बुधवार, 19 ऑगस्ट 2026
दिल्ली-अहमदाबाद-सुरत ते मुंबई-पुणे-गोवा; Amazon India चे रेल्वे नेटवर्क आणखी मजबूत, १४० हून अधिक ट्रेन धावणार
या विस्तारामुळे उत्तर आणि पश्चिम भारतातील Amazon च्या मल्टीमोडल वाहतूक नेटवर्कमध्ये रेल्वेची भूमिका अधिक महत्त्वाची होणार आहे. विशेष म्हणजे, भारतीय रेल्वेच्या वेस्टर्न डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडोरवर नव्याने सुरू झालेल्या Joint Parcel Product–Rapid Cargo Service (JPP-RCS) ट्रेनमध्ये काम करणारी Amazon India ही पहिली ई-कॉमर्स कंपनी ठरली आहे.
१८ ऑगस्ट २०२६ रोजी न्यू दाद्री रेल्वे स्टेशनवरून JPP-RCS ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवण्यात आला. रेल्वे बोर्डाचे सदस्य (ऑपरेशन्स आणि बिझनेस डेव्हलपमेंट) डॉ. मनोज सिंग आणि Amazon India चे ऑपरेशन्स डायरेक्टर किशोर लंका यांच्या उपस्थितीत ही सेवा सुरू करण्यात आली. या सेवेमध्ये १० पेक्षा अधिक पार्सल व्हॅन्स कार्यरत राहणार आहेत. त्यामुळे Amazon च्या शिपमेंट्सपैकी अधिक माल रस्ते वाहतुकीऐवजी रेल्वेच्या माध्यमातून पाठवण्यास मदत होणार आहे.
या नव्या रेल्वे सेवेमुळे Amazon च्या उत्तर आणि पश्चिम भारतातील नेटवर्कला अधिक चांगली कनेक्टिव्हिटी मिळणार आहे. दिल्ली, अहमदाबाद आणि सुरत यांसारख्या प्रमुख बाजारपेठांना जोडतानाच पुढे पुणे, मुंबई आणि गोवा या शहरांपर्यंतही वाहतूक सुलभ होणार आहे. सणासुदीच्या काळात ई-कॉमर्स कंपन्यांकडे ऑर्डर्सचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढते. त्यामुळे जलद आणि विश्वासार्ह वाहतूक व्यवस्था उभारण्यासाठी Amazon चा हा विस्तार महत्त्वाचा मानला जात आहे.
वेस्टर्न डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडोरचा वापर केल्यामुळे मालवाहतुकीचा वेग वाढण्यास मदत होते. रेल्वे बोर्डाचे सदस्य डॉ. मनोज सिंग यांच्या म्हणण्यानुसार, DFCमुळे माल एका रात्रीत प्रवास करून दुसऱ्या दिवशी गंतव्यस्थानी पोहोचू शकतो. या सेवेमधून २४ तासांच्या आत सुमारे ३५० ते ४०० टन मालाची वाहतूक करण्याची क्षमता असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे ही सेवा वेगवान, परवडणारी आणि पर्यावरणपूरक मालवाहतुकीचा पर्याय ठरू शकते.
Amazon India आणि भारतीय रेल्वे यांच्यातील सहकार्य नवीन नाही. २०१९ मध्ये Amazon India ही भारतीय रेल्वेच्या व्यापक नेटवर्कचा वापर करून एक्सप्रेस पार्सल वाहतूक सुरू करणारी भारतातील पहिली ई-कॉमर्स कंपनी ठरली होती. मुंबई-दिल्ली मार्गावर राजधानी एक्सप्रेसच्या माध्यमातून पार्सल वॅगन्सचा वापर करण्यात आला होता. यानंतर २०२३ मध्ये Amazon ने Dedicated Freight Corridor चा वापर सुरू केला. वेस्टर्न DFCच्या ६५९ किलोमीटरच्या रेवारी-पलनपूर विभागावर कंपनीने आपले कामकाज सुरू केले. आता JPP-RCS ट्रेनच्या माध्यमातून या सहकार्याला आणखी मोठी व्याप्ती मिळाली आहे.
Amazon India च्या रेल्वे नेटवर्कमध्ये गेल्या काही वर्षांत मोठी वाढ झाली आहे.
२०१९: १ ट्रेनपासून सुरुवात
आज: १४० पेक्षा जास्त ट्रेन्स
मार्ग: १३० पेक्षा जास्त इंटरसिटी मार्ग
कनेक्टिव्हिटी: १०० पेक्षा जास्त शहरे
वेस्टर्न डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडोर उत्तर प्रदेशातील न्यू दाद्रीपासून मुंबईजवळील जवाहरलाल नेहरू पोर्ट टर्मिनल (JNPT) पर्यंत सुमारे १,५०४ किलोमीटर अंतरावर पसरलेला आहे. या कॉरिडोरचा मुख्य उद्देश विद्यमान रेल्वे नेटवर्कवरील गर्दी कमी करणे, मालगाड्यांचा वेग वाढवणे, जड मालवाहू गाड्यांना सक्षम करणे आणि बंदरे व औद्योगिक केंद्रांना जलद रेल्वे कनेक्टिव्हिटी देणे हा आहे. Amazon साठी या पायाभूत सुविधांचा वापर केल्याने मल्टीमोडल लॉजिस्टिक्स, ऑपरेशनल कार्यक्षमता आणि डिलिव्हरी नेटवर्कची विश्वासार्हता वाढण्यास मदत होणार आहे.
सणासुदीच्या काळात ई-कॉमर्स क्षेत्रात ऑर्डर्सचा मोठा वाढीव भार असतो. अशा वेळी रस्ते वाहतुकीसोबत रेल्वेचा अधिक वापर केल्यामुळे Amazon ला मोठ्या प्रमाणातील शिपमेंट्स अधिक कार्यक्षम पद्धतीने हलवता येणार आहेत. यामुळे जलद डिलिव्हरी, वाहतूक व्यवस्थेतील अधिक विश्वासार्हता आणि शाश्वत लॉजिस्टिक्स यांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे. Amazon India च्या मते, रेल्वे नेटवर्कचा विस्तार हा देशभरातील ग्राहकांना अधिक जलद आणि विश्वासार्ह सेवा देण्याच्या कंपनीच्या प्रयत्नांचा महत्त्वाचा भाग आहे.
