Mumbai News : मुंबईत ९० हजार भटके श्वान, शल्टर मात्र केवळ आठ; निवासस्थानांसाठी पायाभूत सुविधांचा अभाव

मुंबईत सुमारे ९० हजार ६०० भटके कुत्रे आहेत. परंतु त्यांच्यासाठी मुंबईत केवळ आठ शेल्टर असल्याचे महापालिका प्रशासनाकडून सांगण्यात येत आहे. शिवडी, परळ, देवनार, मालाड आणि मुलुंड इथे एकूण आठ निवारा केंद्र आहेत.

• भटक्या कुत्र्यांच्या नियंत्रणासाठी मुंबई महानगरपालिका प्रशासन आता सज्ज
• मुंबईत सुमारे ९० हजार ६०० भटके कुत्रे आहेत
• त्यांच्यासाठी मुंबईत केवळ आठ शेल्टर

मुंबई : भटक्या कुत्र्यांची वाढती संख्या व त्यांचे लहान मुलांवरील हल्ले लक्षात घेता सर्वोच्च न्यायालयाने भटक्या कुत्र्यांना एका शेल्टरमध्ये जमा करण्याचे आदेश देशभरातील सर्व आस्थापनांना दिले आहेत. या पार्श्वभूमीवर आता मुंबईतील भटक्या कुत्र्यांच्या नियंत्रणासाठी मुंबई महानगरपालिका प्रशासन आता सज्ज झाली आहे. मुंबई महापालिकेने केलेल्या श्वानगणनेच्या आकडेवारीनुसार, मुंबईत सुमारे ९० हजार ६०० भटके कुत्रे आहेत. परंतु त्यांच्यासाठी मुंबईत केवळ आठ शेल्टर असल्याचे महापालिका प्रशासनाकडून सांगण्यात येत आहे. शिवडी, परळ, देवनार, मालाड आणि मुलुंड इथे एकूण आठ निवारा केंद्र आहेत. मात्र, या निवारा केंद्राची क्षमता फारच कमी असून, या केंद्रांमध्ये दीर्घकालीन निवासस्थानांसाठी आवश्यक पायाभूत सुविधांचा अभाव असल्याचं नोंदवण्यात आलं आहे. कुत्र्यांसाठी घरं, खेळती हवा आणि त्यांना फिरण्यासाठी पुरेशी मोकळी जागा नसल्याचा समावेश होता. परिणामी एकतर नवीन श्वान निवारागृहे बांधावी लागतील किंवा विद्यमान संरचनांचे नूतनीकरण करावे लागेल, असे प्रशासनाने महटले आहे.

 राणी बागेत वाघाचा संशयास्पद मृत्यू, 8 दिवसं गप्प का बसलं प्रशासन? संतप्त प्राणीप्रेमींचा सवाल

वॉर्ड स्तरीय सर्वेक्षण जाहीर

सर्वोच्च न्यायालयाने ७ नोव्हेंबरला सर्व भटक्या कुत्र्यांना नसबंदी आणि लसीकरणानंतर शेल्टर म्हणजेच आश्रयस्थानामध्ये स्थलांतरित करण्याचे आदेश दिले. न्यायालयाच्या आदेशानुसार, शैक्षणिक संस्था, रुग्णालये, रेल्वे स्थानके, बस डेपो आणि क्रीडा संकुलामधून भटक्या कुत्र्यांना तात्काळ काढून टाकून त्यांना आश्रयस्थानांमध्ये स्थलांतरित करणे अनिवार्य आहे, त्यानंतर न्यायालयाच्या आदेशाची अंमलबजावणी करण्यासाठी महापालिकेन वॉर्ड-स्तरीय सर्वेक्षण जाहीर केल असून, या सर्वेक्षणात भटक्या कुत्र्यांसाठी नवे शेल्टर कोणत्या ठिकाणी बांधता येईल, याच्या संभाव्य ठिकाणांचे माहिती घेतली जाणार आहे.

७० हजार श्वानांचे निर्बीजीकरण

शहरातील भटक्या कुत्र्याना एका ठिकाणाहून उचलून दुसऱ्या ठिकाणी बंदिस्त करणं हे शक्य नाही. त्याचं कारण म्हणजे जेव्हा तुम्ही एका ठिकाणाहून भटके कुत्रे उचलता, तेव्हा त्यांच्या जागेवर अन्य भटक्या श्वानांनी कब्जा केलेला असतो. दुसरी महत्त्वाची बाब म्हणजे महानगरपालिकेन सुमारे ६० ते ७० हजार श्वानांचे निर्बीजीकरण केल आहे. सोबतच त्यांना रेबीज प्रतिबंध देखील करण्यात आलेल आहे. अशात आधीच उपचार केलेले भटके श्वान शेल्टरमध्ये टाकल्यास त्यांच्या जागी नवे श्वान येतील. यात प्रशासनाची डोकेदुखी वाढणार आहे.

पालिकेकडे पशु जन्मदर नियंत्रण केंद्रे; ‘रेबीज’ इंजेक्शनची सुविधा

महापालिकेकडे सध्या केवळ पशु जन्म दर नियंत्रण केंद्रे असून, इथ केवळ भटक्या कुत्र्यांची नसबंदी आणि त्यांना रेबीजचे इंजेक्शन दिले जाते. त्यानंतर या भटक्या कुत्र्यांना पुन्हा सोडून दिले जाते. त्यामुळे भटक्या कुत्र्यांसाठी शेल्टर उभारायची झाल्यास विद्यमान मालमतांचे रूपांतर करून उभाराव्या लागतील, असे महापालिका प्रशासनाने म्हटले आहे.

BMC Election: मुंबईतील मतदार यादीत तब्बल 11 लाख दुबार मतदार; निवडणूक आयोगाची कबुली

6 मुंबईत नवे शेल्टर होम तयार करण्यासाठी जागा नाही. नवे शेल्टर होम तयार करायचं झाल्यास महापालिकेला आधी पशुवैद्यकीय कर्मचा-यांची भरती करावी लागणार आहे. त्यामुळे न्यायालयाचे आदेश प्रत्यक्षात राबविण शक्य नाही. आमची न्यायालयाला देखील विनंती आहे की, सर्वोच्च न्यायालयानं पुन्हा एकदा आपल्या आदेशाचा पुनर्विचार करावा,
– अबोध अरस, वेल्फेअर ऑफ स्ट्रे डॉग या संस्थेचे संस्थापक

जरी सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार सार्वजनिक जागांवरून ३० ते ४० टक्के भटक्या कुत्र्याना शैल्टर होममध्ये स्थलांतरित केलं तरी. अंदाजे ४० हजार कुत्र्यांसाठी अतिरिक्त निवारागृहांची आवश्यकता भासते. कुत्र्यांच्या एका जीडीमुळे वर्षाला सुमारे २० पिल्ले जन्माला येतात, त्यामुळे प्रभावी नसबंदी आवश्यक आहे. आम्ही १९८४ पासून हा कार्यक्रम राबवत आहोत. त्यामुळे न्यायालयाच्या आदेशाचे पालन करण्यासाठी देखरेख आणि भक्कम पायाभूत सुविधांची आवश्यकता आहे. – डॉ. कालिमपाशा पठाण, पशुवैद्यकीय वरिष्ठ अधिकारी, मुंबई महानगरपालिका