(फोटो सौजन्य-Gemini)
अलीकडेच, देशांतर्गत विमान कंपन्यांसाठी ATF च्या किमतीत ८.५ टक्क्यांनी वाढ झाली. विमान कंपनीच्या एकूण परिचालन खर्चापैकी ३५ ते ४५ टक्के खर्च हा इंधनावर होत असल्याने, इंधनाच्या किमतीत होणाऱ्या कोणत्याही वाढीचा थेट परिणाम तिकिटांच्या दरात वाढ होण्यावर होतो; यामुळे सामान्य जनतेवर पडणारा आर्थिक बोजा आता स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
१६ एप्रिलच्या विमान bookings वर नजर टाकल्यास असे दिसून येते की, दिल्लीहून गोव्याला जाणाऱ्या सर्वात स्वस्त ‘नॉन-स्टॉप’ तिकिटाचा दर सध्या ₹८,३८४ पासून सुरू होतो. ‘इंडिगो’ विमानासाठी, याच मार्गावरील तिकिटांचे दर ₹९,०३८ ते ₹११,०९८ च्या दरम्यान आहेत. अवघ्या काही आठवड्यांपूर्वी, हीच तिकिटे ₹४,५०० ते ₹६,००० च्या दरम्यान उपलब्ध होता; शिवाय, जर एखाद्या प्रवाशाने दिल्लीहून अगदी दुसऱ्याच दिवशीच्या विमानाचे तिकीट आरक्षित करण्याचा प्रयत्न केला, तर तिकिटांचे दर गगनाला भिडून ₹१५,००० पर्यंत पोहोचल्याचे दिसून येत आहेत. दिल्लीहून बंगळुरूला जाणाऱ्या विमानांची परिस्थिती तर त्याहूनही अधिक बिकट आहे: १६ एप्रिल रोजी तिकिटांचे दर ₹१२,५९६ पर्यंत पोहोचले होते, तर दुसऱ्याच दिवशीच्या आरक्षणांसाठी हे दर वाढून ₹१५,००० ते ₹१७,००० च्या श्रेणीत गेले होते.
जयपूर-बंगळुरू मार्गावर तिकिटांच्या दरात ३० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. हे दर किमान ₹११,५६८ पासून कमाल ₹२४,१२९ पर्यंत पोहोचले आहेत. जयपूरहून अहमदाबादला जाणाऱ्या विमानांचे दर आता ₹७,०३६ ते ₹१२,४४३ च्या दरम्यान आहेत. जी गेल्या वर्षाच्या तुलनेत १५ टक्क्यांची वाढ आहे. जयपूर-मुंबई मार्गावरील तिकिटांचे दर, जे सध्या ₹६,३०५ ते ₹१३,४८१ च्या दरम्यान आहेत, ते आता पूर्वीपेक्षा साधारणपणे १० टक्क्यांनी अधिक महाग झाले आहेत. जयपूर ते गोवा विमान प्रवासासाठी, तिकिटाचे सुरुवातीचे दर ₹१३,१२८ इतके आहेत; मात्र, सध्या मागणी इतकी प्रचंड आहे की, तिकिटांच्या किमतींची कमाल मर्यादा निश्चित करणेही कठीण झाले आहे. रांची आणि नागपूर येथील प्रवाशांनाही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
रांची ते दिल्ली विमान प्रवासाचे दर जे सामान्य दिवसांत साधारणपणे ₹८,००० ते ₹१०,००० च्या दरम्यान असायचे ते आता वाढून ₹१२,००० ते ₹१५,००० च्या दरम्यान पोहोचले आहेत. मुंबईच्या तिकिटांचे दर वाढून ₹१४,००० ते ₹१६,००० च्या श्रेणीत गेले आहेत. कोलकाताचे दर सध्या ₹८,००० ते ₹१०,००० च्या दरम्यान आहेत, तर हैदराबादचे दर ₹१०,००० ते ₹१३,००० च्या श्रेणीत आहेत. नागपूर ते दिल्लीचे दर अवघ्या एका दिवसातच ₹१०,२२८ वरून गगनाला भिडून ₹१३,४९५ पर्यंत पोहोचले आहे; विशेष म्हणजे, अवघ्या काही आठवड्यांपूर्वीच हेच तिकीट ₹५,५०० ते ₹६,००० मध्ये उपलब्ध होते. त्यामुळे हे भाव चांगलेच गगनाला भिडलेले पाहायला मिळत आहेत.
