फोटो सौजन्य- chatgpt
आपल्या घरात दररोज सकाळी किंवा संध्याकाळी देवाची आरती केली जाते. सण-उत्सव, पूजा किंवा धार्मिक कार्यक्रमांमध्येही आरतीला विशेष महत्त्व असते. मात्र, आरती करताना एक गोष्ट नेहमी सारखी दिसते. देवासमोर आरतीचे ताट गोलाकार फिरवले जाते. ते सरळ धरून किंवा एकाच जागी ठेवून आरती का केली जात नाही, असा प्रश्न कधी तुमच्या मनात आला आहे का? धार्मिक परंपरेनुसार आरतीच्या या गोलाकार हालचालीमागे प्रदक्षिणा, समर्पण, भक्ती आणि दैवी ऊर्जेचे प्रतीकात्मक अर्थ दडलेले आहेत.
आपण जेव्हा ओवाळतो किंवा आरती करतो तेव्हा आरतीची थाळी ही नेहमी गोल फिरवतो पण कधी विचार केलाय का? आरतीच ताट किंवा ताम्हण सरळ ठेवून का आरती करत नाही. आरतीची थाळी ही देवांसमोर प्रदक्षणेनुसार म्हणजे घड्याळाच्या काटेच्या दिशेने गोल फिरवण्यामागे धार्मिक, आध्यात्मिक आणि वैज्ञानिक कारणे आहेत.
हिंदू धर्मामध्ये जसं मंदिरामध्ये देवाची प्रदक्षणा घातली तसंच आरतीची थाळी गोल फिरवणं हे देवाभोवती प्रदक्षणा घालण्याचं एक रुप मानलं जातं. शिवपुराणानुसार घड्याळाच्या दिशेने केलेली प्रदक्षणा ही वैश्विक समतोल आणि पावित्र्य दर्शवते म्हणजेच आरती ही प्रदक्षणाचं प्रतीक मानलं जातं. आरतीची ज्योत गोल फिरवल्यामुळे वातावरणातील सकारात्मक ऊर्जा सक्रिय होते आणि नकारात्मक ऊर्जा दूर होण्यास मदत होते.
वैज्ञानिक आणि अध्यात्मिक मान्यतेनुसार पृथ्वी ज्या दिशेने फिरते त्याच दिशेने दिवा फिरवल्यास वातावरणातील लहरींशी सुसंवाद साधणं सोपं होतं. यामुळे सकारात्मक ऊर्जा राखण्यास मदत मिळते. हिंदू परंपरेनुसार, आरतीची थाळी देवांच्या चरणांपासून डोक्यापर्यंत म्हणजेच अनाहतेचक्रापर्यंत विशिष्ट पद्धतीने गोल फिरवली जाते. ज्यामुळे देवतेकडून येणाऱ्या सात्विक लहरी आणि दिव्याच्या ऊर्जा भक्ताभोवती संरक्षक कवच तयार करतात, असं मानलं जातं.
याशिवाय आरतीचं ताट गोल फिरवताना आपण देवाकडे पूर्ण समर्पित होतो आणि आपल्यातील अहंकार नष्ट होऊन दैवी प्रकाशाचे वलय निर्माण होते, अशी यामागे श्रद्धा आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक मान्यतेनुसार, आरतीचे ताट गोलाकार फिरवणे हे देवतेला प्रदक्षिणा घालण्याचे प्रतीक मानले जाते.
Ans: हिंदू परंपरेत देवाला उजव्या बाजूला ठेवून प्रदक्षिणा घालणे शुभ मानले जाते. त्याच परंपरेनुसार आरतीचे ताट घड्याळाच्या दिशेने फिरवले जाते.
Ans: वर्तुळ हे पूर्णत्व आणि अनंततेचे प्रतीक मानले जाते. आरतीच्या माध्यमातून भक्त देवाशी आपले नाते आणि समर्पण व्यक्त करतो.






