
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
‘पीएचडी चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री’चे (PHDCCI) अध्यक्ष राजीव जुनेजा यांनी सांगितले की, ऊर्जा-संबंधित वस्तू आणि उत्पादित मालाच्या किमतींमध्ये झालेल्या तीव्र वाढीमुळे, मार्च २०२५ च्या तुलनेत मार्च २०२६ मधील महागाई अधिक मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे; शिवाय, ज्या श्रेणींमधील किमती यापूर्वी कमी पातळीवर स्थिर होत्या, अशा काही विशिष्ट विभागांमधल्या किमतींचा कल आता वाढता असल्याचे दिसून आले आहे.
मार्च महिन्यात WPI निर्देशांक १.६४ टक्क्यांनी वाढला, तर फेब्रुवारीमध्ये ही वाढ केवळ ०.३८ टक्के इतकीच होती. यावरून असे दिसून येते की, मार्च महिन्यात किमती वाढण्याचा वेग लक्षणीयरीत्या वाढला आहे.
प्रायमरी वस्तू (२२.६२% वाटा)
महागाईचा दर ६.३६% राहिला, ज्यामध्ये मासिक आधारावर २.२८% वाढ नोंदवली गेली. कच्च्या तेलाच्या आणि वायूच्या किमतींमध्ये झालेली मोठी वाढ हे यामागील मुख्य कारण होते.
इंधन आणि ऊर्जा (१३.१५% वाटा)
या श्रेणीमध्ये यापूर्वी घट दिसून आली असली, तरी आता यात सकारात्मक वळण आलं आहे. यात १.०५% इतकी वाढ झाली आहे. जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे ऊर्जेच्या किमतीत झालेल्या वाढीला हे स्थित्यंतर कारणीभूत मानले जात आहे.
उत्पादित वस्तू (६४.२३% वाटा)
या क्षेत्रात महागाईचा दर ३.३९% इतका राहिला. २२ पैकी १६ क्षेत्रांमध्ये किमतीत वाढ झाली असून, यामुळे उद्योगांवरील cost pressures अजूनही कायम असल्याचे दिसून येत आहे.
खाद्यपदार्थ
WPI Food Index तुलनेने स्थिर राहिला असून, तो १.८५% च्या पातळीवर रेंगाळताना दिसत होता. हा निर्देशांक १९२.९ वरून किंचित खाली येत १९२.८ वर पोहोचला; यावरून खाद्यपदार्थांच्या किमतींमध्ये संमिश्र कल दिसून येत असल्याचे सूचित होत आहे.
एकूण WPI निर्देशांक १५८.२ वरून १६०.८ पर्यंत वाढला असून, ज्यामुळे घाऊक किमतींमध्ये स्पष्टपणे वाढीचा कल दिसून येत असल्याचे अधोरेखित होत आहे.
PHDCCI चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणजेच CEO डॉ. रणजित मेहता यांच्या मते, नजीकच्या भविष्यातील महागाई प्रामुख्याने जागतिक कमोडिटी किमतींवर विशेषतः कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून असेल. याव्यतिरिक्त, देशांतर्गत पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे उत्पादन क्षेत्रावरील cost pressures असाच कायम राहण्याची शक्यता आहे.
घाऊक महागाईतील वाढीचा परिणाम सामान्य जनता आणि बाजारपेठ या दोघांवरही होतो. जेव्हा घाऊक महागाई वाढते, तेव्हा कच्चा माल, इंधन आणि उत्पादन खर्च यांमध्ये वाढ होते. परिणामी, कंपन्या आपल्या उत्पादनांच्या किमती वाढवतात; ज्यामुळे पुढे किरकोळ महागाईतही (CPI) वाढ होते. याचा थेट परिणाम लोकांच्या खिशावर होतो आणि त्यांची खरेदीशक्ती कमी होते, ज्यामुळे संपूर्ण अर्थव्यवस्थेवरच परिणाम होतो.
याचा आणखी एक परिणाम म्हणजे दैनंदिन गरजेच्या वस्तूंच्या किमती वाढू शकतात. कंपन्यांचा वाढता operational costs त्यांच्या नफ्याच्या गाठींवर (profit margins) दबाव निर्माण करतो. शिवाय, वाढत्या महागाईमुळे व्याजदरात कपात होण्याची शक्यता कमी होते आणि शेअर बाजारात अस्थिरता वाढू शकते.