शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
भारतीय संतपरंपरेचा आवाका केवळ एका प्रदेशापुरता किंवा एका भाषेपुरता मर्यादित नाही. भारताच्या विविध भागांत जन्माला आलेल्या संतांनी आपल्या विचारांतून मानवतेला नीती, सदाचार, कर्तव्य आणि प्रेमाचा मार्ग दाखवला. दक्षिण भारतातील तमिळ संतपरंपरेत असेच अजरामर नाव म्हणजे संत तिरुवल्लुवर. कवी, तत्त्वज्ञ आणि समाजचिंतक म्हणून त्यांनी आपल्या लेखणीतून मांडलेले विचार आजही तितकेच प्रासंगिक आहेत. त्यांच्या तिरुकुरल या महान ग्रंथाने तमिळ साहित्याला केवळ समृद्ध केले नाही, तर मानवी जीवनाच्या विविध पैलूंवर सार्वकालिक चिंतन केले.
संत तिरुवल्लुवर यांच्या जीवनाविषयीची ऐतिहासिक माहिती मर्यादित असून त्यांच्या जन्मकाळाबाबत विद्वानांमध्ये मतभेद आहेत. त्यांना साधारणपणे प्राचीन तमिळ साहित्याच्या परंपरेशी आणि संगमकालाशी जोडले जाते. त्यांच्या जन्मस्थानाबाबत मैलापूर, चेन्नई हे ठिकाण परंपरेने सांगितले जाते. तमिळनाडू सरकारच्या परंपरेनुसार त्यांचा जन्म इ.स.पूर्व ३१ मध्ये झाला असे मानले जाते; मात्र त्यांच्या कालखंडाविषयी विविध अभ्यासकांची वेगवेगळी मते आहेत.
तिरुवल्लुवर हे साधे जीवन जगणारे विणकर होते, अशी परंपरा आहे. त्यांच्या पत्नीचे नाव वासुकी असल्याचेही मानले जाते. त्यांच्या जीवनातील साधेपणा आणि त्यांच्या विचारांची उंची यातील विरोधाभास विशेष लक्षवेधी आहे. दैनंदिन जीवनातील अनुभवांमधूनच त्यांनी मानवी जीवनाचे मूलभूत तत्त्वज्ञान उलगडून दाखवले.
तिरुवल्लुवर यांचे सर्वात मोठे योगदान म्हणजे ‘तिरुकुरल’ हा ग्रंथ. तमिळ भाषेतील या ग्रंथाला जागतिक स्तरावर महत्त्वाचे नीतितत्त्वज्ञान मानले जाते. अत्यंत संक्षिप्त अशा द्विपदींच्या माध्यमातून त्यांनी जीवनातील अनेक प्रश्नांवर भाष्य केले.
तिरुकुरलचे तीन प्रमुख विभाग आहेत—
अरम – सदाचार, नीती आणि नैतिक जीवन
पोरुळ – समाज, शासन, अर्थव्यवस्था आणि सार्वजनिक जीवन
इनबम – प्रेम आणि मानवी भावभावना
या तीन विभागांमधून व्यक्तीचे वैयक्तिक जीवन, सामाजिक जबाबदारी, राजाचे कर्तव्य, प्रशासन, मैत्री, कुटुंब, शिक्षण, संयम, प्रामाणिकपणा आणि प्रेम अशा असंख्य विषयांचा विचार करण्यात आला आहे.
विशेष म्हणजे, अत्यंत साध्या शब्दांत मांडलेले हे विचार कोणत्याही एका काळापुरते मर्यादित राहत नाहीत. म्हणूनच तिरुकुरलला सार्वकालिक स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
तिरुवल्लुवर यांच्या विचारविश्वाच्या केंद्रस्थानी नीती आणि सदाचार आहेत. माणसाचे मोठेपण त्याच्या संपत्तीमध्ये किंवा सामाजिक स्थानामध्ये नसून त्याच्या आचरणात आहे, असा संदेश त्यांच्या रचनांमधून दिसून येतो.
ज्ञान मिळवणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच ते ज्ञान योग्य आचरणात आणणे महत्त्वाचे आहे. सत्य, संयम, दया, कृतज्ञता, नम्रता, परिश्रम आणि न्याय या मूल्यांना त्यांनी विशेष स्थान दिले. व्यक्तीचे चारित्र्य घडले तर समाजाचेही चारित्र्य घडते, हा विचार त्यांच्या तत्त्वज्ञानातून प्रकर्षाने जाणवतो.
तिरुकुरलची आणखी एक महत्त्वाची बाजू म्हणजे त्यातील राज्यकारभारावरील चिंतन. योग्य राजा किंवा शासनकर्त्यामध्ये कोणते गुण असावेत, प्रशासन कसे असावे, न्यायाचे महत्त्व काय, योग्य सल्लागारांची आवश्यकता किती आणि प्रजेच्या कल्याणाला शासनाने कसे प्राधान्य द्यावे, याबाबत तिरुवल्लुवर यांनी विचार मांडले.
शासन हे केवळ सत्ता उपभोगण्याचे साधन नसून जनकल्याणाची जबाबदारी आहे, ही भूमिका त्यांच्या लेखनातून स्पष्ट होते. त्यामुळे तिरुकुरल हा केवळ नैतिकतेचा ग्रंथ न राहता सामाजिक आणि राजकीय विचारांचाही महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरतो.
तिरुवल्लुवर यांच्या विचारांचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचा व्यापक मानवतावादी दृष्टिकोन. मानवी जीवनातील सद्गुणांना त्यांनी महत्त्व दिले आणि जन्म, सामाजिक स्थान किंवा बाह्य ओळखीपेक्षा आचरणाला महत्त्व दिले.
त्यामुळे तिरुकुरल विविध समाजघटकांमध्ये लोकप्रिय झाला. त्यातील संदेश कोणत्याही एका समूहापुरता मर्यादित नसून संपूर्ण मानवजातीसाठी आहे, अशी त्याची व्यापक स्वीकारार्हता आहे.
तिरुवल्लुवर यांच्या स्मृतीला अभिवादन करणारे एक भव्य स्मारक कन्याकुमारी येथे उभे आहे. समुद्रातील खडकावर उभारलेली त्यांची सुमारे १३३ फूट उंच मूर्ती तमिळ संस्कृती आणि तिरुवल्लुवर यांच्या विचारांचे प्रतीक मानली जाते.
मूर्तीची १३३ फूट उंचीही अर्थपूर्ण आहे. तिरुकुरलमधील १३३ अध्यायांचे प्रतीक म्हणून ही उंची निश्चित करण्यात आली आहे. कन्याकुमारीच्या समुद्रकिनारी विवेकानंद रॉक मेमोरियलच्या परिसरात उभी असलेली ही मूर्ती दक्षिण भारतातील सांस्कृतिक वारशाचे एक महत्त्वाचे प्रतीक बनली आहे.
संत तिरुवल्लुवर यांचे कार्य म्हणजे एका भाषेच्या साहित्याचा गौरव नसून भारतीय संस्कृतीच्या विशाल विचारपरंपरेतील एक अमूल्य अध्याय आहे. काळ बदलला, समाज बदलला, जीवनशैली बदलली; मात्र सत्य, नीती, प्रेम आणि सदाचार यांचे महत्त्व बदललेले नाही. हाच तिरुवल्लुवर यांच्या विचारांचा खरा अमर संदेश आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
