शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Free Online Coaching: महागडी कोचिंग फी आज अनेक विद्यार्थी आणि त्यांच्या पालकांसाठी शिक्षणासोबतच चिंतेची एक मोठी बाब बनली आहे. विशेषतः स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना अनेकदा चांगल्या शिक्षणासाठी आणि योग्य मार्गदर्शनासाठी मोठ्या शहरांकडे धाव घ्यावी लागते. अशा परिस्थितीत १५ ऑगस्ट रोजी लाल किल्ल्याच्या प्राचीरवरून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील तरुणांसाठी ‘मोफत ऑनलाइन कोचिंग’ची (Free Online Coaching) मोठी घोषणा केली.
पंतप्रधान मोदी यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, कोचिंगचा वाढता खर्च गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांवर मोठा आर्थिक बोजा बनत चालला आहे. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या देशातील प्रत्येक तरुणापर्यंत मोफत ऑनलाइन शिक्षण पोहोचवणे हे सरकारचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. अशा वेळी ही मोफत कोचिंग सुविधा नक्की कोणत्या विद्यार्थ्यांना मिळणार आणि त्यासाठी काय पात्रता असणार आहे, हे सविस्तर जाणून घेऊया.
पंतप्रधान मोदींच्या घोषणेनुसार, देशातील तरुणांना विविध स्पर्धा परीक्षांची तयारी करण्यासाठी मोफत ऑनलाइन कोचिंग उपलब्ध करून देण्याची विशेष यंत्रणा उभारली जाईल. यामध्ये यूपीएससी, नीट, जेईई, एसएससी आणि बँकिंग यांसारख्या महत्त्वाच्या परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठा फायदा मिळणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे. विशेषतः गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांतील विद्यार्थ्यांसाठी हा पुढाकार अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे, कारण कोचिंगची फी त्यांच्या कुटुंबावर मोठा आर्थिक ताण आणते.
सध्या सरकारच्या वतीने मोफत ऑनलाइन कोचिंगसाठी विशिष्ट पात्रता नियम, अर्ज प्रक्रिया, वयोमर्यादा किंवा निवड प्रक्रिया जाहीर करण्यात आलेली नाही. तसेच विद्यार्थ्यांना कोणत्या कागदपत्रांच्या किंवा अटींच्या आधारे या सुविधेचा लाभ मिळेल, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. तथापि, पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात मुख्यत्वे गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांतील तरुणांपर्यंत दर्जेदार शिक्षण आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीची सुविधा मोफत पोहोचवण्यावर भर दिला आहे.
पंतप्रधान म्हणाले की, भारताकडे भक्कम डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चरसोबतच मोठ्या संख्येने उत्तम शिक्षक आणि एज्युकेटर (Educators) उपलब्ध आहेत. या सर्व उपलब्ध संसाधनांना एकत्र जोडून देशभरात मोफत ऑनलाइन कोचिंगचे एक व्यापक नेटवर्क तयार केले जाईल. जास्तीत जास्त तरुणांना उत्तम शिक्षण आणि स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश मिळवण्याची समान संधी उपलब्ध करून देणे हा यामागचा मुख्य हेतू आहे.
पंतप्रधान मोदींनी नमूद केले की, कोचिंग क्षेत्रातील वाढत्या स्पर्धेमुळे अनेक मध्यमवर्गीय पालकांना असे वाटते की जर त्यांनी आपल्या मुलांना कोचिंगला पाठवले नाही तर ते मागे पडतील. परंतु, सरकारच्या या मोफत ऑनलाइन कोचिंग उपक्रमामुळे पालकांवर पडणारा अतिरिक्त आर्थिक बोजा नक्कीच कमी होईल. यासोबतच विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी स्वतःच्या कुटुंबापासून दूर मोठ्या शहरांमध्ये जाण्याची गरजही भासणार नाही.
