फोटो सौजन्य - Social Media
University of Mumbai ने आर्थिक वर्ष २०२६-२७ साठी ₹१,०५४.१२ कोटींचा अर्थसंकल्प मंजूर करत शिक्षण क्षेत्रात आपली आर्थिक ताकद दाखवून दिली आहे. हा अर्थसंकल्प २०२५-२६ मधील ₹९६८ कोटींच्या तुलनेत सुमारे ९ टक्क्यांनी जास्त आहे. विशेष म्हणजे हा आकडा Jawaharlal Nehru University (JNU) च्या अंदाजे ₹५०० ते ₹५५० कोटींच्या अर्थसंकल्पाच्या जवळपास दुप्पट आहे. मुंबई विद्यापीठाने आपल्या अर्थसंकल्पात पायाभूत सुविधा, संशोधन, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आधारित शिक्षण आणि विद्यार्थ्यांसाठी मेंटल हेल्थ सेंटर यांसारख्या क्षेत्रांवर विशेष भर दिला आहे.
मुंबई विद्यापीठाच्या २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पात शैक्षणिक उत्कृष्टता आणि संशोधनाला चालना देण्यासाठी स्वतंत्र निधी राखून ठेवण्यात आला आहे. यासाठी सुमारे ₹७५ कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच कॅम्पस विकास, डिजिटल शिक्षण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यावरही भर देण्यात आला आहे. दुसरीकडे Jawaharlal Nehru University हे मुख्यतः संशोधन आणि सामाजिक विज्ञानाशी संबंधित अभ्यासक्रमांसाठी ओळखले जाते.
मुंबई विद्यापीठ हे कॉमर्स आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी प्रसिद्ध आहे. येथे बीकॉम, बीएमएस, बीएफएम आणि मास मीडिया यांसारखे अभ्यासक्रम मोठ्या प्रमाणावर शिकवले जातात. विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या ८०० हून अधिक महाविद्यालयांमध्ये हे अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. तर Jawaharlal Nehru University येथे प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय संबंध, भाषा, सामाजिक विज्ञान आणि संशोधनाधारित अभ्यासक्रमांना प्राधान्य दिले जाते. येथे बीकॉमसारखे कॉमर्सचे अभ्यासक्रम उपलब्ध नाहीत.
फीच्या बाबतीत दोन्ही विद्यापीठांमध्ये मोठा फरक दिसून येतो. Jawaharlal Nehru University हे देशातील सर्वात स्वस्त विद्यापीठांपैकी एक मानले जाते. येथे वार्षिक शिक्षण शुल्क साधारणपणे ₹२१६ ते ₹५०० दरम्यान असते. दुसरीकडे University of Mumbai मध्ये बीकॉमसाठी वार्षिक फी ₹५,००० ते ₹२५,००० दरम्यान असू शकते. मात्र मुंबईतील नामांकित महाविद्यालयांमधून शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना १० ते २२ लाख रुपयांपर्यंतच्या पॅकेजच्या संधी मिळाल्याची उदाहरणेही आहेत. त्यामुळे येथे शिक्षणावर केलेली गुंतवणूक परतावा देणारी मानली जाते.
मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या अनेक प्रमुख महाविद्यालयांमध्ये दरवर्षी मोठ्या कंपन्यांकडून कॅम्पस प्लेसमेंट होतात. बँकिंग, फायनान्स आणि मॅनेजमेंट क्षेत्रातील कंपन्या येथे विद्यार्थ्यांची निवड करतात. त्याउलट Jawaharlal Nehru University येथे शैक्षणिक वातावरण अधिक संशोधनाभिमुख असून सिव्हिल सर्व्हिसेसची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ते अनुकूल मानले जाते. येथून अनेक विद्यार्थी प्राध्यापक, संशोधक, मुत्सद्दी किंवा प्रशासकीय सेवांमध्ये जातात.
University of Mumbai हे जगातील सर्वात मोठ्या विद्यापीठांपैकी एक मानले जाते. या विद्यापीठाशी ८ लाखांहून अधिक विद्यार्थी आणि शेकडो संलग्न महाविद्यालये जोडलेली आहेत. तर Jawaharlal Nehru University हे तुलनेने छोटे आणि केंद्रित विद्यापीठ आहे. येथे सुमारे ८,००० ते १०,००० विद्यार्थी शिक्षण घेतात आणि संपूर्ण शैक्षणिक वातावरण एका कॅम्पसमध्ये विकसित झालेले आहे. एकंदरीत, दोन्ही विद्यापीठांची वैशिष्ट्ये वेगवेगळी आहेत. कॉर्पोरेट क्षेत्रात करिअर करायचे असल्यास मुंबई विद्यापीठ हा मजबूत पर्याय मानला जातो, तर संशोधन, अकादमिक क्षेत्र आणि सिव्हिल सर्व्हिसेसची तयारी करणाऱ्यांसाठी जेएनयूची स्वतंत्र ओळख आहे.
.png "Videos"){kind=small}
