बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
बँकांमधील नोकऱ्यांवरही AI ची टांगती तलवार! ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
McKinsey च्या एका अहवालानुसार, सध्या कर्मचाऱ्यांकडून हाताने केली जाणारी ६०% ते ७०% जोखीम व्यवस्थापनाची कामे AI स्वयंचलित करू शकते असं स्पष्ट केले आहे. या अहवालामुळे बँकिंग क्षेत्रात काम करणाऱ्यांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
बँकांमधील जोखीम व्यवस्थापनामध्ये ग्राहक किंवा कंपनीला कर्ज देण्यामधील जोखमी तपासण्यासाठी समाविष्ट आहे. यासाठी कर्मचाऱ्यांना विविध माहिती गोळा करणे आणि कागदपत्रांची तपासणी करणे आवश्यक असते. AI च्या साहाय्याने, ग्राहक आणि कंपन्यांविषयी आर्थिक माहिती गोळा करणे, कर्जाची कागदपत्रे तयार करणे व त्यांची पडताळणी करणे, नियमांचे पालन होत आहे की नाही हे तपासणे, बँकेच्या व्यवहारांवर लक्ष ठेवणे आणि बँकांमधील फसवणुकीवर लक्ष ठेवणे यांसारखी कामे सहजपणे पूर्ण केली जाऊ शकतात.
AI मुळे, बँकांचा वेळ आणि खर्च आता कमी होईल. तसेच, कर्मचारी अधिक महत्त्वाच्या कामांवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी मोकळे होतील. पण, याचा अर्थ असा नाही की ७०% बँक कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्या जातील. अहवालात कर्मचाऱ्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याऐवजी, हाताने केली जाणारी कामे स्वयंचलित करण्याची शिफारस केली आहे.
McKinsey च्या मते, AI मुळे वाचलेला वेळ आणि संसाधने बँका अधिक महत्त्वाच्या कामांसाठी वापरू शकतात. अहवालात म्हटले आहे की, बँका उर्वरित क्षमतेपैकी अंदाजे अर्धी क्षमता उत्तम विश्लेषण, जोखमीवर आधारित सल्ला आणि जलद निर्णय घेण्यासाठी वापरू शकतात. उर्वरित संसाधने AI तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी, डेटाचे संरक्षण करण्यासाठी आणि नवीन तांत्रिक प्रणाली तयार करण्यासाठी वापरली जाऊ शकतात. याचा अर्थ असा की, बँकेच्या कर्मचाऱ्यांना केवळ कागदपत्रे तपासण्याऐवजी अधिक आव्हानात्मक कामांमध्ये तैनात केले जाऊ शकते.
AI च्या आगमनामुळे बँकिंग क्षेत्राच्या कार्यपद्धतीत मोठे बदल घडू शकतात. ज्या कामांमध्ये पुनरावृत्तीच्या प्रक्रियांची आवश्यकता असते, त्या कामांमध्ये AI चा वापर वाढू शकतो. पण, अहवालानुसार, गुंतागुंतीच्या प्रकरणांचे मूल्यांकन करणे, महत्त्वाचे निर्णय घेणे आणि जोखमीशी संबंधित सल्ला देणे यांसारख्या कामांमध्ये मानव महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत राहील. बँकांना अशा कर्मचाऱ्यांची गरज भासेल ज्यांना बँकिंग आणि एआय दोन्हीची समज असेल. त्यामुळे, कर्मचाऱ्यांनी नवीन तंत्रज्ञान शिकणे आणि आपली कौशल्ये सुधारणे महत्त्वाचे ठरेल.
अहवालात म्हटले आहे की, ज्या बँका AI चा लवकर अवलंब करतील, त्यांना इतरांपेक्षा फायदा मिळू शकतो. एआयमुळे बँका कमी वेळात चांगले निर्णय घेऊ शकतील आणि आपला खर्च कमी करू शकतील. पण, मोठ्या प्रमाणावर एआय लागू करण्यासाठी, बँकांकडे मजबूत तांत्रिक प्रणाली, प्रशिक्षित कर्मचारी आणि डेटा सुरक्षेसाठी स्पष्ट नियम असणे आवश्यक आहे.
Ans: रिपोर्टनुसार, बँकांमधील बहुतांश कार्यप्रणालीमध्ये एआयचा वापर वाढणार असून, तब्बल ७० टक्क्यांहून अधिक बँकिंग कामे एआय आणि ऑटोमेशनच्या माध्यमातून केली जातील.
Ans: ग्राहकांची कामे, डेटा प्रोसेसिंग, आणि रिस्क असेसमेंट यांसारखी बऱ्याच भागातील कामे यंत्राद्वारे होणार असल्याने बँकिंग क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर नोकरकपात (Mass Layoffs) होण्याची दाट शक्यता आहे.
Ans: बदलामुळे बँक कर्मचाऱ्यांनी स्वतःमध्ये कोणते बदल करणे गरजेचे आहे?
