
नॅरेडको महाराष्ट्र नेक्स्टजेन द्वारे आयोजित ‘एक्सेलरेट २०२६’ या फिनक्लेव्हच्या पार्श्वभूमीवर प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या अनरॉकच्या ताज्या अहवालानुसार, भक्कम पायाभूत सुविधा, नियामक पाठबळ आणि वाढता गुंतवणूकदार विश्वास यामुळे हे क्षेत्र वेगाने परिपक्व आणि उच्च कामगिरी करणारे मालमत्ता क्षेत्र म्हणून विकसित होत आहे. अहवालात पुढे नमूद केले आहे की, २०२५ मध्ये ‘स्मॉल अँड मीडियम रीट्ससच्या समावेशामुळे रिअल इस्टेटमधील गुंतवणुकीला अधिक चालना मिळाली आहे. यामुळे ‘फ्रॅक्शनल ओनरशिप’ मॉडेलच्या माध्यमातून किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग सुलभ झाला असून, ६७,००० ते ७१,००० कोटी रुपयांच्या कमाईची संधी उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे.
अहवालात आशियाई बाजारपेठांच्या तुलनेत भारताच्या वाढत्या स्पर्धात्मकतेवर भर देण्यात आला आहे, कारण भारताने हाँगकाँगसारख्या परिपक्व केंद्रांच्या बरोबरीने विस्तार साध्य केला आहे. याशिवाय, भारतीय रिटस्ने गेल्या पाच वर्षांत जवळपास ९% इतका उत्कृष्ट परतावा दिला आहे, जो अनेक प्रादेशिक देशांच्या तुलनेत अधिक आहे. तसेच त्यांचा ‘डिस्ट्रीब्युशन यील्ड’ ५ ते ६% इतका स्पर्धात्मक राहिला आहे.
अहवालाच्या निरीक्षणानुसार, भारतीय रिट्सच्या यशात त्यांच्या कामकाजातील कामगिरीचा मोठा वाटा आहे. भारतीय रिट्समधील पोर्टफोलिओ ऑक्युपन्सी (मालमत्ता व्यापण्याचे प्रमाण) सातत्याने ९०% च्या वर राहिली आहे, ज्यामध्ये तंत्रज्ञान, बँकिंग आणि वित्त, सल्लागार आणि दूरसंचार अशा क्षेत्रांतील जागतिक कंपन्यांचा समावेश आहे. भाडेतत्वावर देण्याच्या प्रक्रियेबाबत सकारात्मकता व्यक्त करताना अहवालात म्हटले आहे की, २०२६ आर्थिक वर्षाच्या दुसऱ्या तिमाहीत भारताच्या एकूण ऑफिस लीजिंगमध्ये रिट्सचा वाटा २०% हून अधिक होता.
करांमधील सवलत हा रिट्सकडे गुंतवणूकदारांना आकर्षित करणारा आणखी एक महत्त्वाचा घटक आहे. नियामक नियमांनुसार, रिट्सना त्यांच्या निव्वळ वितरणपात्र रोकड प्रवाहापैकी किमान ९०% रक्कम गुंतवणूकदारांना वाटणे बंधनकारक आहे. तसेच, ६५% पेक्षा जास्त वितरण हे गुंतवणूकदारांसाठी करमुक्त असल्याने कर-पश्चात परतावा लक्षणीयरीत्या वाढतो.
भारतातील केवळ ३२% ‘रिट्स-पात्र’ मालमत्ता सध्या सूचीबद्ध आहेत, त्यामुळे भविष्यात विस्तारासाठी मोठी संधी असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. लॉजिस्टिक पार्क, डेटा सेंटर्स, आरोग्य सुविधा आणि निवासी रिअल इस्टेट यांसारख्या उदयोन्मुख क्षेत्रांमधील विस्तारामुळे गुंतवणुकीची व्याप्ती अधिक वाढेल.