Recipe : थंडीत सारखे आजारी पडताय? मग आता घरीच बनवा आयुर्वेदिक घटकांनी समृद्ध ‘च्यवनप्राश’

Chyawanprash Recipe : आवळा, वेलची, दालचिनी... अशा अनेक औषधी घटकांचा वापर करून च्यवनप्राश तयार केले जाते. यातील गुणधर्म रोगप्रतिकारक शक्ती प्रदान करतात आणि शरीर बळकट बनवण्यास मदत करतात.

थंडीचे दिवस सुरु झाले आहेत. या ऋतूत हवामानात अनेक बदल घडून येतात, ज्यामुळे आपले आरोग्य सतत बिघडू लागते. हिवाळ्यात सर्दी, खोकला, ताप असे आजार फार सामान्य आहेत. यासाठी पुन्हा पुन्हा रुग्णालय गाठायची गरज नाही तर घरीच सोपे उपाय करण्याची आवश्यतकता आहे. लहानपणी आपण सर्वांनी च्यवनप्राश खाल्ला असेल. यात अनेक आयुर्वेदिक घटक आढळून येतात ज्यामुळे याचे सेवन शरीराला बळकट बनवण्यास मदत करतात.

अजिबात कडवट होणार नाहीत मेथीचे लाडू! या सोप्या टिप्स फॉलो करून बनवा हेल्दी चविष्ट लाडू, लहान मुलांसह मोठेसुद्धा खातील आवडीने

च्यवनप्राश हा आयुर्वेदातील अत्यंत प्रसिद्ध, रोगप्रतिरोधक शक्ती वाढवणारा आणि शरीराला सर्वांगीण पोषण देणारा एक उत्तम उपाय मानला जातो. बाजारातील च्यवनप्राश चविष्ट असला तरी त्यामध्ये साखर आणि जास्त जतन करणारे घटक (preservatives) असू शकतात. त्यामुळे घरी बनवलेला च्यवनप्राश अधिक शुद्ध, नैसर्गिक आणि आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतो. आवळा या सुपरफूडमुळे शरीराला व्हिटॅमिन C, मिनरल्स आणि अँटिऑक्सिडंट्सची उत्तम मात्रा मिळते. चला तर मग घरच्या घरी पारंपरिक पद्धतीने पौष्टिक च्यवनप्राश कसा बनवायचा ते जाणून घेऊया. यासाठी लागणारे साहित्य आणि कृती नोट करून घ्या.

साहित्य

• 500 ग्रॅम आवळा
• 2 मोठे चमचे देसी तूप
• आवश्यकतेनुसार गूळ किंवा मध
• 1 छोटा चमचा वेलची पावडर
• ½ छोटा चमचा दालचिनी पावडर
• ½ छोटा चमचा कोरडं आलं पावडर
• ½ छोटा चमचा पिंपळी पावडर
• ¼ छोटा चमचा काळी मिरी पावडर

कृती 

• सर्वप्रथम आवळे नीट धुवून प्रेशर कुकरमध्ये घाला आणि 2–3 शिट्ट्या येईपर्यंत उकळून घ्या. नंतर पूर्ण थंड होऊ द्या.
• थंड झालेल्या आवळ्याच्या गुठळ्या काढा. नंतर मिक्सरमध्ये दरदरा पेस्ट तयार करा. पाण्याचा वापर करू नये.
• एका जाड बुडाच्या कढईत देसी तूप गरम करा.
• गरम तुपात आवळ्याची पेस्ट घाला आणि मध्यम आचेवर सतत हलवत भाजा.
• पेस्टचा रंग हलका तपकिरी होऊ लागला की पुढील टप्पा सुरु करा.
• आवळा पेस्ट चांगली भाजल्यावर त्यात वितळवलेला गूळ घाला. (मध वापरत असाल तर गॅसची फ्लेम
  बंद केल्यावरच मध घाला.) मिश्रण घट्ट होईपर्यंत मंद आचेवर शिजवा.
• मिश्रण थोडे घट्ट झाले की त्यात वेलची, दालचिनी, कोरडं आलं, पिंपळी आणि काळी मिरी पावडर घालून नीट मिसळा.
• गॅस बंद करा आणि पूर्ण थंड झाल्यावर स्वच्छ, कोरड्या बरणीत च्यवनप्राश भरून ठेवा.

वाढत्या थंडीत शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी १० मिनिटांमध्ये बनवा पौष्टिक अळीवची खीर, नोट करून घ्या रेसिपी

वापरण्याची पद्धत

दररोज सकाळी आणि रात्री 1–2 चमचे च्यवनप्राश दूध किंवा कोमट पाण्यासह घेतल्यास रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि ऊर्जा टिकून राहते. घरी बनवलेला हा च्यवनप्राश स्वादिष्ट, पौष्टिक आणि पूर्णपणे नैसर्गिक आहे. यातील आयुर्वेदिक घटक शरीराला बळकट बनवण्यास मदत करतात.