गडकिल्ल्याच्या सानिध्यात रमणारे गो.नी.दांडेकर यांनी घेतला जगाचा निरोप; जाणून घ्या 01 जून इतिहास

गडकिल्ल्याची भटकंती आणि त्यातून साहित्यनिर्मिती करणारे गोपाल नीलकंठ दांडेकर. त्यांनी सहयाद्रीच्या कुशीमध्ये आयुष्य घालवले. त्यांनी आपल्या मृत्यूपूर्वी शेवटची इच्छा देखील लिहून ठेवली होती.

गडकिल्ल्याची भटकंती आणि त्यातून साहित्यनिर्मिती करणारे गोपाल नीलकंठ दांडेकर. त्यांनी सहयाद्रीच्या कुशीमध्ये आयुष्य घालवले. त्यांनी कडेकपाऱ्या, गड-किल्ले आणि डोंगर दऱ्या धुंडाळून काढल्या. भटकी आयुष्य जगून अनुभवांची शिदोरी बाळगलेले गो.नी.दांडेकर यांनी अनेकांना प्रेरणा दिली. गोपाल नीलकंठ दांडेकर ऊर्फ अप्पांचा जन्म ८ जुलै १९१६ रोजी अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर तालुक्यातील परतवाडा येथे झाला. वयाच्या अवघ्या तेराव्या वर्षी त्यांनी घर सोडले. यानंतर त्यांनी केलेली नर्मदा परिक्रमा ही त्यांच्या आयुष्याची महत्त्वाची पायरी ठरली. 1998 मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला. आपल्या मृत्युपत्रात त्यांनी लिहिले आहे, ‘मी मेल्यावर माझी रक्षा सहयाद्रीतील शिवछत्रपतींच्या रायगडावर, बाजीप्रभूंच्या पावनखिंडीत, आणि सिंहगडाच्या तानाजी कडयावर, उधळून टाकावी. हे काम बाबासाहेब पुरंदरे यांनी करावे, अशी शेवटची इच्छा त्यांनी लिहून ठेवली होती.

01 जून रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1792 : केंटकी अमेरिकेचे 15 वे राज्य बनले.
• 1796 : टेनेसी हे अमेरिकेचे 16 वे राज्य बनले.
  1831 : सर जेम्स रॉस यांनी पृथ्वीच्या चुंबकीय उत्तर ध्रुवाचे स्थान निश्चित केले.
• 1929 : विष्णुपंत गोविंद दामले, शेख फत्तेलाल, व्ही. शांताराम आणि केशवराव धायबर यांनी कोल्हापुरात प्रभात फिल्म कंपनीची स्थापना केली.
• 1930 : दख्खनची राणी डेक्कन क्वीन ट्रेन मुंबई-पुणे दरम्यान सुरू झाली.
• 1945 : टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चची स्थापना झाली.
• 1959 : द. जा. कर्वे हे पुणे विद्यापीठाचे तिसरे कुलगुरू झाले.
• 1961 : यूएस फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशनने जगातील पहिल्या स्टिरिओ एफ. एम. प्रसारणासाठी परवानगी दिली.
• 1996 : भारताचे 11वे पंतप्रधान एच. डी. देवेगौडा यांनी सूत्रे हाती घेतली.
• 2001 : नेपाळचे राजे वीरेंद्र, राणी ऐश्वर्या यांच्यासह अकरा जणांची युवराज दीपेंद्र यांनी निर्घृण हत्या केली.
• 2003 : चीनमधील भव्य थ्री गॉर्जेस धरणात पाणीसाठा सुरू झाला.
• 2004 : रमेशचंद्र लाहोटी यांनी भारताचे 35 वे सरन्यायाधीश म्हणून पदभार स्वीकारला.

राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा 

01 जून जन्म दिनविशेष

• 1842 : ‘सत्येंद्रनाथ टागोर’ – पहिले भारतीय सनदी अधिकारी यांचा जन्म. (मृत्यू : 9 जानेवारी 1923)
• 1843 : ‘हेन्री फॉल्स’ – फिंगरप्रिंटिंग चे जनक यांचा जन्म. (मृत्यू : 24 मार्च 1930)
• 1872 : ‘नारायण मुरलीधर गुप्ते’ ऊर्फ कवी बी – मराठी कवी यांचा जन्म. (मृत्यू : 30 ऑगस्ट 1947)
• 1907 : ‘फ्रँक व्हाईट’ – जेट इंजिन विकसित करणारे यांचा जन्म. (मृत्यू : 9 ऑगस्ट 1996)
• 1926 : ‘मेरिलीन मन्रो’ – अमेरिकन अभिनेत्री यांचा जन्म. (मृत्यू : 5 ऑगस्ट 1962)
• 1929 : ‘फातिमा रशिद’ ऊर्फ ‘नर्गिस दत्त’ – हिन्दी चित्रपट अभिनेत्री यांचा जन्म. (मृत्यू : 3 मे 1981)
• 1947 : ‘रॉन डेनिस’ – मॅक्लारेन ग्रुप चे संस्थापक यांचा जन्म.
• 1965 : ‘नायगेल शॉर्ट’ – इंग्लिश बुद्धिबळपटू यांचा जन्म.
• 1970 : ‘आर. माधवन’ – हिंदी चित्रपट अभिनेता यांचा जन्म.
• 1985 : ‘दिनेश कार्तिक’ – भारतीय क्रिकेटपटू यांचा जन्म.

नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा 

01 जून मृत्यू दिनविशेष

• 1830 : ‘स्वामीनारायण’ – भारतीय धार्मिक नेते यांचे निधन. (जन्म : 3 एप्रिल 1781)
• 1868 : ‘जेम्स बुकॅनन’ – अमेरिकेचे 15 वे राष्ट्राध्यक्ष यांचे निधन. (जन्म : 23 एप्रिल 1791)
• 1872 : ‘जेम्स गॉर्डन बेनेट’ – न्यूयॉर्क हेरॉल्ड चे स्थापक यांचे निधन. (जन्म : 1 सप्टेंबर 1795)
• 1934 : ‘श्रीपादकृष्ण कोल्हटकर’ – प्रसिद्ध नाटककार आणि विनोदी लेखक यांचे निधन. (जन्म : 29 जून 1871)
• 1944 : ‘महादेव विश्वनाथ धुरंधर’ – आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे चित्रकार यांचे निधन. (जन्म : 18 मार्च 1867)
• 1960 : ‘पॉड हिटलर’ – जर्मन-ऑस्ट्रियन बहीण यांचे निधन. (जन्म : 21 जानेवारी 1896)
• 1962 : ‘अ‍ॅडॉल्फ आइकमॅन’ – दुसर्‍या महायुद्धात शेकडो ज्यू लोकांची कत्तल करणार्‍या या जर्मन सेनापतीला इस्त्रायलमधे फाशी देण्यात आले.
• 1968 : ‘हेलन केलर’ – अंध मूकबधिर असूनही कला शाखेची पदवी मिळवलेल्या पहिल्या व्यक्ती आणि समाजसेविका यांचे निधन. (जन्म : 27 जून 1880)
• 1984 : ‘नाना पळशीकर’ – हिंदी-मराठी चित्रपट अभिनेते यांचे निधन.
• 1987 : ‘के.ए. अब्बास’ – दिग्दर्शक, पटकथाकार आणि लेखक यांचे निधन. (जन्म : 7 जून 1914)
• 1996 : ‘नीलमसंजीव रेड्डी’ – भारताचे 6वे राष्ट्रपती, लोकसभेचे 4 थे सभापती, केंद्रीय मंत्री व आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री यांचे निधन. (जन्म : 19 मे 1913 – इलुरू, तामिळनाडू)
• 1998 : ‘गो. नी. दांडेकर’ – ज्येष्ठ साहित्यिक यांचे निधन. (जन्म : 8 जुलै 1916)
• 1999 : ‘ख्रिस्तोफर कॉकेरेल’ – होव्हर्क्राफ्ट चे निर्माते यांचे निधन. (जन्म : 4 जून 1910)
• 2000 : ‘मधुकर महादेव टिल्लू’ – एकपात्री कलाकार यांचे निधन.
• 2001 : नेपाळचे राजे ‘वीरेन्द्र’ यांची हत्या. (जन्म : 28 डिसेंबर 1945)
• 2002 : ‘हॅन्सी क्रोनिए’ – दक्षिण अफ्रिकेचा क्रिकेट कप्तान यांचे विमान अपघातात निधन. (जन्म : 25 सप्टेंबर 1969)