IPL Tax Rules: परदेशी खेळाडूंनाही लागू होतो Income Taxचा नियम; कोट्यवधींच्या लिलावानंतर खिशात किती उरतात पैसे?

परदेशी खेळाडूंना मिळणाऱ्या या प्रचंड रकमेवर फक्त त्यांचा अधिकार नसतो. त्यांना मिळाऱ्या या रकमेवर सरकार कर आकारतो. पण या रकमांवर नेमका कर कसा आकारला जातो, याचा विचार तुम्ही कधी केला आहे का?

• परदेशी खेळाडूंनाही लागू होतो Taxचा नियम
• Tax विषयी नियम काय आहेत?
• कोट्यवधींच्या लिलावानंतर खिशात किती पैसे?

IPL Tax Rules: Indian Premier League ही जगातील सर्वात मोठी आणि सर्वाधिक श्रीमंत क्रिकेट लीग म्हणून सर्वत्र ओळखली जाते. यामध्ये जगभरातील अव्वल दर्जाचे खेळाडू सहभागी होतात, ज्यांना त्यांच्या संबंधित फ्रँचायझींकडून कोट्यवधी रुपयांचे मानधन मिळते. अनेक खेळाडूंची निवड ही कोट्यवधी रुपयांची उधळण करणाऱ्या बोलींच्या माध्यमातून केली जाते. या हंगामाच्या लिलावात, ऑस्ट्रेलियन अष्टपैलू खेळाडू कॅमेरॉन ग्रीन हा सर्वात महागडा खेळाडू ठरला; ‘कोलकाता नाईट रायडर्स’ने त्याला ₹२५.२० कोटी रुपयांना आपल्या संघात सामील करून घेतले. पण, या परदेशी खेळाडूंना मिळणाऱ्या या प्रचंड रकमेवर फक्त त्यांचा अधिकार नसतो. त्यांना मिळाऱ्या या रकमेवर सरकार कर आकारतो. पण या रकमांवर नेमका कर कसा आकारला जातो, याचा विचार तुम्ही कधी केला आहे का? त्यांच्या कमाईचा किती हिस्सा भारत सरकार आपल्याकडे राखून ठेवते? जाणून घेऊयात.

SBI देणार 80 हजार कोटींचं कर्ज! 1.10 कोटी खात्यांमध्ये जमा होणार पैसे, Loan वर सरकारची ‘गॅरंटी’…

खेळाडू पैसे कमवतात ते विविध स्त्रोत

त्या विषयाचा सविस्तर विचार करण्यापूर्वी, IPL दरम्यान परदेशी खेळाडू ज्या विविध स्रोतांतून पैसे कमावतात, ते समजून घेणेही अत्यंत आवश्यक आहे. यातील सर्वात महत्त्वाचा स्रोत म्हणजे त्यांचा ‘मूळ पगार’ किंवा लिलावातील किंमत जी त्यांना संपूर्ण हंगामासाठी मिळण्याची हमी असते. याव्यतिरिक्त, ते खेळत असलेल्या प्रत्येक सामन्यासाठी त्यांना स्वतंत्रपणे Match Fee दिले जाते. जेव्हा एखाद्या खेळाडूचा संघ विजयी होतो किंवा जेव्हा तो खेळाडू वैयक्तिक पातळीवर उत्कृष्ट कामगिरी करतो, तेव्हा त्याचे नशीब अधिकच उजळते; अशा वेळी त्याला ‘मॅन ऑफ द मॅच’, ‘ऑरेंज कॅप’ किंवा ‘पर्पल कॅप’ यांसारख्या पुरस्कारांच्या माध्यमातून बक्षीस रक्कम मिळते. शिवाय, जाहिरातींमध्ये झळकून आणि मोठ्या ब्रँड्ससोबत भागीदारी करून हे खेळाडू मोठ्या प्रमाणात उत्पन्न मिळवतात.

Tax विषयी नियम काय आहेत?

भारताच्या आयकर कायद्यांनुसार, परदेशी खेळाडूंनी भारतात मिळवलेल्या उत्पन्नावर कर भरणे अनिवार्य आहे. करतज्ज्ञ गोपाल बोहरा स्पष्ट करतात की, जर एखादा परदेशी खेळाडू भारतात खेळला, जाहिरातींमध्ये सहभागी झाला किंवा वर्तमानपत्रे व मासिकांसाठी लेख लिहिले, तर त्यांना त्यांच्या एकूण कमाईवर २० टक्के या सरसकट दराने कर भरणे आवश्यक असते. याव्यतिरिक्त, surcharge आणि cess हे स्वतंत्रपणे आकारले जातात. येथे लक्षात घेण्याजोगा एक महत्त्वाचा मुद्दा असा आहे की, खेळाडू या उत्पन्नाच्या विरोधात आपल्या खर्चासाठी कोणत्याही प्रकारची deduction मागू शकत नाहीत; त्यांना संपूर्ण रकमेवर कर भरणे बंधनकारक असते.

दिल्लीस्थित कर तज्ज्ञ प्रियल गोयल जैन सांगतात की, या खेळाडूंच्या मानधनातून कर आगाऊच कापून घेतला जातो. या प्रक्रियेला ‘TDS’ Tax Deducted at Source असे म्हटले जाते. जर हाच एखाद्या खेळाडूच्या उत्पन्नाचा एकमेव स्रोत असेल, तर त्याला भारतात स्वतंत्रपणे Income Tax Return दाखल करण्याचीही आवश्यकता उरत नाही. उदाहरणार्थ, कॅमेरॉन ग्रीनला मिळालेल्या ₹२५.२० कोटींच्या रकमेतून, पैसे अदा करतानाच २० टक्के कर आणि त्यासोबतच लागू होणारे अधिभार आधीच कापून घेण्यात आले होते.

दोन देशांमधील करार

परदेशी खेळाडूंसाठी ‘दुहेरी कर टाळण्यासंबंधीचे करार’ (DTAAs) हे सर्वात मोठा दिलासा ठरतात. एका कर सल्लागार संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी CEO प्रभाकर के.एस. स्पष्ट करतात की, एखाद्या खेळाडूला एकाच उत्पन्नावर दोन वेगवेगळ्या देशांमध्ये कर भरावा लागू नये, हे सुनिश्चित करण्यासाठी भारत सरकारने अनेक देशांशी अशा प्रकारचे करार केले आहेत. आजवर, भारताने सुमारे ९६ देशांशी अशा करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत. याचा अर्थ असा की, जर एखाद्या खेळाडूने भारतात कर भरला असेल, तर त्याला त्या विशिष्ट उत्पन्नावर त्याच्या मूळ देशात कर सवलती किंवा लाभ मिळण्यास तो पात्र ठरू शकतो.

युद्धाच्या परिस्थितीत Trump यांना मोठा धक्का…,10 % Tarrif कोर्टाकडून रद्द! काय परिणाम होणार?