LGBTQ+ ची सुरुवात L नेच का होते? जाणून घ्या यामागची संघर्षमय कथा

LGBTQ+ या शब्दात ‘L’ सर्वात आधी का येते? यामागे केवळ शब्दांची रचना नसून HIV/AIDS संकटाच्या काळात लेस्बियन महिलांनी दिलेल्या मदतीची आणि समुदायासाठी उभे राहिल्याची इतिहासाशी जोडलेली कथा आहे.

• HIV/AIDS संकटाच्या सुरुवातीच्या काळात लेस्बियन महिलांनी अनेक समलैंगिक पुरुषांना सामाजिक आणि वैयक्तिक आधार दिला.
• 1980च्या दशकात लेस्बियन समुदायातील गटांनी रक्तदान मोहिमा आयोजित करून रक्तपुरवठ्याला मदत केली.
• LGBTQ+ मधील ‘L’ लेस्बियन समुदायाचे प्रतिनिधित्व करते आणि त्यांच्या ऐतिहासिक योगदानाची आठवण करून देते

‘LGBTQ+’ हा शब्द आज जगभर सर्वांच्या परिचयाचा आहे. पण या संक्षिप्त रूपातील पहिलं अक्षर ‘L’ म्हणजे Lesbian का? हा प्रश्न तुम्हाला कधी पडलाय का? यामागे केवळ भाषेचा किंवा शब्दांच्या क्रमाचा विषय नाही, तर HIV/AIDS आजारांच्या संकटाच्या काळात लेस्बियन महिलांनी दिलेल्या महत्त्वाच्या मदतीची एक इतिहासाशी जोडलेली संघर्षमय अशी कथा आहे.

HIV/AIDS संकटात लेस्बियन महिलांनी दिलेली साथ

1980च्या दशकाच्या सुरुवातीला HIV/AIDS बद्दल पाश्चिमात्य समाजात भीती, गैरसमज आणि सामाजिक कलंक मोठ्या प्रमाणावर मानला जात होता. अनेक HIV पॉझिटिव्ह समलैंगिक पुरुषांना कुटुंबीयांकडून आधार मिळत तर नव्हताच; पण वैद्यकीय सुविधांनाही ते बऱ्याच ठिकाणी वंचित होते. सामाजिक आणि वैद्यकीय पातळीवरही भेदभावाचा सामना करावा लागत होता. अशा वातावरणात काही लेस्बियन महिलांनी समोर येत HIV/AIDS आजार ग्रस्त पुरुषांना वैयक्तिक पातळीवर मदत केली.

वेळेवर निदान हाच उपाय! HIV ची सुरुवात, लक्षणं आणि बचाव; जाणून घ्या

काही महिलांनी नर्स, केअरवर्कर, मित्र आणि स्वयंसेवक म्हणूनही रुग्णांच्या दैनंदिन गरजा सांभाळण्यास out of the way जाऊन मदत केली. त्या काळातील लेस्बीयन महिलांच्या कम्युनिटीच्या या मदतीमुळे एकटेपणाचा सामना करणाऱ्या अनेक लोकांना भावनिक आणि सामाजिक आधार मिळाला.

रक्तदान मोहिमांमध्येही पुढाकार

HIV/AIDS संकटाचा रक्तपुरवठ्यावरही मोठा परिणाम झाला. अमेरिकेत 1983 मध्ये Public Health Service ने लैंगिकदृष्ट्या सक्रिय समलैंगिक (Gay) आणि उभयलिंगी (Bisexual) पुरुषांच्या काही गटांना रक्तदान करण्यापासून मनाई केली होती. त्यावेळी HIV ओळखण्यासाठी आजसारख्या अद्ययावत चाचण्य उपलब्ध नव्हत्या.

समलैंगिक लोकांची लग्नाच्या हक्काची मागणी का आहे? मालमत्ता-वारसा हक्क, वैद्यकीय निर्णय, दत्तक अधिकार आणि बरंच काही

या काळात लेस्बियन कम्युनिटीतील महिलांनी अनेक ठिकाणी रक्तदान मोहिमा आयोजित करून रक्तपुरवठ्याला मदत केली. San Diego Blood Sisters सारख्या गटांच्या 1983 ते 1992 दरम्यानच्या मोहिमांचा ऐतिहासिक अभ्यासही उपलब्ध आहे.

‘L’ मागची ही आठवण महत्त्वाची का?

LGBTQ+ या शॉर्ट फॉर्म रूपातील ‘L’ हे अक्षर लेस्बियन समुदायाचे प्रतिनिधित्व करते. पण या अक्षराशी जोडलेली कथा केवळ ‘ओळखी’ची नाही; तर ती संकटाच्या काळात कम्युनिटीतील परस्पर सहकार्याचीही आठवण करून देते. HIV/AIDS संकटात लेस्बियन महिलांनी दिलेली काळजी, रक्तदान मोहिमा आणि सामाजिक सक्रियता-मदत याच्या प्रीत्यर्थ LGBTQ+  यातील पहिले अक्षर L म्हणजे लेस्बियन लिहिले जाते.