मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Pinterest)
दिवाळीची रोषणाई संपताच आता आणखी एक पवित्र सण दाराशी आला आहे, छठ पूजा. हा सण केवळ सूर्यदेवाच्या उपासनेचा प्रतीक नसून, निसर्ग, कुटुंब आणि परंपरेचा सुंदर संगम आहे. चार दिवस चालणाऱ्या या उत्सवात व्रत, स्नान, सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी अर्घ्य अर्पण करण्याची अनोखी परंपरा पाळली जाते. संपूर्ण वातावरण भक्तिभावाने भरून जाते आणि सर्वत्र “छठ मइया”चे गीत ऐकू येतात. चला तर जाणून घेऊया भारतातील काही प्रसिद्ध घाट जिथे छठ पूजेचा अद्भुत सोहळा पाहायला मिळतो.
कंगन घाट, पटना (बिहार)
बिहारची राजधानी पटना येथील कंगन घाट हा छठ पूजेचा सर्वात मोठा केंद्रबिंदू मानला जातो. गंगेच्या तटावर वसलेला हा घाट स्वच्छता, शिस्त आणि त्याच्या भव्यतेसाठी प्रसिद्ध आहे. येथे भक्तांची गर्दी, पारंपरिक लोकगीतांचा गजर आणि पूजेची नितांत भक्तिभावपूर्ण विधी एकत्र येऊन दिव्य वातावरण निर्माण करतात. इथला उत्साह, संगीत आणि लोकांची श्रद्धा पाहून मन भारावून जाते.
सूर्य घाट, गया (बिहार)
गया हे प्राचीन धार्मिक महत्त्व असलेले ठिकाण असून सूर्य घाट येथे छठ पूजेच्या काळात भक्तिभावाचा महासागर निर्माण होतो. फल्गु नदीच्या किनाऱ्यावर हजारो भक्त डुबत्या आणि उगवत्या सूर्याला अर्घ्य अर्पण करतात. शंखनाद, भजन आणि नदीवरील दीपांची झिलमिलणारी प्रकाशरेषा एक अविस्मरणीय दृश्य तयार करतात. येथील शांत आणि अध्यात्मिक वातावरण आत्म्याला स्पर्शून जाते.
दीघा घाट, पटना (बिहार)
पटना येथील दीघा घाट हे छठ पूजेच्या भव्य आयोजनासाठी प्रसिद्ध आहे. उगवत्या सूर्याची पहिली किरणे गंगेच्या लाटांवर पडताना आणि हजारो भक्त एकत्र अर्घ्य देताना पाहणे हे खरोखरच मंत्रमुग्ध करणारे दृश्य असते. येथे एकाच वेळी भक्ती, एकता आणि निसर्गाची सौंदर्य यांचा सुंदर संगम दिसतो.
अदालत घाट, वाराणसी (उत्तर प्रदेश)
वाराणसी म्हणजेच काशीची ओळखच अध्यात्माशी जोडलेली आहे. येथे अदालत घाटावर छठ पूजेच्या वेळी गंगा आरती आणि सूर्य उपासनेचे अद्भुत दर्शन होते. भक्तांच्या अर्घ्याने आणि “छठी मइया”च्या गीतांनी संपूर्ण घाट दुमदुमून जातो. काशीची प्राचीनता आणि छठ पूजेची पवित्रता एकत्र येऊन येथे एक विलक्षण आध्यात्मिक अनुभव निर्माण करतात.
सुवर्णरेखा घाट, जमशेदपूर (झारखंड)
निसर्गाच्या सान्निध्यात वसलेला सुवर्णरेखा घाट शांततेचा आणि अध्यात्मिकतेचा संगम आहे. सुवर्णरेखा नदीच्या काठावर कुटुंब एकत्र पूजन करतात, दीप प्रज्वलित करतात आणि पारंपरिक लोकगीत गातात. नदीवरील झळाळत्या दिव्यांची रांग आणि भक्तीमय वातावरण मनाला गहिरे समाधान देते.
भारतात या ठिकाणी वाहतात 17 नद्या, शांततेच वातावरण अनुभवायचं असेल तर नद्यांच्या शहरांना जरूर भेट द्या
यमुना घाट, दिल्ली
दिल्लीतील श्रद्धाळूंसाठी यमुना घाट हे छठ पूजेचे प्रमुख ठिकाण आहे. हजारो लोक पारंपरिक पोशाख परिधान करून यमुना नदीच्या तीरावर पूजा करताना दिसतात. दिल्ली सरकारतर्फे केलेले स्वच्छता आणि सुरक्षेचे उत्तम व्यवस्थापन यामुळे येथेचा अनुभव आणखी खास होतो. आधुनिक महानगरातही परंपरा आणि आस्थेचा सुंदर समतोल या ठिकाणी पाहायला मिळतो.
अशा रीतीने छठ पूजा हा सण केवळ श्रद्धेचा नव्हे, तर निसर्ग आणि कुटुंबाशी जोडणाऱ्या भारतीय संस्कृतीचा जिवंत उत्सव आहे.सूर्योदयाच्या तेजात आणि भक्तीच्या प्रकाशात हा सण प्रत्येकाच्या आयुष्यात सकारात्मक ऊर्जा आणतो.
