Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • सोम, 16 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Diwali |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

Shri Ram and Lord Shiva: प्रभू श्रीरामांनी रावण वधापूर्वी आणि नंतर का केली होती महादेवाची पूजा? जाणून घ्या रामेश्वरमची कथा

Shri Ram and Lord Shiva: प्रभू श्रीरामांनी रावण वधापूर्वी आणि वधानंतर भगवान शिवाची पूजा केल्याची कथा पुराणांमध्ये सांगितली जाते. रामेश्वरम ज्योतिर्लिंगाच्या स्थापनेशीही या कथेचा संबंध जोडला जातो. जाणून घेऊया श्रीरामांनी महादेवाची पूजा का केली आणि रामेश्वरमची पौराणिक कथा काय आहे.

  • By प्राजक्ता प्रधान
Updated On: Nov 16, 2026 | 11:45 AM
फोटो सौजन्य- chatgpt

फोटो सौजन्य- chatgpt

Follow Us
Follow Us:
  • प्रभू श्रीराम आणि भगवान शिव यांचे नाते हिंदू धर्मात अत्यंत पवित्र मानले जाते.
  • रामसेतू बांधण्यापूर्वी श्रीरामांनी वाळूपासून शिवलिंग तयार करून त्याची पूजा केली
  • रामेश्वरम येथे श्रीरामांनी शिवलिंगाची स्थापना केल्याचे धार्मिक ग्रंथांमध्ये वर्णन आढळते
 

भारतीय अध्यात्म आणि पौराणिक साहित्यात भगवान विष्णू (श्रीराम) आणि भगवान शिव (महादेव) यांचे नाते अत्यंत अलौकिक मानले जाते. प्रभू श्रीरामांनी त्रेतायुगात प्रामुख्याने लंका स्वारीपूर्वी रामसेतू बांधण्याच्या वेळी आणि युद्धानंतर लंका विजयानंतर अशा दोन महत्त्वाच्या प्रसंगांवर भगवान शंकराची विधिवत आराधना केली होती. या आराधनेचा आणि त्यातून निर्माण झालेल्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या ‘रामेश्वरम’च्या स्थापनेचा उल्लेख अनेक प्राचीन धर्मग्रंथांमध्ये आढळतो.

प्रभू श्रीरामांनी शिव आराधना कधी केली ?

पौराणिक ग्रंथ आणि लोकपरंपरेनुसार प्रभू श्रीरामांनी दोन प्रमुख टप्प्यांवर महादेवाची उपासना केली. असा उल्लेख आढळतो. माता सीतेच्या शोधात आणि रावणाचा वध करण्यासाठी श्रीराम आपल्या वानरसेनेसह दक्षिण समुद्राच्या किनाऱ्यावर पोहोचले. अथांग सागरावर सेतू बांधण्यापूर्वी आणि रावण हा स्वतः परम शिवभक्त असल्यामुळे युद्धात यश मिळावे, या हेतूने श्रीरामांनी समुद्रकिनाऱ्यावर वाळूचे (पार्थिव) शिवलिंग तयार करून महादेवाची पूजा केली. तसेच रावण वधानंतर प्रायश्चित्त घेतले होते.

Hindu Religion: आरतीची थाळी गोलच का फिरवावी, जाणून घ्या धार्मिक आणि वैज्ञानिक कारण

लंका युद्धात महापंडित आणि वेदज्ञ ब्राह्मण असलेल्या रावणाचा वध केल्यानंतर श्रीरामांवर ‘ब्रह्महत्येचे’ पातक लागले होते. अयोध्येला परतताना ऋषीमुनींच्या सल्ल्यानुसार या पातकातून मुक्त होण्यासाठी श्रीरामांनी पुन्हा एकदा रामेश्वरम येथे शिवलिंगाची स्थापना करून महादेवाची आराधना केली.

प्रमुख धर्मग्रंथांमधील उल्लेख

या ऐतिहासिक आणि आध्यात्मिक घटनेचे संदर्भ अनेक संस्कृत आणि प्रादेशिक भाषांतील ग्रंथांमध्ये सविस्तरपणे दिलेले आहेत.

