारखा आहे,

१. साडी गार्डचा इतिहास आणि कायद्याचे बंधन

हा इतिहास सुरू होतो भारताच्या रस्ते वाहतूक कायद्यातून. भारतात जेव्हा दुचाकी गाड्यांचा वापर वाढू लागला, तेव्हा एक मोठी समस्या समोर आली. भारतीय महिलांचा मुख्य पेहराव साडी, सलवार-कमीज- ओढणी किंवा लाँग स्कर्ट असा असतो. मागच्या सीटवर बसल्यावर हे सैल कपडे बाईकच्या फिरत्या चाकात किंवा चेन स्प्रॉकेटमध्ये अडकून भीषण अपघात होऊ लागले.

थार की क्रेटा? कार खरेदी करण्यापूर्वी जाणून घ्या ‘चेसिस’चे हे गुपित; नाहीतर होईल पश्चात्ताप!

यावर उपाय म्हणून भारत सरकारने ‘सेंट्रल मोटर व्हीकल रूल्स’ (CMVR) च्या नियम १२३ अंतर्गत भारतात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक दुचाकीला ‘साडी गार्ड’ लावणे कायदेशीररित्या बंधनकारक केले.

२. विदेशी ब्रँड्स आणि भारताचा ‘देसी जुगाड‘

जेव्हा रॉयल एनफिल्ड बुलेट, हार्ले डेव्हिडसन, ट्रायम्फ, बीएमडब्ल्यू किंवा केटीएम सारखे जागतिक ब्रँड्स भारतात आले, तेव्हा त्यांच्या मूळ डिझाईनमध्ये साडी गार्ड नसायचा. कारण परदेशात महिला साडी नेसून बाईकवर बसत नाहीत. परंतु, भारतात व्यवसाय करायचा असेल तर हा नियम पाळणे गरजेचे होते. परिणामी, या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांना केवळ भारतीय बाजारपेठेसाठी आपल्या कोट्यवधी रुपयांच्या डिझाईनमध्ये बदल करून डाव्या बाजूला ‘साडी गार्ड’ जोडावा लागला.

शॉक ॲब्जॉर्बर रिपेअरिंग Vs रिप्लेसमेंट; खराब झाल्यावर दुरूस्त करणे परवडते की नवीन टाकणे? एक आर्थिक तुलना

३. साडी आणि ओढणी: हायवेवरील ‘सायलेंट किलर‘

आजकाल अनेक तरुण-तरुणी बाईकचा स्पोर्टी लुक दिसावा म्हणून साडी गार्ड काढून टाकतात, जे अत्यंत धोकादायक आहे.

क्षणार्धात अपघात: वेगवान गाडीच्या मागच्या चाकात साडीचा पदर किंवा ओढणी अडकल्यास चाक जाम होते.

गंभीर इजा: कपडा चाकात ओढला गेल्याने मागच्या प्रवाशाचा गळा आवळला जाण्याचा किंवा ती व्यक्ती थेट रस्त्यावर फेकली जाण्याचा धोका असतो. अशा वेळी साडी गार्ड हे कपड्यांना चाकाच्या संपर्कात येण्यापासून रोखणारे मजबूत ‘रक्षाकवच’ ठरते.

थोडक्यात सांगायचे तर साडी गार्ड हा केवळ एक लोखंडी तुकडा नाही, तर तो भारतीय संस्कृतीचा आणि महिलांच्या सुरक्षेचा आदर करणारा एक महत्त्वाचा अविष्कार आहे. स्टाईलच्या नादात ते काढून टाकणे म्हणजे अपघाताला आमंत्रण देण्यासारखे आहे.