Power Crisis In India : देशात अंधाराचे सावट? वीज प्रकल्पांकडे उरला अवघा काही दिवसांचा कोळसा; केंद्राची चिंता वाढली

Power Crisis In India : देशात पुन्हा एकदा मोठ्या वीज संकटाचा धोका निर्माण झाला आहे. विजेची मागणी वेगाने वाढत असतानाच देशातील सुमारे एक-तृतीयंश औष्णिक वीज प्रकल्पांकडे अत्यंत कमी प्रमाणात कोळशाचा साठा शिल्लक राहिला आहे.

• देशात अंधाराचे सावट?
• वीज प्रकल्पांकडे उरला  काही दिवसांचा कोळसा
• केंद्राची चिंता वाढली

Power Crisis In India : भारताला अंधारात टाकणारी अशी बातमी समोर येत आहे. कारण देशात पुन्हा एकदा मोठ्या वीज संकटाच्या पेचात पडण्याची भिती निर्माण झाली आहे. विजेची मागणी वेगाने वाढत असतानाच देशातील सुमारे एक-तृतीयंश (33%) औष्णिक वीज प्रकल्पांकडे अत्यंत कमी प्रमाणात कोळशाचा साठा शिल्लक राहिला आहे. सरकार पुरवठा वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या सरकारी आकडेवारीनुसार, दीर्घकाळच्या उष्णतेमुळे विजेची मागणी जास्त असल्याने असे होत आहे. नेमकं काय प्रकरण आहे? याचा परिणाम काय होऊ शकतो? सविस्तर जाणून घेऊयात. ( Power Crisis In India ) 

Stock Market Holiday: सलग तीन दिवस शेअर बाजाराला सुट्टी, जाणून घ्या संपूर्ण वर्षाचे कॅलेंडर

भारतात विजेची सर्वाधिक मागणी मे महिन्यात २७०.७० गिगावॅट्सच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली होती आणि ती अजूनही त्याच पातळीवर आहे. एल निनो हवामान प्रणालीमुळे शीतकरणाची गरज वाढली आहे. यामुळे विजेच्या मागणीत सातत्याने वाढ झाली असून, गेल्या काही दिवसांत ती सुमारे २६७ गिगावॅटवर पोहोचली आहे.

कमी कोळसा साठा असलेले वीज प्रकल्प

केंद्रीय विद्युत प्राधिकरणाच्या आकडेवारीनुसार, अत्यंत कमी कोळसा साठा म्हणजे, आवश्यक साठ्याच्या २५% पेक्षा कमी किंवा तीन दिवसांपेक्षा कमी वीज निर्मितीसाठी पुरेसा असलेल्या वीज प्रकल्पांची संख्या ऑगस्ट महिन्याच्या अखेरीस असलेल्या ४५ वरून ९ सप्टेंबरपर्यंत ५९ पर्यंत झपाट्याने वाढली आहे. सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअरचे विश्लेषक मनोज कुमार म्हणाले, “कमी कोळसा साठा असलेल्या वीज प्रकल्पांची वाढती संख्या ही चिंतेची बाब आहे.”

विश्लेषकांच्या मते, स्वच्छ ऊर्जा, प्रामुख्याने सौर ऊर्जा, दिवसाच्या विजेची बहुतांश मागणी पूर्ण करत असली तरी, बॅटरी स्टोरेजचा अभाव आणि जलाशयांमधील पाण्याची कमी पातळी यामुळे कोळशावर आधारित वीज निर्मितीवर दबाव येत आहे.

पुरवठ्यात वेगाने वाढ

कुमार म्हणाले की, साठ्याची सामान्य पातळी राखण्यासाठी भारताने रेल्वे नेटवर्कद्वारे वीज कंपन्यांना कोळशाचा पुरवठा वाढवला पाहिजे. भारताने ६ सप्टेंबर रोजी वीज प्रकल्पांना कोळशाचा पुरवठा वाढवण्यासाठी ४४४ ट्रेन्स किंवा रॅक्स तैनात केल्या, तर ३ सप्टेंबर रोजी हा आकडा ३७० होता. कोल इंडिया आणि तिच्या उपकंपन्यांनी रस्त्याद्वारे कोळशाची वाहतूकही वाढवली आहे. जगातील सर्वात मोठी कोळसा खाण कंपनी असलेल्या कोल इंडियाने सांगितले की, त्यांच्या खाणींच्या तोंडाशी  अजूनही अंदाजे ७६ दशलक्ष टन कोळशाचा पुरेसा साठा आहे.

आता युवा, शेतकरी, महिलांना मिळणार 21 देशांचं सहकार्य; BRICS परिषदेत PM Modi चा मोठा प्लॅन