गौतम अदानींच्या अडचणींमध्ये होतीये दिवसेंदिवस वाढ; पुतणे सागर अदानी अडकले वादाच्या भोवऱ्यात

गौतम अदानी यांच्या अडचणींमध्ये वाढ झाली आहे. अमेरिकेतील कंपनीने केलेल्या आरोपांमुळे त्यांचे नाव सध्या सर्वत्र गाजते आहे. त्यांंच्याबरोबर पुतणे सागर अदानी हे देखील वादाच्या भोवऱ्यात अडकले आहे.

अदानी ग्रीन एनर्जी लि. अधिकाऱ्यांना लाच दिल्याच्या आणि भारतातील गुंतवणूकदारांची दिशाभूल केल्याच्या आरोपाखाली अमेरिकेच्या न्याय विभागाने अध्यक्ष गौतम अदानी आणि त्यांचा पुतण्या सागर अदानी (मुलगा राजेश अदानी) यांच्यासह 11 जणांवर आरोप केले आहेत आणि त्यांच्याविरुद्ध अटक वॉरंट जारी करण्यात आले आहे. या लोकांवर अनुकूल अटींवर सौरऊर्जा करार मिळविण्यासाठी लाच देऊन $285 दशलक्ष (सुमारे 2,200 कोटी रुपये) देण्याच्या विस्तृत योजनेत सहभागी असल्याचा आरोप आहे. इंडिक्टमेंट म्हणजे आरोप.

तपासानंतर, ग्रँड ज्युरी निर्णय घेते की रेकॉर्डवरील पुरावे खटला सुरू करण्यासाठी पुरेसे आहेत आणि अभियोग जारी केला जातो. यूएसमध्ये आरोप लावण्यात आला आहे कारण प्रतिवादींवर खोटी विधाने देऊन दिशाभूल करून आणि भौतिक तथ्ये लपवून यूएस गुंतवणूकदारांकडून लाचेचे पैसे गोळा केल्याचा आरोप आहे. लाच देण्याच्या कृतीचे तपशीलवार दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे, असे आरोपपत्रात नमूद करण्यात आले आहे. सागर अदानी यांनी त्यांच्या सेलफोनवर त्याचे तपशील ट्रॅक केले, विनीत जैन (सीईओ अदानी ग्रीन एनर्जी) यांनी लाचेच्या रकमेचे दस्तऐवजीकरण करण्यासाठी फोन वापरून फोटो काढले आणि रूपेश अग्रवाल (मुख्य स्ट्रॅटेजी आणि कमर्शियल ऑफिसर, ॲझ्युर पॉवर) यांनी पॉवरपॉइंट वापरला, एक्सेलमध्ये लाचखोरीचा आढावा घेतला अदानी समूहाने हे स्फोटक आरोप फेटाळून लावले असून दोषी सिद्ध होईपर्यंत निर्दोष आहेत.

यामध्ये अदानी समूहाच्या प्रतिष्ठेला कलंकित करण्यासह व्यापक प्रभाव पडण्याची क्षमता आहे. भविष्यात अमेरिकन बाजारातून निधी उभारण्याची असमर्थता, परदेश दौरे कमी करण्याची सक्ती, संसदेचे हिवाळी अधिवेशन सुरू होत असताना भारतीय राजकारणात उलथापालथ होत आहे.

विरोधक झाले आक्रमक

विरोधी पक्ष नव्याने जेपीसी तपासाची आणि अटकेची मागणी करणार असताना, अमेरिका भारतातील दुसरा सर्वात श्रीमंत व्यक्ती गौतम अदानी आणि त्यांचा पुतण्या सागर अदानी आणि इतर आरोपींच्या प्रत्यार्पणासाठी दबाव टाकेल. भारत आणि अमेरिका यांच्यात 25 जून 1997 पासून प्रत्यार्पण करार आहे.

नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा

अदानी ग्रुपसाठी वाईट बातमी येते आणि त्याचे स्टॉक क्रॅश होतात, बाँड इश्यू थांबवला जातो, ग्रुपच्या प्रेस रिलीझमध्ये आरोपांचे खंडन होते आणि राजकीय अराजकता निर्माण होते ही आता एक सामान्य गोष्ट झाली आहे. पण यावेळी गोष्ट वेगळी आहे – हिंडनबर्ग ही यूएस मधील एक खाजगी पुनरावलोकन फर्म आहे, ज्याने यूएस मधील शक्तिशाली बाजार नियामक SEC (Securities and Exchange Commission) कडे समांतर दिवाणी खटला दाखल केला आहे. SEC च्या तपासाचा प्रभावही मोठा आणि खोल असणार आहे. तसेच, यावेळी लाचखोरी आणि अमेरिकन गुंतवणूकदारांना चुकीची माहिती देण्याचे आरोप आहेत आणि तेही अमेरिकेच्या विशिष्ट कायद्यानुसार. तुलनेने त्यांचे दात तीक्ष्ण असतात.

समूहाच्या गुंतवणूकदारांना फटका

यावेळी ही समस्या अधिक गंभीर आहे कारण न्यूयॉर्कमध्ये त्याच्याविरुद्ध अटक वॉरंटही जारी करण्यात आले आहे. होय, हे खरे आहे की SEC तपासाचा अंतिम परिणाम काय असेल हे सांगणे अशक्य आहे. केनियाचे अध्यक्ष विल्यम रुटो यांनी म्हटले आहे की, अमेरिकेच्या लाचखोरी आणि फसवणुकीच्या आरोपानंतर त्यांनी अदानी समूहासोबत विमानतळ विस्तार आणि उर्जेचा कोट्यवधी डॉलरचा करार रद्द केला आहे.

निदान नजीकच्या भविष्यात तरी अदानी समूहाला अमेरिकेत निधी उभारणे कठीण जाईल. भारतातही या समूहाच्या गुंतवणूकदारांना पुन्हा फटका बसला आहे. विविध प्रकारच्या पायाभूत सुविधांचे बांधकाम आणि व्यवस्थापन हा अदानीचा मुख्य व्यवसाय आहे. या कारणास्तव, हा एक समूह आहे ज्याला कोणत्याही किंमतीत भांडवल आवश्यक आहे, म्हणून ते मोठ्या निधी स्रोतांवर अवलंबून आहे.

राजकीय बातम्या वाचा एका क्लिकवर

जेव्हा सरकार आणि व्यवसायाचा विचार केला जातो तेव्हा प्रत्येक भारतीय असे गृहीत धरतो की टेबलच्या खाली सौदेबाजी होते. आर्थिक सुधारणांपासून शेकडो वाद निर्माण झाले आहेत, विशेषत: एनरॉनपासून सुरू झालेल्या ऊर्जा क्षेत्रात. एक साधा नमुना आहे – व्यापारी एक तथाकथित खेळ खेळतात, जो कागदावरील नियमांवर आधारित असतो आणि सरकारी अधिकारी आणि राजकारणी तथाकथित गोष्टीच्या बदल्यात त्यांना उपकृत करण्यात आनंदी असतात.

अदानी वादाचा एक मोठा धडा हा आहे की जागतिक स्तरावर कार्य करण्यासाठी भारतीय कॉर्पोरेट्सना त्यांची कृती साफ करावी लागेल. याचा अर्थ कॉर्पोरेट आणि राजकीय पक्षांमधील ‘एकमेकांना खूश करण्याचे चक्र’ तोडावे लागेल. हे तेव्हाच होईल जेव्हा राजकीय निधी केवळ कॉर्पोरेटवर अवलंबून राहणार नाही.

लेख- विजय कपूर 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे