RC बुकवरील ‘इंजिन नंबर’ आणि ‘चेसिस नंबर’ का महत्त्वाचे आहेत? सविस्तरपाने जाणून घ्या

जुनी गाडी खरेदी करताना तिच्या नोंदणी प्रमाणपत्रावरील इंजिन आणि सांगाडा क्रमांक प्रत्यक्ष गाडीवरील क्रमांकांशी तंतोतंत जुळवून पाहणे अत्यंत गरजेचे आहे. ही छोटीशी पडताळणी केल्यामुळे बनावट कागदपत्रांच्या आधारे होणारी चोरीच्या गाड्यांची विक्री आणि संभाव्य कायदेशीर फसवणूक सहज टाळता येते.

सेकंड हँड किंवा जुनी गाडी खरेदी करताना आपण अनेकदा गाडीचा रंग, बाह्य रूप आणि मायलेज पाहून व्यवहार पक्का करतो. परंतु, गाडी कायदेशीरदृष्ट्या सुरक्षित आहे की नाही, हे तपासणे सर्वात महत्त्वाचे असते. गाडीच्या आरसी बुकवर असणारे ‘इंजिन नंबर’ (Engine Number) आणि ‘चेसिस नंबर’ (Chassis Number) हे त्या वाहनाचे आधार कार्डच असते. या दोन क्रमांकांची अचूक पडताळणी करून तुम्ही चोरीच्या गाड्या ओळखू शकता आणि संभाव्य आर्थिक व कायदेशीर फसवणूक टाळू शकता.

१. इंजिन आणि चेसिस नंबर म्हणजे काय?

ज्याप्रमाणे प्रत्येक व्यक्तीचे अंगठ्याचे ठसे वेगळे असतात, त्याचप्रमाणे प्रत्येक वाहनाला उत्पादन कंपन्यांद्वारे एक विशिष्ट ओळख क्रमांक दिला जातो. वाहनाच्या फ्रेमवर जो १७ अंकी अक्षरांचा आणि अंकांचा क्रमांक कोरलेला असतो, त्याला ‘चेसिस नंबर’ किंवा ‘व्हीआयएन’ (Vehicle Identification Number) म्हणतात. तर गाडीच्या इंजिन ब्लॉकवर कोरलेल्या क्रमांकाला ‘इंजिन नंबर’ म्हणतात. हे दोन्ही क्रमांक त्या वाहनाच्या आरसी बुकवर हुबेहूब नोंदवलेले असतात.

‘परिवहन’ मोबाईल ॲप आपल्याला कोणकोणत्या सुविधा देते? जाणून घ्या

२. प्रत्यक्ष क्रमांक आणि आरसी बुक मॅच करणे का गरजेचे आहे?

अनेकदा चोरलेल्या गाड्यांची बनावट कागदपत्रे तयार केली जातात. अशा वेळी चोरीच्या गाडीची विल्हेवाट लावण्यासाठी चोरटे मूळ आरसी बुकवरील क्रमांकांशी छेडछाड करतात किंवा दुसऱ्याच एखाद्या अपघाती गाडीचे आरसी बुक त्या गाडीला जोडतात. जर तुम्ही गाडीवर प्रत्यक्ष कोरलेला चेसिस नंबर आणि आरसी बुकवरील नंबर यांची पडताळणी केली नाही, तर तुम्ही नकळत चोरीची गाडी खरेदी करू शकता. भविष्यात पोलीस तपासणीत किंवा विमा उतरवताना ही तफावत आढळल्यास, गाडी जप्त होऊ शकते आणि तुमच्यावर कायदेशीर कारवाईची चांगलीच टांगती तलवार राहते.

गाडीला काळी फिल्म लावण्याबाबत कायदेशीर नियम काय आहेत? जाणून घ्या आरटीओ आणि सर्वोच्च न्यायालयाचा मोठा निर्णय

३. सेकंड हँड गाडी घेताना मोठी फसवणूक कशी टाळावी?

• प्रत्यक्ष पडताळणी करा: जुनी गाडी खरेदी करताना सर्वात आधी गाडीच्या हुडखाली किंवा स्टेअरिंगच्या खाली असणारा चेसिस नंबर आणि इंजिन नंबर स्वतः डोळ्यांनी पहा.
• आरसी बुकशी तुलना करा: तो क्रमांक आरसी बुकवर लिहिलेल्या क्रमांकाशी अक्षरशः जुळवून पहा. एकही अंक किंवा अक्षर वेगळे नसावे.
• छेडछाड तपासा: गाडीवरील क्रमांकाच्या प्लेटवर स्क्रॅच किंवा पुन्हा पंच केल्यासारखे वाटल्यास सावध व्हा. चोरांनी मूळ नंबर घासून नवीन नंबर टाकण्याचा प्रयत्न केलेला असू शकतो.
• डिजिटल पडताळणी: ‘परिवहन’ वेबसाईटवर किंवा मोबाईल ॲपवर वाहन क्रमांक टाकून आरसी बुकवरील इंजिन आणि चेसिस नंबर वैध आहेत की नाही, याची खात्री करून घ्या.

थोडक्यात सांगायचे तर, जुनी गाडी खरेदी करताना केवळ विश्वासावर न राहता इंजिन आणि चेसिस नंबरची पडताळणी करणे ही फसवणुकीपासून वाचण्याची सर्वात सोपी आणि खात्रीशीर पद्धत आहे. अवघ्या पाच मिनिटांची ही खबरदारी तुम्हाला मोठ्या कायदेशीर कटकटींपासून वाचवू शकते.