पुरुषहो! व्हा सावध, महिलांपेक्षा वेगात घुसतेय तुमच्या फुफ्फुसात विषारी हवा, 5 सोप्या पद्धती वापरा अन्यथा जीव गमवाल

विषारी वातावरण सर्वांसाठी हानिकारक असले तरी, एका नवीन अभ्यासात एक धक्कादायक दावा करण्यात आला आहे. ५ वर्षांच्या अभ्यासात असा दावा करण्यात आला आहे की पुरुषांना महिलांपेक्षा प्रदूषणाचा जास्त धोका असतो

• पुरुषांच्या फुफ्फुसांवर वायू प्रदूषणाचा होतोय अधिक परिणाम 
• अभ्यासातून करण्यात आला दावा 
• ५ वर्ष केलेल्या अभ्यासातून सिद्ध 

महिलांमध्ये आजार सहन करण्याची क्षमता जास्त असते असे अनेकदा म्हटले जाते, परंतु या संशोधनाने काही प्रमाणात हे सिद्ध केले आहे. पाच वर्षांच्या डेटाच्या आधारे, दिल्लीतील नेताजी सुभाष तंत्रज्ञान विद्यापीठातील संशोधकांनी असा निष्कर्ष काढला की विषारी हवा पुरुष आणि महिलांना समान प्रमाणात प्रभावित करत नाही. त्यांच्या शारीरिक स्वरूपामुळे आणि जीवनशैलीमुळे, पुरुषांच्या फुफ्फुसांना महिलांपेक्षा जास्त विषारी हवेचा (प्रदूषित कणांचा) संपर्क येतो. म्हणून, हे संशोधन पुरुषांसाठी एक इशारा म्हणून काम करते. मग प्रश्न उद्भवतो की या निर्दयी हवेपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी पुरुषांनी कोणते उपाय करावेत?

Delhi Air Pollution : दिल्लीतील प्रदुषणावर उपाय; खाजगी अन् सरकारी कर्मचाऱ्यांना ‘वर्क फॉर्म होम’

पुरुष प्रदूषणाला जास्त संवेदनशील का असतात?

• निष्कर्षांवरून स्पष्ट लिंग फरक दिसून आला. संशोधनात असे म्हटले आहे की PM 2.5 पदार्थ, जो खूप बारीक आणि धोकादायक आहे, फुफ्फुसात खोलवर जाऊ शकतो
• जर पुरुष बसलेले असतील, तर त्यांचा RDD (श्वसन निक्षेपण डोस) महिलांपेक्षा अंदाजे 1.4 पट जास्त होता. RDD म्हणजे फुफ्फुसांची प्रति सेकंद ऑक्सिजन भरण्याची क्षमता
• तसेच, जर पुरुष चालत असेल, तर त्याचा RDD महिलांपेक्षा अंदाजे 1.2 पट जास्त असतो
• जर एखादा पुरूष बसलेला असेल तर त्याचा RDD हा महिलांपेक्षा १.३४ पट जास्त असतो.

लिंगानुसार फरक का असतो?

अभ्यासाचे सह-लेखक आणि NSUT मधील सिव्हिल इंजिनिअरिंग विभागाचे सदस्य गौरव सैनी यांनी स्पष्ट केले की पुरुषांना सामान्यतः बाहेरील वायू प्रदूषणाचा जास्त धोका असतो कारण ते बाहेर काम करण्याची किंवा जास्त वेळ घालवण्याची शक्यता जास्त असते. त्यांनी TOI ला सांगितले की पुरुषांना बाहेरील प्रदूषणाचा जास्त धोका असतो, तर महिलांना घरातील प्रदूषणाचा जास्त धोका असतो. 

श्वासोच्छवासाचे प्रमाण आणि श्वास घेण्याची वारंवारता देखील लिंग आणि शारीरिक हालचालींनुसार बदलते. अभ्यासाचे आणखी एक लेखक अमरेंद्र सिंह यांनी स्पष्ट केले की महिलांचा श्वास घेण्याचा दर सामान्यतः जास्त असतो, ज्यामुळे त्यांचे प्रदूषकांचे सेवन वाढू शकते. तथापि, त्यांच्या फुफ्फुसांच्या एकूण क्षमतेमुळे आणि बाहेर घालवलेल्या वेळेमुळे, पुरुष एकूण प्रदूषण जास्त प्रमाणात शोषून घेतात.

पुरूषांना जास्त धोका का असतो?

• फुफ्फुसांची क्षमता: पुरुषांची फुफ्फुसे सामान्यतः मोठी असतात, ज्यामुळे ते एका वेळी जास्त हवा श्वास घेऊ शकतात. प्रदूषणाच्या बाबतीत, ते अधिक प्रदूषित कण देखील श्वास घेतात
• आऊटडोअर Activity: पुरुष कामासाठी किंवा व्यायामासाठी महिलांपेक्षा जास्त वेळ बाहेर घालवतात
• शारीरिक ताण: जास्त काम केल्याने श्वासोच्छवास वाढतो, ज्यामुळे विषारी कण (PM 2.5) फुफ्फुसांच्या खोल भागात पोहोचतात.

Air Pollution Special Insurance: श्वसन आजार झपाट्याने वाढताच विमा कंपन्यांचे मोठे पाऊल! विशेष हेल्थ इन्शुरन्स प्लॅन लॉन्च

टाळण्याचे 5 मार्ग

• प्रदूषणाच्या वेळेत बाहेर जाणे टाळा: वाहतूक कोंडीच्या वेळी सकाळी 7 ते 10 दरम्यान आणि संध्याकाळी बाहेर व्यायाम करणे किंवा चालणे टाळा
• N95 मास्कचा वापर: सामान्य कापडी मास्क धूर आणि बारीक कण रोखू शकत नाहीत. बाहेर जाताना चांगल्या दर्जाचा N95 मास्क घाला
• तुमच्या आहारात व्हिटॅमिन सी चा समावेश करा: लिंबू, संत्री आणि आवळा यासारख्या फळांचे सेवन वाढवा. त्यात व्हिटॅमिन सी असते, जे प्रदूषणामुळे फुफ्फुसांच्या ऊतींचे नुकसान होण्यापासून संरक्षण करते
• प्राणायाम आणि श्वासोच्छवासाचे व्यायाम: अनुलोम-विलोम आणि भस्त्रिका प्राणायाम फुफ्फुसांचे कार्य सुधारतात आणि जमा झालेले विषारी पदार्थ काढून टाकण्यास मदत करतात
• हवा शुद्ध करणारी वनस्पती घरात ठेवा: सापाचे झाड, कोरफड किंवा मनी प्लांट सारख्या वनस्पती घरातील हवा शुद्ध करण्यास मदत करतात
• तज्ज्ञांचा इशारा: जर तुम्हाला सतत खोकला, छातीत जडपणा किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल तर ते सामान्य प्रदूषण म्हणून नाकारू नका. ताबडतोब पल्मोनोलॉजिस्टचा सल्ला घ्या

टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.