भगवान रामाने विभीषणाला सोपवले होते ‘हे’ मंदिर; मुघल आणि ब्रिटिशांनीही लुटले होते ‘हे’ ठिकाण

Sri Ranganathaswamy Temple : भारतातील अनेक प्राचीन मंदिरे केवळ धार्मिक श्रद्धेचे केंद्र नसून इतिहास, परंपरा आणि संस्कृतीचेही साक्षीदार आहेत. तामिळनाडूमधील श्री रंगनाथस्वामी मंदिर हे असेच एक मंदिर आहे.

श्रीरंगम (तामिळनाडू) – भारतातील अनेक प्राचीन मंदिरे केवळ धार्मिक श्रद्धेचे केंद्र नसून इतिहास, परंपरा आणि संस्कृतीचेही साक्षीदार आहेत. तामिळनाडूमधील श्री रंगनाथस्वामी मंदिर हे असेच एक मंदिर आहे, ज्याचा उल्लेख केवळ धार्मिक ग्रंथांत नाही तर अनेक ऐतिहासिक घटनांमध्येही आढळतो. हे मंदिर इतके खास का आहे, याची अनेक पौराणिक आणि ऐतिहासिक कारणे आहेत.

भगवान रामाकडून विभीषणाला भेट

या मंदिराच्या उत्पत्तीची कथा रामायणाशी जोडलेली आहे. पौराणिक कथेनुसार, लंकेच्या राजघराण्यातील विभीषणाने जेव्हा प्रभू श्रीरामांची साथ स्वीकारली, तेव्हा रावणाचा पराभव केल्यानंतर श्रीरामांनी आपल्या हातून विभीषणाला एक अमूल्य भेट दिली. भगवान विष्णूच्या रूपातील श्री रंगनाथस्वामींची मूर्ती. हीच मूर्ती त्याने श्रीरंगम येथे स्थापित केली आणि तिथेच विष्णूने ‘रंगनाथ’ या स्वरूपात निवास करण्याची इच्छा व्यक्त केली.

भारताचे एक भव्य मंदिर

हे मंदिर कावेरी आणि कालिदम नद्यांमधील बेटावर वसलेले आहे आणि १५५ एकर क्षेत्रावर पसरलेले आहे. त्यामुळे ते भारतातील सर्वात मोठ्या मंदिरांपैकी एक मानले जाते. या मंदिरात विष्णूशय्या स्वरूपातील भगवान विष्णू शेषनागावर झोपलेले आहेत. त्यांच्या शेजारी देवी लक्ष्मी, श्रीराम आणि श्रीकृष्ण यांचेही दर्शन होते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : अमेरिकेचे डूम्सडे प्लेन रशियाच्या डूम्सडे रेडिओपेक्षा किती वेगळे? जाणून घ्या त्यांना का म्हणतात ‘विनाशाचे चिन्ह’

इतिहासाच्या अनेक थरांतून गेलेले मंदिर

हे मंदिर केवळ श्रद्धेचेच नाही तर इतिहासाचेही प्रतीक आहे. चोल, पांड्य, होयसळ आणि विजयनगर साम्राज्याच्या काळात या मंदिराला राजाश्रय लाभला होता. मंदिराच्या भिंतींवर तमिळ, संस्कृत, मराठी, तेलुगू, कन्नड आणि ओडिया भाषांतील ८०० हून अधिक शिलालेख आजही पाहायला मिळतात.

मुस्लिम, मराठे आणि ब्रिटिशांनी केला लुटीचा प्रयत्न

इतिहासातील अनेक शक्तिशाली सत्तांनी या मंदिरावर आक्रमण केले. मोहम्मद बिन तुघलकने या मंदिरावर मोठा हल्ला केला होता. पुराव्यानुसार, जेव्हा त्याला मंदिरात भगवान विष्णूची मूर्ती सापडली नाही, तेव्हा त्याने रागाने मंदिरातील उपस्थित भक्तांची कत्तल करण्याचा आदेश दिला. इतकेच नव्हे तर ब्रिटिशांनीही या मंदिरावर हल्ले केले होते.

उत्सव आणि परंपरा यांचे केंद्र

या मंदिरात मार्गझी तमिळ महिन्यात २१ दिवसांचा विशेष उत्सव साजरा केला जातो. या काळात १० लाखांहून अधिक भाविक दर्शनासाठी मंदिरात येतात. कृष्ण जन्मोत्सव हा येथे विशेष उत्साहात साजरा केला जातो. मंदिरात एकूण ८० पूजास्थळे आहेत, जे विविध देवतांना समर्पित आहेत.

वैकुंठाचे पृथ्वीवरील रूप

हे मंदिर विविध नावांनी ओळखले जाते. श्रीरंगम मंदिर, भूलोका वैकुंठ, तिरुवरंगम तिरुपती, पेरियाकोइल. या मंदिराचे धार्मिक महत्त्व एवढे मोठे आहे की, ते पृथ्वीवरील वैकुंठ मानले जाते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : इराणवर राज्य करू शकतात राजघराण्यातील ‘या’ 3 कन्या; रझा पहलवी यांच्या सुंदर मुली राजकीय केंद्रस्थानी

श्री रंगनाथस्वामी मंदिर

श्री रंगनाथस्वामी मंदिर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नाही, तर भारताच्या ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतीक आहे. भगवान रामाने दिलेले हे मंदिर हजारो वर्षांच्या इतिहासाचे साक्षीदार असून, आजही ते भक्तांच्या श्रद्धेचे आणि भारतीय गौरवशाली परंपरेचे प्रतीक बनून उभे आहे.