Kojagiri Purnima 2026: कोजागिरीच्या रात्रीच मसाला दूध का प्यायचं? या परंपरेमागचं कारण तुम्हाला माहीत आहे का?

कोजागिरी पौर्णिमा म्हणजे नेमकं काय? अश्विन महिन्यात कोजागिरी पौर्णिमा असे म्हणतात. हा शरद ऋतूचा काळ सुरु असल्याने त्याला शरद पौर्णिमा म्हणतात. दसरा संपला की 4-5 दिवसातच हा सण येतो. पूर्ण भारतात हा सण साजरा होतो, पण पद्धत वेगवेगळी असते. एकाच दिवशी आवर्जून दूधच का प्यायचं, कधी विचार केलाय?

या रात्रीला एवढं महत्त्व का आहे? आपल्या धर्मात या रात्रीला खूप मान आहे. अशी कथा आहे की याच रात्री समुद्रमंथनातून महालक्ष्मी बाहेर आली. म्हणून या दिवशी रात्री लक्ष्मीची पूजा करतात.आणखी एक कथा सांगतात की याच रात्री वृंदावनात भगवान श्रीकृष्णाने गोपिकांसोबत महारास रचला होता.

दूधच का? यामागे आहे आयुर्वेद यामागे धार्मिक नाहीतर, तब्येतीशी जोडलेले आहे. या वेळेला पावसाळा जाऊन थंडीची सुरुवात होत असते. हवेत बदल होतो, त्यामुळे आपल्याला सर्दी-खोकला लवकर होतो. शरीराला या काळात जास्त ताकदीची गरज असते. त्या दूधामध्ये बदाम, पिस्ता, चारोळी, वेलची, जायफळ, दालचिनी टाकली तर त्याचे गुण 10 पटीने वाढतात.

चंद्राच्या उजेडात दूध ठेवण्याचं रहस्य आपल्याकडे गच्चीवर किंवा अंगणात चांदण्यात दूध ठेवण्याची पद्धत आहे. याचं पण कारण आहे. शास्त्र असं सांगतं की, कोजागिरीच्या दिवशी चंद्र पृथ्वीच्या खूप जवळ येतो आणि त्याचे किरण जास्त अमृतमय असतात. ते दूध प्यायल्याने डोळ्यांना थंडावा मिळतो, पित्त कमी होतं आणि मन शांत होतं. म्हणून ते फक्त दूध राहत नाही, तर तो अमृत प्रसाद बनतो.

परंपरा की सायन्स? दोन्हीचा संगम बघायला गेलं तर कोजागिरी म्हणजे फक्त सण नाहीतर, कुटुंबाला एकत्र येण्यासाठी हा सण आहे. रात्री सगळे एकत्र बसून गप्पा मारणं, जागरण करणं आणि ते चांदण्यातलं दूध पिणं यात एक वेगळीच मजा आहे.