मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
‘गणपती बाप्पा मोरया... पुढच्या वर्षी लवकर या’; कोकणात बाप्पाला भक्तिमय निरोप
शिरगाव : बारा दिवसांच्या भक्ती, उत्साह आणि आनंदानंतर कोकणातील गणेशोत्सवाची अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी भक्तिमय सांगता होत आहे. गावागावांत घरगुती आणि सार्वजनिक गणपतींच्या विसर्जन मिरवणुकांना सुरुवात झाली असून, ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’च्या जयघोषाने संपूर्ण परिसर दुमदुमून गेला आहे.
गणेशोत्सवाच्या दहा दिवसांत भाविकांनी गणरायाची मनोभावे पूजा-अर्चा केली. आता बाप्पाला निरोप देताना भाविकांमध्ये उत्साहासोबतच भावूक वातावरणही पाहायला मिळत आहे. महिला, पुरुष, युवक आणि लहान मुलांनी मोठ्या संख्येने विसर्जन मिरवणुकांमध्ये सहभाग घेतला आहे.
कोकणातील गणेश विसर्जनाचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे येथे आजही पारंपरिक संस्कृती आणि लोककलांची परंपरा जपली जाते. ढोल-ताशे, झांज, लेझीम, टाळ-मृदंग आणि पारंपरिक वाद्यांच्या निनादात गणरायाच्या मिरवणुका निघत आहेत. काही ठिकाणी महिला फुगड्या खेळत आहेत, तर युवक ढोल-ताशांच्या तालावर नृत्य करत बाप्पाला निरोप देत आहेत.
गणेशमूर्तींच्या विसर्जनासाठी नदी, तलाव तसेच प्रशासनाने निश्चित केलेल्या विसर्जनस्थळांवर भाविकांची गर्दी होत आहे. विसर्जनादरम्यान कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी स्थानिक प्रशासन, पोलीस आणि स्वयंसेवकांकडून आवश्यक खबरदारी घेतली जात आहे.
यंदाही पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवावर भर दिला जात आहे. नैसर्गिक जलस्रोतांचे प्रदूषण रोखण्यासाठी कृत्रिम विसर्जन कुंडांचा वापर करण्याचे आवाहन अनेक मंडळे आणि स्थानिक प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. विसर्जनस्थळी गर्दी करताना नागरिकांनी सुरक्षेच्या सूचनांचे पालन करावे आणि शांततेत विसर्जन करावे, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.
अनंत चतुर्दशीच्या निमित्ताने कोकणातील गावागावांत भक्ती, परंपरा, संस्कृती आणि आपुलकीचा अनोखा संगम पाहायला मिळत आहे. दहा दिवस घराघरांत विराजमान झालेल्या लाडक्या बाप्पाला निरोप देताना भाविकांचे डोळे पाणावत असले, तरी पुढच्या वर्षी बाप्पा पुन्हा लवकर यावा, अशी प्रार्थना प्रत्येकाच्या ओठांवर आहे.
लालबागचा राजा यांच्या विसर्जन मिरवणुकीसाठी सकाळपासूनच लालबाग परिसरात मोठी गर्दी झाली आहे. बाप्पाचे अखेरचे दर्शन घेण्यासाठी हजारो भाविक रस्त्याच्या दुतर्फा जमा झाले आहेत. ढोल-ताशांचा गजर, गुलाल आणि फुलांच्या उधळणीत मुंबईतील मानाच्या गणपतींच्या मिरवणुका विसर्जनस्थळांच्या दिशेने मार्गस्थ होत आहेत. मुंबईतील गिरगाव चौपाटी हे प्रमुख विसर्जनस्थळ असून येथे मोठ्या सार्वजनिक गणेशमूर्तींचे विसर्जन केले जाते. याशिवाय जुहू चौपाटी आणि शहरातील विविध नैसर्गिक व कृत्रिम विसर्जनस्थळांवरही व्यवस्था करण्यात आली आहे. यंदा महापालिकेने मुंबईत 383 हून अधिक कृत्रिम तलाव आणि 67 नैसर्गिक विसर्जनस्थळे तयार केली आहेत. विसर्जनासाठी 25 हजारांहून अधिक महापालिका कर्मचारी तसेच जीवरक्षक, रुग्णवाहिका आणि मोटरबोटींची व्यवस्था करण्यात आले आहेत.
