सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
पीसीओडीची समस्या का निर्माण होते आणि कशी घ्यावी काळजी (फोटो सौजन्य - iStock)
देशात कर्करोग, हृदय आणि पोटाशी संबंधित आजारांनी ग्रस्त रुग्णांचा आलेख दरवर्षी वाढत आहे. या आजारांपैकी एक असा आजार आता देशात वेगाने पसरत आहे, ज्याकडे कमी लक्ष दिले जात आहे. हा आजार थेट स्त्रियांशी संबंधित आहे. ज्या स्त्रिया संपूर्ण कुटुंबाच्या वैयक्तिक गरजा जाणून घेतात त्यांना त्यांच्या आजाराबद्दल फारच कमी माहिती असते.
आम्ही पीसीओडी म्हणजेच पॉलीसिस्टिक ओव्हरी डिसीजबद्दल बोलत आहोत. भारतीय महिलांमध्ये हा आजार झपाट्याने पसरत आहे. गेल्या दशकात महिलांच्या संख्येत सातत्याने वाढ होत आहे. 16 ते 40 वर्षे वयोगटातील महिलाही त्याचा बळी ठरतात. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या मते, भारतातील प्रत्येक पाच महिलांपैकी एका महिलेला याचा त्रास होतो. या आजारामुळे वंध्यत्व येत आहे. लॅन्सेट या विज्ञान मासिकाने २०२१ मध्ये प्रकाशित केलेल्या अहवालानुसार, पीसीओडीवर उपचार नसल्यामुळे, १५ ते २० टक्के महिलांना एंडोमेट्रियल कॅन्सरचा त्रास होत आहे. भारतातील महिलांमध्ये या आजाराबाबत जागरूकता नसणे हे देखील या आजाराच्या प्रसाराचे कारण आहे.
काय सांगतात तज्ज्ञ
स्त्रीरोग तज्ज्ञ नीलम बॅनर्जी सांगतात की PCOD आजाराचे कोणतेही विशिष्ट कारण नाही. बिघडलेली जीवनशैली, मानसिक ताणतणाव, चुकीच्या खाण्याच्या सवयी, धूम्रपान आणि मद्यपान हे या आजारासाठी प्रमुख जोखमीचे घटक आहेत.
PCOD मुळे, अंडाशयात लहान गळू किंवा गाठी तयार होऊ लागतात. या सिस्ट्समुळे गर्भधारणा होणे कठीण होते. या आजारामुळे महिलांमध्ये इन्सुलिन रेझिस्टन्सही निर्माण होतो. यामुळे त्यांच्या पेशी इन्सुलिनचा योग्य वापर करू शकत नाहीत.
PCOS आणि लठ्ठपणाशी निगडित समज आणि गैरसमज, काय सांगतात तज्ज्ञ
PCOD कसा ओळखावा
पीसीओडी म्हणजे काय आणि त्याचा काय परिणाम होतो
या आजाराची लक्षणे म्हणजे ॲन्ड्रोजनची पातळी जास्त असणे, वेळेवर मासिक पाळी न येणे आणि अंडाशयात गळू असणे. यापैकी कोणतीही लक्षणे दिसल्यास, पेल्विक तपासणी केली जाते. कोलेस्टेरॉल, इन्सुलिन आणि ट्रायग्लिसराइड चाचण्याही केल्या जातात. अल्ट्रासाऊंड देखील केले जाते, ज्याद्वारे अंडाशय आणि गर्भाशयाची तपासणी केली जाते. नक्की याची लक्षणे काय आहे तेदेखील जाणून घ्या
PCOD ची मुख्य लक्षणे
मेनोपॉजनंतर वाढतोय ASCVD चा धोका, 18 व्या वर्षापासूनच करा कोलेस्ट्रॉलची तपासणी
काय आहे उपाय
यावरील उपाय नक्की काय आहेत
या आजारावर औषधे आणि शस्त्रक्रिया करून उपचार केले जातात. महिलांनी जीवनशैलीत काही बदल करायला हवेत, असा सल्ला डॉ. नीलम बॅनर्जी यांनी दिला आणि याशिवाय खाण्याचा नित्यक्रम ठरवा असेही सांगितले आहे. आपल्या आहारात हिरवी फळे आणि भाज्यांचे सेवन करा. तुमच्या आहारात फायबरचे प्रमाण वाढवा. वजन नियंत्रित ठेवा आणि योगा करा असा मोलाचा सल्ला दिला.
