Dinvishesh : माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांची जयंती; जाणून घ्या 11 डिसेंबर रोजीचा इतिहास

भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि कॉंग्रेस नेते प्रणव मुखर्जी यांची आज जयंती आहे. त्यांनी राजकारणामध्ये 50 हून अधिक काळ कार्यरत राहत अनेक महत्त्वाच्या पदांची जबाबदारी सांभाळली आहे.

प्रणव मुखर्जी हे भारताचे १३वे राष्ट्रपती (२०१२-२०१7) होते. प्रणव मुखर्जी हे कॉंग्रेस पक्षामधून राजकारण करत होते मात्र विरोधकांसोबत त्यांची उत्तम मैत्री होती. त्यांनी 50 वर्षाहून अधिक काळ कॉंग्रेस पक्षामध्ये काम केले. यावेळी त्यांनी पक्ष आणि सरकारमधील अनेक महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. त्यांनी अनेक केंद्रीय मंत्रीपदे सांभाळली आणि नंतर राष्ट्रपती म्हणून काम केले. ११ डिसेंबर, १९३५ रोजी  त्यांचा जन्म झाला. राजकारणात येण्यापूर्वी प्राध्यापक आणि पत्रकार म्हणूनही काम केले. त्यानंतर प्रणव मुखर्जी हे पश्चिम बंगालमधील पहिले राष्ट्रपती होते आणि ११ डिसेंबर १९३५ रोजी जन्म घेऊन ३१ ऑगस्ट २०२० रोजी त्यांचे निधन झाले.

11 डिसेंबर रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण

• 1816 : इंडियाना हे अमेरिकेचे 19 वे राज्य बनले.
• 1930 : सी.व्ही. रमण यांना नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
• 1941 : दुसरे महायुद्ध – जर्मनी आणि इटलीने युनायटेड स्टेट्सविरुद्ध युद्ध घोषित केले.
• 1946 : युनायटेड नेशन्स इंटरनॅशनल चिल्ड्रन्स इमर्जन्सी फंड, युनिसेफची स्थापना झाली.
• 1967 : कोयना येथे 6.5 रिश्टर तीव्रतेचा भूकंप होऊन मोठया प्रमाणात वित्तहानी झाली.
• 1972 : अपोलो 17 ही चंद्रावर उतरणारी सहावी आणि शेवटची अपोलो मोहीम ठरली.
• 1994 : अध्यक्ष बोरिस येल्त्सिन यांच्या आदेशानुसार रशियन सैन्याने चेचन्यामध्ये प्रवेश केला.
• 2001 : चीन जागतिक व्यापार संघटनेत (WTO) सामील झाला.
• 2006 : अंतराळवीर सुनिता विल्यम आंतरराष्ट्रीय स्पेस स्टेशन वर पोहोचली.
• 2024 : संजय मल्होत्रा भारतीय रिजर्व बँकेचे 26 वे गवर्नर बनले

हे देखील वाचा : अवैध वाळूउत्खननामुळे नदीपात्राचे आरोग्य धोक्यात; पर्यावरणीय संकटाचा तीव्र इशारा

