बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
हार्ट अटॅक झाल्यानंतर पुढील ९० दिवस म्हणजेच तीन महिने अत्यंत महत्त्वाचे असतात. या काळाला “गोल्डन विंडो ऑफ रिकव्हरी” म्हटले जाते कारण या दरम्यान शरीर आणि हृदयाच्या स्नायूंना बळकटी येते व पुन्हा अटॅक होण्याचा धोकाही जास्त असतो. जर या काळात योग्य रीहॅबिलिटेशन, जीवनशैलीत बदल आणि डॉक्टरच्या सल्ल्याप्रमाणे उपचार केले, तर पुन्हा हार्ट अटॅक होण्याचा धोका २५–३०% पर्यंत कमी होऊ शकतो.
अस्पतालातून घरी येताच नियमित फॉलो-अप अत्यंत गरजेचा असतो. ब्लड प्रेशर, शुगर, कोलेस्ट्रॉल आणि हृदयाच्या ठोके यांची तपासणी वेळोवेळी करणे आवश्यक आहे. डॉक्टरांनी दिलेल्या ब्लड थिनर, बीटा-ब्लॉकर, स्टॅटिन्स व इतर औषधे नेहमी वेळेवर घेणे गरजेचे आहे. घरच्या वातावरणातही ब्लड प्रेशर व शुगरची नोंद ठेवणे फायदेशीर ठरते. हार्ट अटॅकनंतर कार्डियक रीहॅबिलिटेशन हा रिकव्हरीचा महत्त्वाचा भाग आहे. यामध्ये डॉक्टरच्या देखरेखीखाली व्यायाम, आहार नियोजन आणि मानसिक सल्ला यांचा समावेश असतो. सुरुवातीला हलक्या वॉकपासून किंवा सीढ्या चढ-उतारापासून व्यायाम सुरू करावा, आणि हळूहळू शरीराची क्षमता वाढवल्यावर व्यायामाचे प्रमाण वाढवावे.
संपूर्ण आरोग्यासाठी योग्य आहार घेणे आवश्यक आहे. ताजी भाजी, फळे, साबुत धान्य, डाळी, माश्या आणि नट्स यांचा समावेश असलेला मेडिटेरेनियन किंवा DASH डाइट फॉलो करावा. त्याचबरोबर जास्त मीठ, साखर आणि प्रोसेस्ड फूडपासून दूर राहावे. मानसिक आरोग्य देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे. हार्ट अटॅक नंतर चिंता, भय किंवा हलका डिप्रेशन होणे सामान्य आहे. मेडिटेशन, योग किंवा काउंसलिंग यांचा आधार घेऊन मानसिक स्वास्थ्य राखावे.
या ९० दिवसांत धूम्रपान व मद्यपान टाळणे, पर्याप्त झोप घेणे, ताण कमी करणे आणि योग्य वजन राखणे गरजेचे आहे. कुटुंबाचे समर्थन, औषध वेळेवर घेणे, डॉक्टरांकडे जाणे आणि सुरक्षित व्यायाम करणे ह्या सर्व गोष्टी रुग्णाला आत्मविश्वास देतात. ही सुरुवातीची काळजी घेतल्यास पुढील आयुष्य निरोगी व दीर्घकालीन राहू शकते. या काळात केलेले योग्य निर्णय हृदयाच्या आरोग्यासाठी मोलाचे ठरतात.
