राष्ट्रपती भवन फिरण्याची इच्छा आहे? मग आजच नोट करा बुकिंगची संपूर्ण प्रोसेस

दिल्ली फिरायला जाताय का? राष्ट्रपती भवन न पाहता तुमची ट्रिप अपूर्णच राहील. भव्य वास्तुकला, ऐतिहासिक दालने आणि सत्ताकेंद्राची जवळून ओळख करून देणारा हा अनुभव नक्कीच खास आहे.

• दिल्लीतील राष्ट्रपती भवनात जगभरातील मान्यवर नेते भेटतात.
• तुम्हाला माहिती आहे का? या इमारतीला आतून पाहण्याची इच्छा असल्यास तुमची ही इच्छा पूर्ण होऊ शकते.
• राष्ट्रपती भवनाला भेट द्यायची असेल तर यासाठी बुकिंग करणे अनिवार्य आहे.

तुम्ही दिल्ली फिरण्याचा प्लॅन करत आहात का? मग लाल किल्ला, कुतुब मीनार, हुमायूनचा मकबरा आणि चांदणी चौकच्या अरुंद गल्ल्या या तुमच्या यादीत असणारच. लोधी गार्डनमध्ये शांत फेरफटका मारायचा किंवा दिल्ली हाटमध्ये खरेदी करायची कल्पनाही तुम्ही केली असेल. पण थोडं थांबा! जर तुम्ही राष्ट्रपती भवन पाहिलं नसेल, तर तुमची दिल्ली यात्रा खरोखरच अपूर्ण राहील. कल्पना करा, ज्या भव्य दालनांमध्ये देशाचे राष्ट्रपती जगभरातील मान्यवर नेत्यांना भेटतात, त्या ठिकाणी स्वतः चालत फिरण्याचा अनुभव! इंडिया गेट किंवा इतर स्मारकांपेक्षा वेगळा आणि खास असा हा अनुभव आहे. या लेखात आपण राष्ट्रपती भवन भेटीची संपूर्ण माहिती जाणून घेणार आहोत.

भारतातील अनोखं रेल्वे स्टेशन जो रविवारी घेतो सुट्टी; ना हॉर्न, ना ट्रेन… जाणून घ्या नाव नसलेल्या या स्टेशनची कहाणी

फक्त अमृत उद्यान नव्हे, आणखीही खूप काही खास

अनेकांना वाटतं की राष्ट्रपती भवनात फक्त प्रसिद्ध अमृत उद्यानच पाहण्यासारखं आहे. पण प्रत्यक्षात संपूर्ण परिसर एखाद्या छोट्या शहरासारखा आहे. येथे किराणा दुकानांपासून ते मूव्ही थिएटरपर्यंत अनेक सोयी उपलब्ध आहेत.

आज टूरिस्टसाठी असे खास हॉल्स खुले करण्यात आले आहेत, जिथे राष्ट्रपती आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील महत्त्वाच्या व्यक्तींना भेटतात. यामध्ये प्रामुख्याने हे समाविष्ट आहेत:

• अशोक मंडप
• गणतंत्र मंडप
• दामोदर हॉल (पूर्वी अपर लॉजिया म्हणून ओळखला जात असे)

इतिहास आणि वास्तुकलेचा अद्भुत संगम

राष्ट्रपती भवनाची संकल्पना ब्रिटिश काळात, सन 1911 मध्ये मांडण्यात आली होती, जेव्हा भारताची राजधानी कोलकात्याहून दिल्लीला हलवण्याचा निर्णय झाला. या भव्य इमारतीचं बांधकाम 1912 मध्ये सुरू होऊन 1929 मध्ये पूर्ण झालं.

काही रोचक तथ्ये:

• ही ‘H’ आकाराची भव्य वास्तू सुमारे 5 एकर क्षेत्रात पसरलेली आहे.
• इमारतीत 4 मजले आणि 340 खोल्या आहेत.
• सुमारे 2.5 किलोमीटर लांबीचे दालन मार्ग येथे आहेत.
• या वास्तूचे डिझाइन प्रसिद्ध वास्तुविशारद एडविन लुटियन्स यांनी केले आहे.
• सांची स्तूपापासून प्रेरित घुमट, तसेच बारीक जाळीदार नक्षीकाम भारतीय परंपरेची सुंदर झलक दाखवते.
• सोन्या-चांदीच्या नक्षीकामाने सजलेली दालने.

राष्ट्रपती भवनातील काही खोल्या पाहून कुणालाही आश्चर्य वाटेल:

अशोक मंडप

येथे परदेशी राजदूत आपली ओळखपत्रे सादर करतात. या हॉलच्या छतावर फारसच्या शासक फतह अली शाह यांची लेदरवर काढलेली खास चित्रकृती आहे. विशेष म्हणजे, तुम्ही कुठेही उभे राहिलात तरी त्या चित्रातील डोळे तुमच्याकडेच पाहत आहेत, असा भास होतो.

 ब्रह्मपुत्र (स्टेट डाइनिंग हॉल)

या हॉलमध्ये भिंतींवर सोन्या-चांदीच्या धाग्यांनी केलेलं भव्य जरदोजी काम पाहायला मिळतं. येथे डॉ. राजेंद्र प्रसाद, डॉ. एस. राधाकृष्णन आणि डॉ. जाकीर हुसेन यांची मोठी तेलचित्रे लावलेली आहेत.

 गणतंत्र मंडप

स्वातंत्र्यानंतर भारत सरकारचा पहिला शपथविधी जिथे झाला, ती ही ऐतिहासिक जागा आहे. याशिवाय, तुंगभद्रा (लाँग ड्रॉइंग रूम) आणि सरयू (नॉर्थ ड्रॉइंग रूम) देखील पर्यटकांना पाहता येतात.

तिकीट बुकिंग आणि वेळेची माहिती

राष्ट्रपती भवनाला भेट देणं अतिशय सोपं आहे. संपूर्ण टूर साधारण 45 मिनिटांचा असतो.

• तिकीट बुकिंग वेबसाइट: visit.rashtrapatibhavan.gov.in
• तिकीट दर: प्रतिव्यक्ती 50 रुपये
• वेळ: मंगळवार ते रविवार, सकाळी 9:30 ते सायंकाळी 4:30
• लास्ट एंट्री: सायंकाळी 4:00 वाजता

महत्त्वाचे नियम:

• आत मोबाईल फोन आणि बॅग नेण्यास मनाई आहे
• सुरक्षा तपासणी अनिवार्य आहे
• राष्ट्रपती भवनापर्यंत कसे पोहोचाल?
• प्रवेशद्वार: गेट नंबर 38

पुस्तकप्रेमींसाठी सुरू झाला आहे World Book Fair 2026; एंट्री आहे एकदम फ्री आणि अन्य डिटेल्स जाणून घ्या

मेट्रो:

• केंद्रीय सचिवालय (सुमारे 1 किमी)
• पटेल चौक (सुमारे 2 किमी)
• बस: सर्वात जवळचा बस स्टॉप – केंद्रीय टर्मिनल

जर तुम्हाला इतिहास, भव्य वास्तुकला आणि भारताच्या सत्ताकेंद्राची झलक जवळून पाहायची असेल, तर दिल्ली ट्रिपमध्ये राष्ट्रपती भवनाचा समावेश नक्की करा. हा अनुभव आयुष्यभर लक्षात राहील.