रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
दारू (Alcohol) हजारो वर्षांपासून पेय आणि औषध (Drink And Medicine) असे दोन्ही प्रकार म्हणून वापरात आहे. दारू पुरवण्याची ((Alcohol supply) संस्कृती बदलली असेल, पण त्याची लोकप्रियता (Popularity) भरभराटीला आहे. नवीन सर्वेक्षणात असे दिसून आले आहे की, सध्याची लोकसंख्या कोणत्याही मागील अमेरिकन पिढीपेक्षा जास्त मद्यपान करते. तथापि, चांगली गोष्ट अशी आहे की मध्यम वाइन आपल्या आरोग्यासाठी अनेक प्रकारे फायदेशीर असल्याचे म्हटले जाते. पण त्याचा जास्त वापर आरोग्यासाठी हानिकारक आहे.
शरीरातील अल्कोहोलच्या (Alcohol) परिणामांवर चर्चा करताना, दोन घटकांवर लक्ष केंद्रित करण्याची आवश्यकता आहे-द्राक्षांपासून (grapes) मिळणारे अल्कोहोल ((alcohol) आणि वनस्पती गुणधर्म (plant properties). या लेखात, आम्ही तुम्हाला आयुर्वेदाच्या दृष्टिकोनातून दारू पिण्याचे फायदे सांगणार आहोत.
[read_also content=”बाजारातून महागडी Protin Powder विकत घेण्याची गरजच नाही, पिळदार शरीरयष्टीसाठी घरीच तयार करा Desi Protin https://www.navarashtra.com/latest-news/for-building-body-muscles-make-your-own-protein-powder-at-home-it-is-less-expensive-nrvb-184684.html”]
अल्कोहोल जेवणानंतर ग्लाइसेमिक प्रतिसाद कमी करते. असे म्हटले जाते की, जड जेवणानंतर ग्लायसेमिक स्पाइक्स ३७ टक्क्यांपर्यंत कमी करतात. जेवणानंतर रक्तातील ग्लुकोजची पातळी मधुमेह (diabetes), सूज (inflammation) आणि हृदयरोगाशी (heart disease) संबंधित आहे. १२ टक्के अल्कोहोल विरुद्ध ६ टक्के अल्कोहोलसह रेड वाईनच्या परिणामांची तुलना करणाऱ्या संशोधनात, आरोग्यासाठी चांगले परिणाम जवळपास सारखेच असल्याचे दिसून आले. जरी लाल आणि पांढऱ्या वाइनच्या नॉन डेजर्ट व्हरायटीज नसलेल्या जातींमध्ये अंदाजे समान प्रमाणात कॅलरी आणि अल्कोहोल असते, परंतु त्यांच्या अँटीऑक्सिडेंट क्रियाकलापांमध्ये फरक आहे.
रेड वाईन द्राक्षाच्या लगद्यापासून त्याच्या बाह्य भागापर्यंत म्हणजेच सालीच्या भागापासून आंबलेल्या प्रक्रियेद्वारे तयार केली जाते. यात पॉलीफेनॉलचे प्रमाण जास्त आहे जे एक प्रकारचे आम्ल आहे आणि मुख्यत्वे अँटिऑक्सिडंट्सशी संबंधित आहे. जीवाणू आणि बुरशीशी लढण्यासाठी आणि अतिनील किरणोत्सर्गापासून संरक्षण करण्यासाठी द्राक्ष वनस्पती रेस्वेराट्रोल, एक मजबूत अँटिऑक्सिडंट तयार करतात. संशोधक resveratrol च्या विरोधी दाहक आणि antioxidant गुणधर्मांचा अभ्यास करत आहेत, परंतु मानवांसाठी त्याचे फायदे जाणून घेण्यासाठी अधिक संशोधन आवश्यक आहे.
व्हाईट विरुद्ध, रेड वाईन फक्त द्राक्षांच्या लगद्यापासून बनवली जाते. किण्वन प्रक्रियेदरम्यान, द्राक्षांची त्वचा पांढरी वाइन बनवण्यासाठी काढली जाते. फळाची साल काढल्यानंतरही व्हाईट वाईनमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स भरपूर असतात. परंतु द्राक्षांची साल वेगळी झाल्यानंतर त्यात थोड्या प्रमाणात रेस्वेराट्रोल असते, जे रेड वाईनमध्ये जास्त असते. व्हाईट वाईनमध्ये रेड वाईनपेक्षा जास्त साखर आणि सल्फाइट्स असतात. व्हाईट वाईन घेण्याचे फायदे हवे असतील तर त्यासाठी अधिक संशोधनाची गरज आहे.
आयुर्वेद दारूला एक औषध मानतो आणि शिफारस करतो की, त्याचे सेवन कमी प्रमाणात करावे. दारूचे लघवीचे प्रमाण वाढवणाऱ्या स्वरूपामुळे शरीरावर सामान्यतः तापमानवाढ, कोरडेपणाचा परिणाम होतो. आयुर्वेद दारूचे सेवन करणाऱ्यांना येथे नमूद केलेल्या काही गोष्टींचे पालन करण्याचा सल्ला देतो.
नॉन-कार्बोनेटेड वाइन निवडा आणि शॅम्पेन (champagne) आणि moscato घेणं टाळा जेणेकरून आहारामध्ये हवेच्या गुणवत्तेचा प्रवेश होईल. त्याऐवजी गोड, पातळ वाईन निवडावी. आपण प्लम वाइन किंवा स्वीडिश रेड वाईन निवडावी.
आधीच गरम आणि कोरड्या स्वभावाच्या व्यक्तीने सावधगिरीने दारूचे सेवन केले पाहिजे. वाईन पीत असल्यास, 2-4 औंसचे ध्येय ठेवा. अशा लोकांनी कडू किंवा तुरट वाईनची (astringent wines) निवड करावी.
सुस्त कफ पाचन तंत्रासाठी (sluggish Kapha digestive system) रेड वाईन हे एक उपयुक्त पेय आहे. रेड वाईनच्या उबदारपणामुळे पाचन अग्नी (digestive fire) हलका होण्यास मदत होते तसेच शरीरातील अतिरिक्त ओलावा सुकतो.
[blurb content=”टीप- जर तुम्ही वाइन घेत असाल तर तुमचा आयुर्वेद खूप कमी प्रमाणात पिण्याची शिफारस करतो. वाइनचे प्रमाणित आयुर्वेदिक ग्लास 2-o4 औंस. (०.०७ ते ०.११ लीटर) सर्व्हिंग, जे USDA आहार मार्गदर्शक तत्त्वांचे ५ औंस पेक्षा सर्व्हिंग खूप कमी आहे.”]