वाल्मिकी रामायण

वाल्मिकी रामायण. महर्षी वाल्मिकी रचित मूळ रामायणाच्या युद्धकांडात (सर्ग १२३, श्लोक १९) याचा प्रत्यक्ष पुरावा मिळतो. रावण वधानंतर पुष्पक विमानातून अयोध्येला परतताना श्रीराम माता सीतेला समुद्रातील ते बेट दाखवतात आणि सांगतात की, “हे तेच स्थान आहे जिथे माझी सेना थांबली होती आणि जिथे पूर्वी महादेवाने माझ्यावर कृपा केली होती.”

अध्यात्म रामायण

अध्यात्म रामायण या ग्रंथात सेतू बांधण्यापूर्वी श्रीरामांनी ‘रामेश्वर महादेव’ नावाने शिवलिंगाची स्थापना केल्याचे वर्णन आहे. येथे श्रीराम स्वतः या तीर्थाचे महत्त्व सांगताना म्हणतात की, जो कोणी या सेतूचे आणि रामेश्वर महादेवाचे दर्शन घेईल, तो सर्व पापांतून मुक्त होईल.

श्रीरामचरितमानस

संत तुलसीदास यांनी लंकाकांडात श्रीरामांच्या शिवभक्तीचे अत्यंत सुंदर वर्णन केले आहे. सेतू बांधण्यापूर्वी श्रीरामांनी पार्थिव शिवलिंग बनवून पूजा केली आणि “शिवद्रोही मम दास कहावा। सो नर सपनेहुँ मोहि न पावा॥” (जो शिवाचा द्वेष करून माझा भक्त म्हणवतो, तो मला स्वप्नातही प्राप्त होऊ शकत नाही) असा मोलाचा संदेश दिला.

Navpancham Yog: सूर्याच्या राशीपरिवर्तनामुळे शनीसोबत नवपंचम योग; या राशींच्या जीवनात होणार सकारात्मक बदल

शिव महापुराण आणि लिंग पुराण. या पुराणांमध्ये बारा ज्योतिर्लिंगांच्या उत्पत्तीची कथा सांगताना ‘रामेश्वरम’ ज्योतिर्लिंगाचा उल्लेख येतो. लिंग पुराणानुसार, ब्रह्महत्येच्या निवारणासाठी श्रीरामांनी हनुमानाला काशीहून शिवलिंग आणण्यास पाठवले. परंतु मुहूर्त टळून जाऊ नये म्हणून माता सीतेने वाळूचे लिंग तयार केले. हनुमानाने आणलेले शिवलिंग ‘विश्वलिंग’ म्हणून आणि सीतेने बनवलेले शिवलिंग ‘रामलिंग’ म्हणून तेथे स्थापित करण्यात आले.

कंब रामायण (तमिळ रामायण)

कंब रामायण (तमिळ रामायण). बाराव्या शतकात कवी कंबन यांनी लिहिलेल्या तमिळ रामायणात एक अनोखी कथा आढळते. त्यानुसार, रामेश्वरम येथे शिवलिंगाच्या प्राणप्रतिष्ठेसाठी वेदज्ञ ब्राह्मणाची गरज होती, तेव्हा श्रीरामांनी स्वतः रावणाला आचार्य म्हणून आमंत्रित केले आणि रावणानेही आचार्य धर्म पाळत पूजा संपन्न करून श्रीरामांना विजयाचा आशीर्वाद दिला.

‘रामेश्वर’ नावाचा आध्यात्मिक अर्थ

या आराधनेतून शैव आणि वैष्णव संप्रदायांमधील अद्वैत तत्त्वज्ञान समोर येते. श्रीरामांनी या शिवलिंगाचे नाव ‘रामेश्वर’ असे ठेवले. या नावाचे दोन गूढ अर्थ सांगितले जातात. श्रीरामांचा दृष्टिकोन. श्रीराम म्हणतात की, “रामस्य ईश्वरः सः रामेश्वरः” म्हणजेच जो रामाचा ईश्वर (स्वामी) आहे, तो रामेश्वर होय. यातून श्रीराम महादेवाला आपले आराध्य मानतात.
भगवान शिवांचा दृष्टिकोन. कैलासावर बसलेले महादेव माता पार्वतीला सांगतात की, “रामः ईश्वरः यस्य सः रामेश्वरः” म्हणजेच ज्याचा ईश्वर श्रीराम आहे, तो रामेश्वर होय.

प्रभू श्रीरामांची शिव आराधना ही केवळ एक धार्मिक विधी नसून ती अहंकार त्याग आणि समन्वयाचे प्रतीक आहे. स्वतः विष्णूचा अवतार असूनही मर्यादा पुरुषोत्तम श्रीरामांनी महादेवाची पूजा करून समाजासमोर भक्ती, नम्रता आणि परस्पर आदराचा आदर्श ठेवला. त्यामुळेच भारतीय संस्कृतीत रामेश्वरम आणि काशी या दोन्ही तीर्थक्षेत्रांना अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)

💡

Frequently Asked Questions

  • Que: प्रभू श्रीरामांनी भगवान शिवाची पूजा का केली होती?

    Ans: पौराणिक मान्यतेनुसार, रावणावर विजय मिळवण्यासाठी श्रीरामांनी युद्धापूर्वी शिवपूजा केली. रावण वधानंतर ब्रह्महत्येच्या दोषातून मुक्त होण्यासाठीही त्यांनी महादेवाची आराधना केली, अशी कथा प्रचलित आहे.

  • Que: सीतेने वाळूपासून शिवलिंग का तयार केले होते?

    Ans: एका पौराणिक कथेनुसार, शुभ मुहूर्ताची वेळ निघून जाऊ नये म्हणून सीतेने समुद्रकिनाऱ्यावरील वाळूपासून शिवलिंग तयार केले आणि त्याची पूजा केली.

  • Que: रामेश्वरम नावाचा अर्थ काय आहे

    Ans: 'रामेश्वरम' या नावाचा अर्थ रामाचे ईश्वर अर्थात भगवान शिव, असा लावला जातो. हे स्थान श्रीराम आणि महादेव यांच्या भक्तीचे प्रतीक मानले जाते.

Web Title: Shri ram lord shiva rameshwaram temple story pp

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Nov 16, 2026 | 11:45 AM

Topics:  

  • hindu religion

संबंधित बातम्या

Hindu Religion: आरतीची थाळी गोलच का फिरवावी, जाणून घ्या धार्मिक आणि वैज्ञानिक कारण
1

Hindu Religion: आरतीची थाळी गोलच का फिरवावी, जाणून घ्या धार्मिक आणि वैज्ञानिक कारण

Hindu Religion: भारतीयांना समुद्रप्रवासाची बंदी का होती? जाणून घ्या सिंधुबंदीमागील धार्मिक आणि सामाजिक कारणे
2

Hindu Religion: भारतीयांना समुद्रप्रवासाची बंदी का होती? जाणून घ्या सिंधुबंदीमागील धार्मिक आणि सामाजिक कारणे

Kartiki Ekadashi : कार्तिकी एकादशीला विठ्ठल मंदिरांमध्ये उत्साह; पंढरपूरसह या ठिकाणी केले जाते विविध ठिकाणी कार्यक्रमांचे आयोजन
3

Kartiki Ekadashi : कार्तिकी एकादशीला विठ्ठल मंदिरांमध्ये उत्साह; पंढरपूरसह या ठिकाणी केले जाते विविध ठिकाणी कार्यक्रमांचे आयोजन

Bodan ritual: बोडण विधी म्हणजे काय? चित्पावन ब्राह्मण समाजातील या अनोख्या कुलाचाराचे धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या
4

Bodan ritual: बोडण विधी म्हणजे काय? चित्पावन ब्राह्मण समाजातील या अनोख्या कुलाचाराचे धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.