Rajasthan: भारताचे चीनवरील अवलंबित्व संपणार; राजस्थानमध्ये १४ दशलक्ष टन लिथियमचा साठा सापडला

बॅटरी उत्पादनासाठी वापरला जाणारा लिथियम आता राजस्थानमध्ये उपलब्ध होईल. यामुळे उद्योगांना विकासाला नवीन पंख मिळतील. यामुळे राजस्थानचे उत्पन्न वाढेलच, शिवाय रोजगाराच्या संधीही निर्माण होतील.

• भारताचे चीनवरील अवलंबित्व संपणार
• राजस्थानमध्ये १४ दशलक्ष टन लिथियमचा साठा सापडला
• लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू

राजस्थानमधील नागौर जिल्ह्यामुळे, चीनमधून आयात होणाऱ्या बॅटरीवरील देशाचे अवलंबित्व संपेल. आपल्या देशात मोबाईल फोन, लॅपटॉप, इलेक्ट्रिक वाहने आणि रिचार्जेबल बॅटरीचे उत्पादन सुरू होईल. बॅटरी उत्पादनासाठी वापरला जाणारा लिथियम आता राजस्थानमध्ये उपलब्ध होईल. यामुळे उद्योगांना विकासाला नवीन पंख मिळतील. यामुळे राजस्थानचे उत्पन्न वाढेलच, शिवाय रोजगाराच्या संधीही निर्माण होतील. नागौर जिल्ह्यात “पांढरे सोने” म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या लिथियमचा मोठा साठा सापडला आहे हे लक्षात घेण्यासारखे आहे.

राज्याचे उत्पन्न आणि रोजगाराच्या संधी वाढतील

नागौर जिल्ह्यातील देगाना परिसरात लिथियमचा मोठा साठा सापडला आहे, ज्यामुळे भारताचे चीनवरील अवलंबित्व संपेल. नागौरच्या रेवंत टेकड्यांमध्ये सापडलेले लिथियमचे साठे सुमारे १४ दशलक्ष टन आहेत, ज्यामुळे राज्याच्या महसुलात आणि रोजगाराच्या संधींमध्ये लक्षणीय वाढ होईल असा अंदाज आहे. या लिथियमचा वापर मोबाईल फोन, लॅपटॉप, इलेक्ट्रिक वाहने आणि रिचार्जेबल बॅटरीच्या उत्पादनात केला जातो.

लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू

देगाना प्रदेशात सापडलेला हा मोठा लिथियम खजिना राजस्थानसाठी खूप उपयुक्त ठरेल. येथील टेकड्यांमध्ये अंदाजे १४ दशलक्ष टन लिथियम असल्याचा अंदाज आहे. सध्या भारत लिथियमसाठी चीनवर अवलंबून आहे, ७० ते ८०% लिथियम चीनमधून आयात केले जाते. त्यामुळे, हा मोठा लिथियम खजिना देशात मोठी क्रांती घडवून आणेल. दरम्यान, केंद्रीय खाण मंत्रालयाने लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू केली आहे. लिलाव प्रक्रियेसाठी कागदपत्रे सादर करण्याची अंतिम तारीख १ डिसेंबर २०२५ निश्चित करण्यात आली आहे. त्यानंतर, लिथियम खाणकामासाठी लिलाव प्रक्रिया सुरू होईल.

अणुऊर्जा क्षेत्रात गेम-चेंजर ‘SMR’ मुळे तेलावरचा खर्च कायमचा संपणार; भारताला जागतिक ऊर्जा महासत्ता बनवणारा गुप्त महामंत्र

चांदी-पांढरा आणि चमकदार

लिथियम, ज्याचे प्रतीक ली आहे, हा एक हलका धातू मानला जातो. शिवाय, लिथियम अत्यंत प्रतिक्रियाशील आहे आणि हवेतील ऑक्सिजनच्या संपर्कात आल्यावर लगेच आग पकडतो. ते मऊ, चांदीसारखे पांढरे आणि चमकदार आहे. म्हणूनच त्याला ‘पांढरे सोने’ असेही म्हणतात. विविध इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रिचार्जेबल बॅटरीच्या निर्मितीमध्ये याचा वापर केला जातो.