चंदीगड ते बंगळुरू प्रवासाचे दर, जे ३१ मार्चपर्यंत ₹१२,००० होते, ते आता वाढून ₹१६,००० झाले आहेत. चेन्नई ते हैदराबादचे तिकीट जे सामान्यतः ₹६,००० मध्ये उपलब्ध असते ते गेल्या आठवड्याच्या शेवटी weekend ला तब्बल ₹१९,००० ला विकले गेले. कोचीचे दर ₹४,००० वरून तिप्पट झाले असून, त्यांनी ₹१८,००० ची उच्चांकी पातळी गाठली आहे. १४ मार्चपासून लागू होईल अशा प्रकारे, इंडिगोने सर्व देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय तिकिटांवर ‘इंधन अधिभार’ लागू केला आहे; हा अधिभार विशिष्ट मार्गावर अवलंबून, प्रति सीट ₹४२५ ते ₹२,३०० च्या दरम्यान आहे. एअर इंडिया आणि एअर इंडिया एक्सप्रेस यांनी १२ मार्चपासून लागू होईल अशा प्रकारे, देशांतर्गत तिकिटांवर ₹३९९ चा इंधन अधिभार लागू केला आहे. अकासा एअरनेही १५ मार्चपासून लागू होईल असा स्वतःचा अधिभार जोडला आहे.
इंडिगोने २ एप्रिलपासून लागू होईल अशी एका नवीन अधिभार रचनेची अंमलबजावणी केली आहे. देशांतर्गत मार्गांवर, कापलेल्या अंतरावर आधारित, ₹२७५ ते ₹९५० इतके अतिरिक्त शुल्क आकारले जाईल. एअर इंडिया आणि अकासा एअर यांनीही अशाच प्रकारचे अतिरिक्त शुल्क लागू केले आहेत. प्रवाशांना आता दिल्ली-लखनौसारख्या कमी अंतराच्या मार्गांवर अतिरिक्त ₹२७५; मुंबई-कोलकाता मार्गावर ₹६००; बंगळुरू-हैदराबाद मार्गावर ₹८००; आणि चेन्नईकडे जाणाऱ्या मार्गांवर ₹९५० इतके शुल्क मोजावे लागेल. आंतरराष्ट्रीय विमानप्रवासाच्या बाबतीत मात्र प्रवाशांना कोणताही दिलासा मिळालेला नाही. आखाती देश आणि मध्य-पूर्वेकडील मार्गांवर ₹३,००० ते ₹५,००० दरम्यानचे इंधन शुल्क आकारले जात आहे, तर युरोप आणि युनायटेड किंगडमच्या मार्गांसाठी हे शुल्क ₹१०,००० पर्यंत पोहोचले आहे. इराणशी संबंधित संकट निवळत नाही आणि कच्च्या तेलाचा पुरवठा पुन्हा पूर्ववत होत नाही, तोपर्यंत विमानभाड्यांमध्ये कोणतीही घट होण्याची शक्यता नाही. सरकारने देशांतर्गत विमान कंपन्यांना काही प्रमाणात दिलासा दिला असला आणि ‘एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल’च्या (ATF) खर्चाचा संपूर्ण बोजा प्रवाशांवर पडणार नाही याची काळजी घेतली असली तरी आंतरराष्ट्रीय मार्गांसाठी मात्र अशा प्रकारचे कोणतेही संरक्षण उपलब्ध नाही. सद्यस्थितीत, तुम्ही तुमची तिकिटे जितक्या लवकर बुक कराल, तितके ते तुमच्यासाठी अधिक फायदेशीर ठरणार आहेत.
