देशातील अनेक शहरांत वायू प्रदूषणाची परिस्थिती गंभीर; राजधानी दिल्लीसह गाझियाबादमध्ये…

गेल्या काही दिवसांपासून राजधानी दिल्लीत वायू प्रदूषणाची परिस्थिती गंभीर होताना दिसत आहे. त्यातच देशातील जवळजवळ प्रत्येक दुसरे शहर गंभीर वायू प्रदूषणाने ग्रस्त आहे.

नवी दिल्ली : गेल्या काही दिवसांपासून राजधानी दिल्लीत वायू प्रदूषणाची परिस्थिती गंभीर होताना दिसत आहे. त्यातच देशातील जवळजवळ प्रत्येक दुसरे शहर गंभीर वायू प्रदूषणाने ग्रस्त आहे. हे अल्पकालीन नव्हे तर दीर्घकालीन कारणांमुळे होत असल्याचे समोर आले आहे. सतत उत्सर्जन करणारे स्रोत प्रदूषणासाठी जबाबदार आहेत. टॉप १० प्रदूषित शहरांपैकी सात दिल्ली-NCR मध्ये आहेत. हा चिंताजनक निष्कर्ष सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअर (CREA) च्या विश्लेषणातून आला आहे.

सर्वात धक्कादायक म्हणजे या प्रदूषित शहरांपैकी फक्त ४% शहरे राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रम (NCAP) अंतर्गत येतात. CREA ने उपग्रह डेटा वापरून ४,०४१ शहरांमध्ये PM२.५ पातळीचे मूल्यांकन केले. यापैकी किमान १,७८७ शहरांमध्ये पाच वर्षांत (२०१९-२०२४) दरवर्षी राष्ट्रीय मानकांपेक्षा जास्त PM२.५ पातळी होती. मूल्यांकनात २०२० चा समावेश नव्हता कारण त्यावेळी कोविड-१९ साथीचा आजार पसरला होता. पीएम २.५ म्हणजे हवेतील सूक्ष्म कण ज्यांचा व्यास २.५ मायक्रोमीटर किंवा त्यापेक्षा कमी होता. हे कण इतके लहान आहेत की ते श्वासाने घेतले जाऊ शकतात आणि फुफ्फुसांमध्ये प्रवेश करू शकतात, ज्यामुळे श्वसन आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी समस्या वाढतात.

हेदेखील वाचा : राजधानी दिल्लीत वर्षातील पहिला थंड दिवसाची नोंद; दाट धुक्यामुळे हवेची गुणवत्ता आणखी खालावली

दरम्यान, अहवालात असे म्हटले आहे की, प्रदूषणाची तीव्रता असूनही, हवा स्वच्छ करण्यासाठी सुरू केलेल्या एनसीएपीमध्ये फक्त १३० शहरांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये १७८७ सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी फक्त ६७ शहरांचा समावेश आहे. एनसीएपी केवळ ४ टक्के दीर्घकालीन प्रदूषित शहरांमध्ये वायू प्रदूषणाचा सामना करण्यास सक्षम आहे.

बिरनिहाट, दिल्ली आणि गाझियाबाद ही सर्वात प्रदूषित शहरे

मूल्यांकन अहवालानुसार, २०२५ च्या पीएम २.५ प्रक्षेपणात आसाममधील बिरनिहाट, दिल्ली आणि गाझियाबाद हे तीन प्रमुख प्रदूषित शहरे होती. बिरनिहाटमध्ये प्रति घनमीटर १०० मायक्रोग्राम, दिल्लीमध्ये ९६ मायक्रोग्राम/घनमीटर आणि गाझियाबादमध्ये ९३ मायक्रोग्राम/घनमीटर वायूचे प्रमाण होते.

हेदेखील वाचा : Delhi Air Pollution : दिल्लीत श्वास घेणे म्हणजे मृत्यूला आमंत्रण; खतरनाक बॅक्टेरियावर औषधांचाही होत नाही परिणाम