कश्मीरी पंडितांची सुरक्षा पुन्हा धोक्यात? मुस्लिम जानबाज फोर्स सारख्या संघटनांचे धमकीचे फोन अन् पत्र सुरु

काश्मीरमध्ये धमकीचे पोस्टर्स दिसल्यानंतर सुरक्षा यंत्रणांनी काश्मिरी पंडितांना सतर्क राहण्याचा इशारा दिला आहे. तीन दशकांनंतरही त्यांच्या सुरक्षेबाबत प्रश्न कायम आहेत. यामुळे भीतीचे वातावरण निर्माण होत आहे.

१९९० च्या दशकात सक्रिय असलेल्या मुस्लिम जानबाज फोर्स या गटानेही काश्मीरच्या स्वातंत्र्यापर्यंत युद्ध सुरू ठेवण्याची धमकी देणारे पोस्टर्स लावले आहेत. या धमक्यांनंतर, सुरक्षा संस्थांनी काश्मिरी पंडितांना अलर्ट जारी केले आहेत. विशेषतः, काश्मिरी पंडितांना अनोळखी नंबरवरून येणाऱ्या कॉलना उत्तर देऊ नका, संध्याकाळपूर्वी घरी परत या आणि अनोळखी लोकांपासून दूर राहण्याचे सांगण्यात आले आहे.

अंधारात बाहेर पडू नका आणि जर तुम्हाला काही संशयास्पद दिसले तर ताबडतोब सुरक्षा यंत्रणांना कळवा. दहशतवादी धमक्या आणि त्यानंतर सुरक्षा यंत्रणांकडून मिळालेल्या सूचनांमुळे पुन्हा एकदा हे स्पष्ट झाले आहे की दहशतवाद ही केवळ एक प्रादेशिक समस्या नाही तर एक वैचारिक आणि धोरणात्मक आव्हान आहे. ऑपरेशन सिंदूर नंतर काश्मीर खोऱ्यात परतलेल्या काश्मिरी पंडितांना मिळालेल्या धमक्यांमुळे विशेषतः हा प्रश्न उपस्थित झाला आहे की तीन दशकांनंतरही त्यांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यात आली नाही का? काश्मिरी पंडितांचे विस्थापन ही १९९० च्या दशकातील सर्वात क्लेशकारक घटनांपैकी एक होती, जेव्हा दहशतवाद्यांनी त्यांना निवडकपणे लक्ष्य केले, ज्यामुळे त्यांना खोऱ्यातून जवळजवळ पूर्णपणे पलायन करावे लागले.

हे देखील वाचा : देशात बंधुता राखण्याची जबाबदारी राजकीय पक्षांची; सुप्रीम कोर्टाच्या सरन्यायाधीशांची महत्त्वपूर्ण टिप्पणी

सरकारी पुनर्वसन योजना आणि सुरक्षा आश्वासनांमुळे अलिकडच्या काळात हजारो पंडित कुटुंबे काश्मीरमध्ये परतली. तथापि, नोव्हेंबर २०२५ मध्ये दिल्लीत झालेल्या बॉम्बस्फोटांमुळे आणि त्यानंतर खोऱ्यात झालेल्या धमक्यांमुळे या पुनर्वसन प्रक्रियेवर पुन्हा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. धमक्यांची ही नवीन लाट मूलतः एक मानसिक युद्ध आहे. अलिकडच्या काही महिन्यांत, अनेक काश्मिरी पंडित कर्मचारी, शिक्षक आणि सरकारी अधिकाऱ्यांना अज्ञात संघटनांकडून धमकीची पत्रे, फोन कॉल आणि सोशल मीडिया संदेश मिळाले आहेत. हे संदेश त्यांना खोरे सोडण्याचा किंवा गंभीर परिणामांना सामोरे जाण्याचा स्पष्ट इशारा देतात. दहशतवादी संघटनांची रणनीती नेहमीच मोठ्या हल्ल्याऐवजी भीतीचे वातावरण निर्माण करण्याची राहिली आहे, ज्यामुळे समुदायाला असुरक्षित वाटून खोरे सोडावे लागले.

ही रणनीती १९९० च्या दशकात वापरण्यात आली होती आणि पुन्हा त्याच पद्धतीची पुनरावृत्ती करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. ऑपरेशन सिंदूर सारख्या सरकारी सुरक्षा कारवायांनी अनेक दहशतवादी नेटवर्क कमकुवत केले. अशी आशा होती की यामुळे दहशतवाद्यांचे मनोबल कमी होईल आणि हिंसाचार कमी होईल. परंतु याउलट, अलिकडच्या काही महिन्यांत धमक्या आणि लहान हल्ल्यांमध्ये वाढ झाली आहे. जेव्हा दहशतवादी संघटनांच्या संरचना कमकुवत होतात, तेव्हा ते त्यांची उपस्थिती टिकवून ठेवण्यासाठी उच्च-दृश्यमानता असलेले लक्ष्य निवडतात. भारताच्या धर्मनिरपेक्षता आणि पुनर्वसन धोरणाचे प्रतीक असलेले काश्मिरी पंडित असे लक्ष्य बनतात.

हे देखील वाचा: Oceanographic Research 2026: धोक्याची घंटा! हिंद महासागरात वाहतेय गोडे पाणी, शास्त्रज्ञ चिंतेत

सरकारने काश्मिरी पंडितांच्या पुनर्वसनासाठी अनेक योजना सुरू केल्या आहेत, ज्यात सुरक्षित घरे, सरकारी नोकऱ्या आणि विशेष वसाहतींचे बांधकाम यांचा समावेश आहे. या योजनांअंतर्गत हजारो पंडित कामगार खोऱ्यात काम करत आहेत. परंतु वास्तव असे आहे की यापैकी बरेच कामगार अजूनही एकाकी वसाहतींमध्ये राहतात, ज्यामुळे ते एकाकी आणि अधिक असुरक्षित बनतात.

काश्मिरी पंडितांना धमक्या मिळतात

दहशतवादी पुन्हा एकदा काश्मीरमध्ये भयानक धाडस करण्याची योजना आखत आहेत. ३ फेब्रुवारी २०२६ पासून काश्मिरी पंडितांना लक्ष्यित हत्येच्या असंख्य धमक्या मिळाल्या आहेत. गृहमंत्री अमित शहा यांच्या ५ फेब्रुवारी रोजी काश्मीर भेटीच्या दोन दिवस आधी, दहशतवादी संघटना लष्कर-ए-तैयबाच्या प्रॉक्सी गट, द रेझिस्टन्स फोर्स (टीआरएफ) ने ही धमकी दिली होती. फाल्कन स्क्वॉडच्या नावाने जारी केलेल्या काश्मिरी पंडितांना धमकी देणाऱ्या पत्रात असे लिहिले आहे की, “काश्मिरी पंडितांनो, क्षुल्लक फायद्यासाठी बळीचे बकरे बनू नका.”

तुम्ही आधीच पाहिले असेल की या मार्गावर चालल्याने जीवितहानी होते, जसे राहुल पंडित, माखन लाल बिंदू, मोहन लाल आणि इतरांसोबत घडले. आम्ही त्यांना वारंवार इशारा दिला, पण त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष केले. त्यांच्यासारखे होऊ नका. तुमचे नाव मृत्युदंडाच्या यादीत टाकू नका.”

लेख –लोकमित्र गौतम

 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे