गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
भारत प्रथमच बनला आशियातील तिसरा सर्वात शक्तिशाली देश; सुपर पॉवर रशिया आणि जपानलाही मागे टाकले ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
मेलबर्न : तैवान ते लडाखपर्यंत सुरू असलेल्या तणावादरम्यान आशियातील सर्वात शक्तिशाली देशांची यादी आली आहे. रशिया आणि जपानला मागे टाकून भारत आशियातील तिसरा सर्वात शक्तिशाली देश बनला आहे. या यादीत चीन भारताच्या पुढे असून अमेरिका पहिल्या क्रमांकावर आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या लोवी इन्स्टिट्यूट थिंक टँकने जाहीर केलेल्या एशिया पॉवर इंडेक्समध्ये भारताने चांगली झेप घेतली आहे. त्यात म्हटले आहे की जपानची आर्थिक ताकद कमी झाल्यामुळे त्यांची ताकद कमी झाली आहे. जपान आता चौथा सर्वात शक्तिशाली आणि प्रभावशाली आशियाई देश बनला आहे. या देशांची संसाधने आणि प्रभाव लक्षात घेऊन दरवर्षी ही यादी जाहीर केली जाते. या यादीत ऑस्ट्रेलियाला पाचवे तर युक्रेन युद्धात अडकलेल्या रशियाला सहावे स्थान मिळाले आहे.
आशिया पॉवर इंडेक्स
अमेरिकेला 81.7 गुण, चीनला 72.7 गुण आणि जपानला 38.9 गुण मिळाले. तर पाकिस्तानला केवळ 14.6 गुण मिळाले असून ते 16व्या स्थानावर आहे. आशिया पॉवर इंडेक्समध्ये एकूण 27 देश आणि प्रदेशांचे मूल्यमापन करण्यात आले. या देशांकडे काय आहे आणि ते त्यासोबत काय करत आहेत हे पाहिले. यामध्ये पाकिस्तानपासून रशिया, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि पॅसिफिक क्षेत्रातील अमेरिका यांचाही त्यात समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये 6 वर्षांचा डेटा वापरण्यात आला आहे. आशियातील झपाट्याने बदलत असलेल्या सत्तेच्या वितरणाचे हे सर्वात व्यापक मूल्यांकन आहे. त्यात म्हटले आहे की अमेरिका अजूनही आशियातील सर्वात प्रभावशाली शक्ती आहे परंतु आता चीनच्या वेगाने वाढणाऱ्या सैन्याच्या दबावाचा सामना करावा लागत आहे.
Pic credit : social media
अमेरिका चीनच्या मागे आहे
या देशांचे मूल्यमापन त्यांच्या आर्थिक, संरक्षण, मुत्सद्देगिरी आणि इतर ताकदीच्या आधारावर केले गेले आहे. या अहवालात असे म्हटले आहे की चीनने लष्करी फायदा निश्चितच केला आहे पण त्याचा एकूण प्रभाव स्थिर आहे. चीनचे सामर्थ्य वाढत नाही आणि कमीही होत नसल्याचे आढळून आले आहे. त्याचवेळी अमेरिकेने आशियातील लष्करी ताकद वाढवली आहे. मात्र, लष्करी ताकदीच्या बाबतीत चीनच्या मागे पडणे ही अमेरिकेसाठी चिंतेची बाब आहे. या सर्वेक्षण अहवालात भारताचे कौतुक करण्यात आले आहे. अहवालानुसार, ‘भारताची वाढ होत आहे पण ती थोडी मंद आहे. भारताने आता जपानला मागे टाकून आशियातील तिसरा सर्वात शक्तिशाली देश बनला आहे, परंतु संसाधनांच्या तुलनेत त्याचा प्रभाव कमी आहे.
हे देखील वाचा : World Pharmacist Day 2024 जागतिक फार्मासिस्ट दिनानिमित्त जाणून घ्या महत्त्व आणि थीम
भारताने प्रथमच तिसरे स्थान पटकावले
आशिया खंडात भारताची ताकद वाढत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. शक्तीच्या बाबतीत भारताने प्रथमच तिसरे स्थान पटकावले आहे. तथापि, उदयोन्मुख भारताकडून काय अपेक्षित आहे आणि प्रत्यक्षात काय घडत आहे, यात खूप अंतर आहे. त्यात म्हटले आहे, ‘आशिया पॉवर इंडेक्स दाखवते की मलाक्काच्या सामुद्रधुनीच्या पूर्वेला शक्ती आणि प्रभाव टाकण्याची भारताची क्षमता मर्यादित आहे. तथापि, भारताकडे प्रचंड संसाधने आणि एक महान शक्ती म्हणून विकसित होण्याची अफाट क्षमता आहे. भारताबद्दल बोलायचे झाल्यास, लष्करी सामर्थ्यात चौथ्या क्रमांकावर, सांस्कृतिक प्रभावामध्ये चौथा, आर्थिक क्षमतेत चौथा, भविष्यातील संसाधनांमध्ये तिसरा आणि राजनैतिक प्रभावामध्ये चौथा क्रमांक होता. भारताचे एकूण रँकिंग आता आशिया खंडात तिसरे झाले आहे.
हे देखील वाचा : हे धोकादायक Asteroids नक्की कुठून येतात? जे प्रत्येक वेळी पृथ्वीसाठी बनतात धोका
जपान सैन्यावर मोठा खर्च करत आहे
अलीकडच्या काळात जपानने या भागातील सुरक्षेच्या मुद्द्यावर उघड भूमिका घेतली असून चीन आणि रशियाला चोख प्रत्युत्तर दिले आहे. जपानने संरक्षणावर मोठा खर्च करण्यास सुरुवात केली आहे. या अहवालानुसार जपानचे आर्थिक वर्चस्व वाढलेल्या स्पर्धेमुळे आहे. विशेषत: ज्या भागात जपान तांत्रिकदृष्ट्या एकेकाळी राज्य करत असे. जपानला दक्षिण कोरिया, चीन आणि तैवानकडून कठीण आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. जपान अमेरिकेकडून मोठ्या प्रमाणावर शस्त्रे आणि क्षेपणास्त्रे खरेदी करत आहे.
