रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी भारताला अणुसमृद्ध देश बनवण्याचे स्वप्न पाहिले होते. 1998 मध्ये अटलबिहारी वाजपेयी पंतप्रधान असताना भारताने अणुचाचण्या केल्या. त्याच्या या निर्णयाने जगाला आश्चर्य वाटले. 11 मे 1998 रोजी राजस्थानमधील पोखरण येथे सलग तीन यशस्वी चाचण्या घेतल्यानंतर भारत अणुराष्ट्र बनला.
अटलबिहारी वाजपेयींच्या विचारसरणीचाच तो परिणाम होता की, त्यावेळचे केंद्र सरकार देशाचे अण्वस्त्र धोरण आणि अण्वस्त्रे तैनात करण्याच्या पर्यायाचे पुनर्मूल्यांकन करण्यास तयार होते. तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल व्हीपी मलिक यांनीही लष्कराची मागणी पुढे केली होती. शत्रू देशांच्या अण्वस्त्रे आणि क्षेपणास्त्रांच्या वाढत्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी सरकारने लष्कराची धोरणात्मक प्रतिकार क्षमता विकसित केली पाहिजे, असे ते म्हणाले होते.
वाजपेयींनी अणुकार्यक्रमाचा पाया घातला होता
भारताच्या अणुकार्यक्रमाचा पाया अटलबिहारी वाजपेयींनी घातला, तर तो पुढे नेण्याचे काम २०१४ मध्ये स्थापन झालेल्या नरेंद्र मोदी सरकारने केले. मोदी सरकारने या दिशेने महत्त्वाचे काम केले आहे. त्यामुळे लष्कराचे तिन्ही भाग म्हणजे नौदल, लष्कर आणि वायुसेना सातत्याने आधुनिक अण्वस्त्रांनी सज्ज होत आहेत. आज भारतीय लष्कराकडे आधुनिक क्षेपणास्त्रांचा साठा आहे. राफेलसारखी लढाऊ विमाने आणून हवाई दलही बळकट केले आहे. नौदलाला बळकट करण्यासाठीही प्रयत्न सुरू आहेत.
फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया
आयएनएस अरिघात त्या साखळीचा एक भाग आहे
गुरुवारी भारतीय नौदलात सामील होणारी INS अरिघात पाणबुडी हा त्या मालिकेचा एक भाग आहे. या पाणबुडीचे शत्रूंसाठी धोका असल्याचे सांगितले जात आहे. अणुबॉम्बने सुसज्ज असलेली INS अरिघाट 750 किलोमीटर अंतरापर्यंत विनाश घडवू शकते. INS Arighat K-15 क्षेपणास्त्रांनी सुसज्ज असेल, जे अत्यंत धोकादायक आहे. यापूर्वी भारतीय नौदलात सामील झालेल्या INS अरिहंत आणि अरिघात यांच्यात बरेच साम्य आहे. देशाच्या ‘न्यूक्लियर ट्रायड’ किंवा जमीन, हवा आणि समुद्रातून आण्विक हल्ले करण्याची क्षमता मजबूत करण्यासाठी आयएनएस अरिघाट समुद्रात तैनात केले जाईल.
हे देखील वाचा : गुजरात आहे जगातील सर्वात मोठ्या माशाचे घर; आतापर्यंत 900 शार्कला दिले जीवदान
ही पाणबुडी अनेक वैशिष्ट्यांनी सज्ज आहे
आयएनएस अरिघात पाणबुडीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ती अणुऊर्जेवर चालते आणि अनेक महिने पाण्यात बुडून राहू शकते. ते समुद्रात घात घालून शत्रूंचा शोध घेईल आणि त्यांचा नाश करेल. या प्रकारातील ही भारताची दुसरी पाणबुडी आहे. तसेच ही पाणबुडी शत्रूंचा पत्ता न लावता हल्ला करण्यास सक्षम आहे. हे शत्रूच्या नजरेपासून लपून राहू शकते आणि शत्रूवर अचानक हल्ला करण्याची क्षमता देखील आहे.
आयएनएस अरिदमन पुढील वर्षी उपलब्ध होईल
पुढील वर्षी 7,000 टन वजनाचे थोडेसे मोठे जहाज जेव्हा तिसरे SSBN (अण्वस्त्रधारी क्षेपणास्त्रांसह आण्विक-शक्तीच्या पाणबुड्यांसाठी नौदल भाषा) कार्यान्वित होईल तेव्हा भारतीय नौदल अधिक शक्तिशाली होईल. INS Aridman नावाचे हे जहाज K-4 क्षेपणास्त्र घेऊन जाईल जे 3,500 किमी अंतरावरील लक्ष्यांवर हल्ला करू शकते.
चौथा SSBN बांधला जात आहे
देशाच्या आण्विक ट्रायडच्या तीन भागांपैकी फक्त त्याची सागरी शक्ती तुलनेने कमकुवत होत होती. ते आणखी मजबूत करण्यासाठी, प्रगत तंत्रज्ञान जहाज (ATV) प्रकल्पांतर्गत 90,000 कोटी रुपये खर्चून चौथा SSBN देखील तयार केला जात आहे. नौदलासाठी एसएसबीएन देखील महत्त्वाचे आहेत कारण ते शोधणे कठीण आहे. शत्रूच्या आकस्मिक हल्ल्यात ते टिकून राहू शकते आणि प्रतिहल्ला करण्यास सक्षम असेल, हे त्याचे वैशिष्ट्य असेल.
