२० वर्षांपासून ‘नो फॉरेन ट्रिप’! गृहमंत्री अमित शाह परदेशात न जाण्यामागे कोणते मोठे कारण आहे?

Amit Shah Foreign Trips: अमित शाह गेल्या २० वर्षांपासून परदेशात का गेले नाहीत? खासगी आणि शासकीय दौराही नसण्यामागे 'सांस्कृतिक राष्ट्रवाद' आणि राजकीय ध्रुवीकरणाची सोची-समझी रणनीती आहे.

• अधिकृत आणि खासगी दौराही नाही
• देशाबाहेर न जाण्याचा निर्णय राजकीय ध्रुवीकरणाचा महत्त्वाचा भाग
• जाणून घ्या राजकीय विश्लेषकांचे मत

नवी दिल्ली: भारतीय राजकारणामध्ये अमित शाह (Amit Shah) हे एक असे नेते म्हणून उदयास आले आहेत, ज्यांची कार्यशैली आणि वैचारिक दृढता त्यांना इतर नेत्यांपासून वेगळी ओळख देते. या ओळखीचा एक महत्त्वाचा आणि उल्लेखनीय पैलू म्हणजे गेल्या जवळपास २० वर्षांपासून त्यांनी कोणतीही विदेशी यात्रा न करणे. त्यांच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, २००६ पासून शाह यांनी कोणताही औपचारिक शासकीय दौरा किंवा खासगी प्रवासही केलेला नाही.

राजकीय संदेश देणारी असामान्य स्थिती

ही स्थिती तेव्हा अधिक विशेष ठरते, जेव्हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींसारखे शीर्ष नेते गेल्या ११ वर्षांत ९० हून अधिक विदेशी दौरे करून जागतिक कूटनीतीत भारताची भूमिका सातत्याने विस्तारित करत आहेत. अशा जागतिक वातावरणात शाह यांचे देशाबाहेर न पडणे, हा एक वेगळा राजकीय संदेश देतो.

विचारपूर्वक आखलेली वैचारिक रणनीती

अनेकांचे मत आहे की, परदेशात न जाणे हे कोणत्याही अनिच्छेचा परिणाम नाही, तर ही एक विचारपूर्वक आखलेली वैचारिक रणनीती आहे.

• सांस्कृतिक राष्ट्रवाद: ते स्वतःला पूर्णपणे ‘सांस्कृतिक राष्ट्रवाद’ या विचारधारेवर उभे असलेले नेते म्हणून सादर करू इच्छितात. त्यांची ऊर्जा, ओळख आणि राजकीय शक्ती ही केवळ भारत मातेच्या मातीतूनच येते, हा संदेश ते देतात.
• हिंदी भाषिक आधार: इंग्रजी भाषिक उच्चभ्रू वर्गापासून अंतर राखणे आणि हिंदीला राजकीय संवादाची मुख्य धुरी बनवण्याचा त्यांचा आग्रह याच रणनीतीचा विस्तार मानला जातो.

Anmol Bishnoi News : कुख्यात गँगस्टर अनमोल बिश्नोईला अमेरिकेतून भारतात आणले, NIA कडून दिल्ली विमानतळावर अटक

राजकीय गोटातील चर्चा

अनेक राजकीय विश्लेषक मानतात की, शाह बहुधा पंतप्रधान पदापर्यंत पोहोचण्यापूर्वी कोणत्याही विदेशी दौऱ्यावर न जाण्याची एक अनौपचारिक प्रतिज्ञा पाळत असावेत. याबद्दल ते कधीही सार्वजनिकपणे बोलत नाहीत, पण ही धारणा अनेक वर्षांपासून राजकीय गोटात चर्चेचा विषय बनली आहे.

गृहमंत्रीपदाची वेगळी कार्यशैली

२०१९ मध्ये गृहमंत्री झाल्यानंतरही त्यांच्या या निर्णयाची निरंतरता अधिक लक्षवेधी ठरते. गृहमंत्री म्हणून त्यांचे पूर्ववर्ती राजनाथ सिंह यांनी अनेक आंतरराष्ट्रीय दौरे केले होते—मग तो सुरक्षा सहकार्याचा भाग असो वा धोरणात्मक भागीदारीचा विस्तार. परंतु शाह या स्थापित परंपरेपासून दूर राहिले. गृह मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनुसार, ते आंतरराष्ट्रीय समन्वय आणि मंत्रालय-स्तरीय कूटनीती दिल्लीतूनच हाताळणे पसंत करतात. आवश्यकता वाटल्यास, ते प्रतिनिधीमंडळ पाठवतात किंवा व्हर्च्युअल माध्यमातून संवाद साधतात.

राजकीय जीवनाचा महत्त्वाचा भाग

राजकीय रणनीतिकारांचे मत आहे की, शाह यांचा साधे राहणीमान, भारतीय सांस्कृतिक प्रतीकांबद्दलचा आदर आणि विदेश दौऱ्यांपासून दूर राहणे त्यांना भाजप समर्थक वर्गात, विशेषतः हिंदी पट्ट्यात, अधिक सशक्त प्रतिमा प्रदान करते. २००६ पासून २०२५ पर्यंत परदेशात न जाण्याचा हा प्रदीर्घ सिलसिला आता एक राजकीय कथा बनला आहे. अमित शाह कधी विदेश दौरा करतील, हे निश्चित नसले तरी, हा निर्णय त्यांच्या राजकीय जीवनातील रणनीतिक आणि वैचारिक दिशेचा महत्त्वाचा भाग बनला आहे, हे निश्चित.

स्वच्छ भारत मिशनचा महाविक्रम! दर मिनिटाला २१ शौचालयांची निर्मिती; ११ वर्षांत भारताचे चित्र बदलले