१ लीटर इथेनॉल बनवण्यासाठी नक्की किती पाणी खर्च होतं? केंद्र सरकारने अखेर सांगितलं खरं; ‘ते’ सगळे दावे फेटाळले!

इथेनॉल मिश्रणाबाबतचे दहा प्रमुख दिशाभूल करणारे दावे खोडून काढणारा सविस्तर अहवाल सरकारने तांत्रिक आणि वैज्ञानिक तथ्यांच्या आधारे अधिकृतपणे प्रसिद्ध केला आहे.

• १ लीटर इथेनॉल बनवण्यासाठी नक्की किती पाणी खर्च होतं?
• केंद्र सरकारने अखेर सांगितलं खरं
• ‘ते’ सगळे दावे फेटाळले!

पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळण्याबाबत (E20) सोशल मीडियावर पसरणाऱ्या विविध दाव्यांवर आणि अफवांवर सरकारने ठाम भूमिका घेतली आहे. इथेनॉल मिश्रणाबाबतचे दहा प्रमुख दिशाभूल करणारे दावे खोडून काढणारा सविस्तर अहवाल सरकारने तांत्रिक आणि वैज्ञानिक तथ्यांच्या आधारे अधिकृतपणे प्रसिद्ध केला आहे. E20 कार्यक्रम पूर्णपणे सुरक्षित असून तो आंतरराष्ट्रीय मानकांचे पालन करून राबविला जात असल्याचे स्पष्टीकरण सरकारने दिले आहे.

१ लिटर इथेनॉलच्या उत्पादनासाठी किती पाणी लागते?

सोशल मीडियावर असा दावा केला जात होता की, १ लिटर इथेनॉलच्या उत्पादनासाठी १०,००० लिटर पाणी लागते. याला उत्तर देताना सरकारने स्पष्ट केले की, इथेनॉलचे उत्पादन प्रामुख्याने अतिरिक्त धान्य आणि मक्यापासून म्हणजेच अन्नसुरक्षा सुनिश्चित केल्यानंतर उरलेल्या साठ्यापासून केले जाते. वास्तविक पाहता, एक लिटर इथेनॉल तयार करण्यासाठी केवळ ३ ते ५ लिटर प्रक्रिया केलेल्या पाण्याची आवश्यकता असते आणि आधुनिक डिस्टिलरीज ‘झिरो लिक्विड डिस्चार्ज’ तंत्रज्ञानाचा वापर करून या पाण्याचा पुनर्वापर करतात. शिवाय, ‘ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया’ (ARAI) द्वारे करण्यात आलेल्या चाचण्यांमधून असे दिसून आले आहे की, E20 इंधनामुळे दुचाकी वाहनांमधील कार्बन मोनोऑक्साइडचे उत्सर्जन सुमारे ५० टक्क्यांनी आणि चारचाकी वाहनांमधील उत्सर्जन ३० टक्क्यांपर्यंत कमी होते.

Gold Rate Alert: हीच का ती वेळ…? आता सोनं खरेदी करणं योग्य आहे की भाव आणखी घसरणार? जाणून घ्या तज्ज्ञांचा सल्ला

इंजिन, मायलेज किंवा वॉरंटीला कोणताही धोका नाही

इंजिनचे नुकसान, मायलेजमध्ये घट आणि वॉरंटी रद्द होणे यांसारखे दावेही सरकारने पूर्णपणे निराधार असल्याचे म्हटले आहे. मूल्यमापनातून असे दिसून आले आहे की, मायलेजवर कोणताही लक्षणीय नकारात्मक परिणाम होत नाही. उलट, इथेनॉलच्या उच्च ऑक्टेन रेटिंगमुळे वाहनाचा ‘पिकअप’ सुधारतो आणि वाहन चालवण्याचा अनुभव अधिक सुखद होतो. SIAM आणि PIB फॅक्ट चेकने स्पष्ट केले आहे की, विहित मानकांचे पालन करून E20 इंधनाचा वापर केल्यास वाहनाच्या वॉरंटीवर किंवा विमा संरक्षणावर कोणताही विपरीत परिणाम होत नाही.

इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रमाची प्रमुख यशोगाथा

२०१४-१५ पासून, या कार्यक्रमाने देशाच्या अर्थव्यवस्थेत आणि पर्यावरण संवर्धनात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, या उपक्रमामुळे आतापर्यंत १.९० लाख कोटी रुपयांहून अधिक परकीय चलन वाचले आहे. तसेच, शेतकऱ्यांना एकूण १.६० लाख कोटी रुपयांहून अधिक रकमेची त्वरित देयके (पेमेंट्स) मिळाली आहेत. भारतात इथेनॉल मिश्रणाचे प्रमाण, जे २०१३-१४ मध्ये केवळ १.५ टक्के होते, ते डिसेंबर २०२५ पर्यंत २० टक्के (E20) चे उद्दिष्ट यशस्वीपणे गाठण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे; ज्यामुळे कच्च्या तेलावरील देशाचे अवलंबित्व लक्षणीयरीत्या कमी झाले आहे.

India Policy मध्ये अचानक मोठा ‘टर्न’! चिनी कंपन्यांना थेट सरकारी प्रकल्पांमध्ये बोली लावायला दिली?