मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
एंडोमेट्रिओसिसव सेल-बेस पद्धतीने करता येणार प्रभावी उपचार, जाणून घ्या तज्ज्ञांनी दिलेली सविस्तर माहिती
मुंबई : जागतिक पातळीवरील आकडेवारीनुसार प्रजनन वयोगटातील दर १० पैकी १ महिलेला एंडोमेट्रिओसिसची समस्या उद्भवते. सुमारे १९० दशलक्ष महिलांना हा आजार असूनही त्याच्या निदानास विलंब होतो किंवा चुकीचे निदान होते. एंडोमेट्रिओसिस जनजागृती महिन्याच्या निमित्ताने या आजाराबाबत महिलावर्गात जागरूकता वाढवणे आणि नव्या उपचार पद्धतींबाबत माहिती देणे गरजेचे असल्याचे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले. डॉ. प्रदीप महाजन, रिजनरेटिव्ह मेडिसिन एक्स्पर्ट आणि स्टेमआरएक्स हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटरच्या संस्थपकानी याबद्दल सविस्तर माहिती दिली आहे.(फोटो सौजन्य – istock)
मेंदूच्या पेशी दीर्घकाळ राहतील मजबूत आणि तीक्ष्ण! रोजच्या आहारात करा ‘या’ पदार्थांचा समावेश
महिला आपल्या दैनंदिन आयुष्यात कुटुंब, मुलं, घर तसेच ॲाफीसचे काम आणि जबाबदाऱ्या सांभाळताना स्वतःच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र महिलांच्या शरीरात होणारे जैविक बदल लक्षात घेता त्यांना विशेष काळजी आणि योग्य उपचारांची गरज असते. निरोगी महिला ही केवळ स्वतःसाठीच नव्हे तर कुटुंब आणि पुढील पिढ्यांच्या आरोग्यासाठीही महत्त्वाची असते.
एंडोमेट्रिओसिस हा दीर्घकालीन स्त्रीरोग असून गर्भाशयाच्या आतील आवरणासारखे ऊतक गर्भाशयाबाहेर वाढू लागते. हे ऊतक अंडाशय, फलोपियन ट्यूब आणि पेल्विक भागात आढळते. मासिक पाळीच्या वेळी हे ऊतक हार्मोनल बदलांना प्रतिसाद देते, परंतु ते बाहेर पडू शकत नाही. त्यामुळे तीव्र सूज येणे, वेदना होणे आणि ऊतींना जखम( scar tissue) तयार होते.
या आजाराची लक्षणे म्हणजे मासिक पाळी दरम्यान तीव्र वेदना, पोटाच्या खालच्या भागात सतत वेदना, वाढता रक्तस्राव, पचनाच्या तक्रारी, थकवा आणि वंध्यत्वाची समस्या जाणवते. ही लक्षणे साध्या पाळीच्या त्रासासारखी वाटत असल्याने अनेक महिलांमध्ये निदानास विलंब होतो.परंपरागत उपचारांमध्ये वेदना कमी करणारी औषधं, हार्मोन थेरपी किंवा शस्त्रक्रिया करून वाढलेले ऊतक काढून टाकणे यांचा समावेश होतो. मात्र आधुनिक संशोधनात आजाराच्या मूळ कारणांवर, जसे की सूज, प्रतिकारशक्तीतील असंतुलन आणि पेशींचे कार्य बिघडणे, यावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे.
रिजनरेटिव्ह मेडिसिन आणि सेल-आधारित थेरपी या आधुनिक उपचार पद्धती शरीराच्या नैसर्गिकरित्या बरे होण्याच्या प्रक्रियेस मदत करतात. या पद्धतीमुळे पेशींची दुरुस्ती, सूज कमी होणे आणि प्रजनन संस्थेचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होते. पेल्विक भागातील इजा, दीर्घकालीन सूज, हार्मोनल असंतुलन किंवा वंध्यत्वाची समस्या असलेल्या महिलांना अशा उपचारांचा फायदा होऊ शकतो.
तज्ज्ञांच्या मते, हार्मोनल असंतुलनामुळे त्वचा, केस आणि एकूणच ऊर्जा पातळीवरही परिणाम होतो. त्यामुळे सध्याच्या काळात रिजनरेटिव्ह आणि एस्थेटिक थेरपीद्वारे त्वचेची गुणवत्ता, केसांची वाढ आणि कोलेजन निर्मिती सुधारण्यावरही भर दिला जातो.महिलांनी स्वतःच्या आरोग्याला प्राधान्य दिल्यास कुटुंब, समाज आणि येणाऱ्या पुढच्या पिढीला त्याचा नक्कीच फायदा होईल.
