UPSC च्या नियमांत मोठा बदल! आता सेवेत असताना वारंवार देता येणार नाही परीक्षा; जाणून घ्या नवीन नियम

UPSC ने नागरी सेवा परीक्षा २०२६ साठी नवीन नियमावली जाहीर केली आहे. आता कार्यरत IAS/IFS अधिकाऱ्यांना परीक्षा देता येणार नाही, तर परीक्षेच्या सुरक्षेसाठी AI आणि आधार व्हेरिफिकेशन अनिवार्य केले आहे.

• UPSC च्या नियमांत मोठा बदल!
• आता सेवेत असताना वारंवार देता येणार नाही परीक्षा
• जाणून घ्या नवीन नियम

UPSC Exam New Rules: केंद्रीय लोकसेवा आयोगाने (UPSC) ४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नागरी सेवा परीक्षेची (CSE 2026) अधिकृत अधिसूचना प्रसिद्ध केली आहे. यंदा आयोगाने आपल्या नियमावलीत क्रांतिकारी बदल केले असून, प्रामुख्याने सेवा वाटप (Service Allocation) आणि डिजिटल सुरक्षेवर मोठा भर दिला आहे. नवीन नियमांमुळे आता प्रशासकीय सेवेत असलेल्या अधिकाऱ्यांना पुन्हा परीक्षा देऊन रँक सुधारणे पूर्वीसारखे सोपे राहणार नाही. जाणून घेऊया UPSC ने केलेले हे महत्त्वाचे बदल…

१. कार्यरत IAS आणि IFS अधिकाऱ्यांना परीक्षेबंदी

UPSC ने जाहीर केलेल्या नवीन नियमांनुसार, जे उमेदवार आधीच IAS (भारतीय प्रशासकीय सेवा) किंवा IFS (भारतीय वन सेवा) मध्ये नियुक्त झाले आहेत आणि त्या पदावर कार्यरत आहेत, त्यांना पुन्हा नागरी सेवा परीक्षा देता येणार नाही. तसेच, जर एखाद्या उमेदवाराची मुख्य परीक्षेच्या (Mains) निकालापूर्वी या दोन सेवांपैकी एका सेवेत नियुक्ती झाली, तर त्याला मुख्य परीक्षेला बसण्याची परवानगी नाकारली जाईल.

२. IPS अधिकाऱ्यांसाठी नियम कडक

जर एखादा उमेदवार आधीच IPS (भारतीय पोलीस सेवा) मध्ये कार्यरत असेल, तर तो CSE २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा ‘IPS’ या पदासाठी पसंतीक्रम देऊ शकणार नाही. थोडक्यात, एकाच पदावर असताना त्याच पदासाठी पुन्हा अर्ज करण्याच्या प्रवृत्तीला आयोगाने चाप लावला आहे.

See more

This is real reason of delay, it seems #UPSC2026 IPS will be given JUST one chance to move to IAS/IFS pic.twitter.com/QtnTaaTO9p — UPSC CSE WHY (@CseWhy) February 4, 2026

पक्षीमित्र संमेलनासारखे उपक्रम विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी! उपवनसंरक्षक सरोज गवस यांच्या हस्ते प्रतिपादन

३. राजीनामा न देता शेवटची संधी

ज्या उमेदवारांनी CSE २०२५ किंवा त्यापूर्वी कोणत्याही सेवेत प्रवेश केला आहे, त्यांना त्यांचे उर्वरित अटेम्प्ट्स (संधी) वापरण्यासाठी २०२६ किंवा २०२७ मध्ये एक अंतिम संधी देण्यात आली आहे. यासाठी त्यांना सध्याच्या पदाचा राजीनामा देण्याची गरज भासणार नाही. मात्र, ‘ग्रुप A’ सेवेतील उमेदवारांना संबंधित विभागाकडून ‘ट्रेनिंगमध्ये सहभागी न होण्याची सवलत’ मिळाल्यावरच परीक्षेला बसता येईल.

४. एआय (AI) आधारित सुरक्षा आणि आधार व्हेरिफिकेशन

परीक्षेतील गैरप्रकार आणि डमी उमेदवारांना रोखण्यासाठी आयोगाने तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवला आहे. आता प्रत्येक उमेदवाराचे AI-आधारित फेशियल रिकॉग्निशन (चेहरा ओळखणे) आणि आधार व्हेरिफिकेशन अनिवार्य करण्यात आले आहे. यामुळे परीक्षा प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि सुरक्षा अधिक मजबूत होणार आहे.

५. शैक्षणिक पात्रता आणि विशेष विषय

• IAS पदासाठी: उमेदवाराकडे कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची पदवी (Bachelor Degree) असणे आवश्यक आहे.
• IFS (वन सेवा) पदासाठी: उमेदवाराने पशुसंवर्धन, पशुवैद्यकीय विज्ञान, वनस्पतिशास्त्र, रसायनशास्त्र, भूगर्भशास्त्र, गणित, भौतिकशास्त्र, सांख्यिकी, प्राणीशास्त्र किंवा कृषी यापैकी किमान एका विषयात पदवी पूर्ण केलेली असावी.

शिक्षण अधिकारी कसे व्हायचे? एकदा वाचाल तर आयुष्य घडवाल, पूर्ण प्रक्रिया