11 डिसेंबर रोजी जन्म दिनविशेष

• 1843 : ‘रॉबर्ट कोच’ – क्षयरोगावरील मूलभूत संशोधनासाठी 1905 मध्ये नोबेल पारितोषिक मिळालेले जर्मन डॉक्टर यांचा जन्म. (मृत्यू : 27 मे 1910)
• 1867 : ‘रजनीकांत बर्दोलोई’ – आसामी कादंबरीकार, आसामी ऐतिहासिक कादंबरीचे जनक उपन्यास सम्राट यांचा जन्म. (मृत्यू : 25 मार्च 1940)
• 1882 : ‘सुब्रम्हण्यम भारती’ – तामिळ साहित्यिक यांचा जन्म. (मृत्यू : 11 सप्टेंबर 1921)
• 1892 : ‘अयोध्या नाथ खोसला’ – पद्मभूषण, रुरकी विद्यापीठाचे कुलगुरू, राज्यसभा खासदार, योजना आयोगाचे अध्यक्ष, राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीचे अध्यक्ष, ओरिसाचे राज्यपाल, पद्मविभूषण यांचा जन्म.
• 1899 : ‘पुरूषोत्तम यशवंत देशपांडे’ – कादंबरीकार यांचा जन्म.
• 1909 : ‘नारायण गोविंद कालेलकर’ – साहित्य अकादमी पारितोषिक विजेते भाषाशास्त्रज्ञ यांचा जन्म.
• 1915 : ‘मधुकर दत्तात्रय देवरस’ – राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे तिसरे सरसंघचालक यांचा जन्म. (मृत्यू : 17 जून 1996)
• 1922 : ‘दिलीपकुमार’ – अभिनेते यांचा जन्म.
• 1925 : ‘राजा मंगळवेढेकर’ – मराठी साहित्यिक यांचा जन्म. (मृत्यू : 1 एप्रिल 2006)
• 1929 : ‘सुभाष गुप्ते’ – लेगस्पिनर यांचा जन्म. (मृत्यू : 31 मे 2002)
• 1931 : ‘आचार्य रजनीश’ – यांचा जन्म. (मृत्यू : 19 जानेवारी 1990)
• 1935 : ‘प्रणवकुमार मुखर्जी’ – भारताचे माजी राष्ट्रपती यांचा जन्म.
• 1942 : ‘आनंद शंकर’ – प्रयोगशील संगीतकार यांचा जन्म. (मृत्यू : 26 मार्च 1999)
• 1969 : ‘विश्वनाथन आनंद’ – भारतीय बुद्धिबळपटू विश्वविजेता यांचा जन्म.

हे देखील वाचा : पर्वत केवळ सौंदर्य नाही तर पृथ्वीच्या संतुलनाची गुरुकिल्ली; आंतरराष्ट्रीय पर्वत दिनाचा उद्देश काय?

11 डिसेंबर रोजी मृत्यू दिनविशेष

• 1783 : ‘रघुनाथराव पेशवा’ – यांचे निधन. (जन्म : 18 ऑगस्ट 1734)
• 1971 : ‘मॉरिस मॅकडोनाल्ड’ – मॅकडोनाल्डचे सहसंस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 26 नोव्हेंबर 1902)
• 1987 : ‘गुरुनाथ आबाजी कुलकर्णी’ – लेखक यांचे निधन. (जन्म : 10 जुलै 1923)
• 1992 : ‘पं. महादेवशास्त्री जोशी’ – भारतीय संस्कृतीकोशाचे संपादक यांचे निधन.
• 1998 : ‘राष्ट्रकवी प्रदीप’ – यांचे निधन. (जन्म : 6 फेब्रुवारी 1915)
• 2001 : ‘रामचंद्र नारायण दांडेकर’ – भाषातज्ज्ञ आणि वैदिक संस्कृतीचे अभ्यासक यांचे निधन. (जन्म : 17 मार्च 1909)
• 2001 : ‘मेन्झा चोना’ – झांबिया देशाचे पहिले पंतप्रधान यांचे निधन. (जन्म : 21 जानेवारी 1930)
• 2002 : ‘नानाभॉय अर्देशीर पालखीवाला’ – कायदेपंडित आणि अर्थतज्ञ यांचे निधन. (जन्म : 16 जानेवारी 1920)
• 2004 : ‘एम. एस. सुब्बुलक्ष्मी’ – भारतरत्न गायिका यांचे निधन.
• 2013 : ‘शेख मुसा शरीफी’ – भारतीय तत्त्ववेत्ता आणि विद्वान यांचे निधन.
• 2015 : ‘हेमा उपाध्याय’ – भारतीय चित्रकार आणि मूर्तिकार यांचे निधन.