
Exam Superstitions
Exam Superstitions and Traditions Around the World : परीक्षेचे नाव घेताच बहुतांश विद्यार्थ्यांच्या ह्रदयाचे ठोके वाढवतात. चांगले गुण मिळवण्यासाठी आणि यश संपादन करण्यासाठी विद्यार्थी कठोर परिश्रम तर करतातच. परंतु, अनेकदा अशा काही क्लृप्त्या वापरतात. ज्याचा विज्ञानाशी थेट संबंधही नसतो. विशेष म्हणजे या अंधश्रद्धा केवळ आपल्या देशापुरत्या मर्यादित नसून अनेक देशात पहायला मिळतात.
रशियामध्ये परीक्षेच्या आदल्या रात्री पुस्तके उशीखाली ठेवून झोपण्याची परंपरा खूप लोकप्रिय आहेत. येथील अनेक विद्यार्थ्यांचा विश्वास आहे की, असे केल्याने वाचलेल्या गोष्टी लक्षात राहतात. विशेष म्हणजे याला कोणताही वैज्ञानिक आधार नसला तरी ही मान्यता वर्षानुवर्ष चालत आली आहे. याशिवाय अनेक विद्यार्थी परीक्षेच्या दिवशी काही विशिष्ट पेन किंवा कपडे शुभ मानून वापरतात. हा विश्वास त्यांना मानसिकदृष्ट्या आत्मविश्वास देण्याचे आणि मानसिक ताण कमी करण्याचे काम करतो.
जपानमध्ये परीक्षेच्या काळात चॉकलेटला विशेष महत्त्व असते. विशेषत: किटकॅट (KitKat) चॉकलेट विद्यार्थ्यांमध्ये अधिक लोकप्रिय आहे. या चॉकलेटचा शब्द “किट्टो कात्सु” (Kitto Katsu) शी मिळता जुळता आहे. ज्याचा अर्थ “तू नक्की जिंकशील” असा होतो. याशिवाय येथे विद्यार्थी ‘टॉप्पो’ (Toppo)बिस्कुटही खातात, कारण याचा उच्चार ‘टॉप’शी जोडला आहे.
दक्षिण कोरियामध्ये विद्यार्थी ‘यॉट’ (Yeot) नावाची चिकट मिठाई खातात. यामुळे मेंदुला ज्ञान आणि यश चिकटून राहते,असे मानले जाते. तर रशियामध्ये काही विद्यार्थी परीक्षेला जाण्यापूर्वी मित्राच्या बुटावर पाय ठेवणे शुभ मानतात. इतकेच नव्हे, परीक्षेला जाण्यापूर्वी केस न धुण्याची परंपरा आहे. केस धुतल्याने मिळवलेले ज्ञान वाहून जाईल, अशी त्यांची भावना आहे. तसेच ब्रिटनमध्येही अनेक विद्यार्थी आपल्या बुटात एक ‘लकी पेनी’ (Lucky Penny) म्हणजेच एक नशीबवान नाणे ठेवतात. असे केल्याने यश मिळरण्याची शक्यता वाढते, असे मानले जाते. यावरून हेच दिसून येते, की परीक्षेचा ताण जगभरातील विद्यार्थ्यांना सारखाच जाणवतो. त्यामुळेच विद्यार्थी आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी ते वेगवेगळ्या मार्गांचा अवलंब करतात.